Krowa morska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krowa morska
Hydrodamalis gigas[1]
(Zimmermann, 1780)
Szkielet krowy morskiej w muzeum Dybowskiego we Lwowie
Szkielet krowy morskiej w muzeum Dybowskiego we Lwowie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd syreny
Rodzina diugoniowate
Rodzaj Hydrodamalis
Gatunek krowa morska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Krowa morska (†Hydrodamalis gigas) – wielki morski ssak z rzędu syren, wytępiony przez człowieka w drugiej połowie XVIII wieku, najbliżej spokrewniony z diugoniami. Zamieszkiwał wody północnego Pacyfiku blisko azjatyckiego wybrzeża Morza Beringa. Odkryte w 1741 przez niemieckiego przyrodnika Georga Stellera, który podróżował z badaczem Vitusem Beringiem. Mała populacja szacowana na ok. 1000 osobników zamieszkiwała arktyczne wody wokół Wyspy Beringa i pobliskiej Wyspy Miedzianej. Krowę morską wytępiono w 1768 z powodu smacznego mięsa. Osiągała 4 tony i 9 m długości. Żywiła się glonami rosnącymi blisko brzegu.

Tak jak wszystkie diugonie miała dwie masywne płetwiaste przednie kończyny i ogon jak u waleni. Steller opisał ją słowami:

"Zwierzę nigdy nie wychodzi na ląd, ale zawsze pozostaje w wodzie. Jego skóra jest czarna i gruba jak kora starego dębu..., jego głowa w proporcji do ciała jest mała..., nie ma żadnych zębów, ale tylko dwie płaskie białe kości – jedna powyżej, druga poniżej".

Hydrodamalis gigas.jpeg

Odżywiały się rozmaitymi wodorostami morskimi, jak np. kapusta morska, a tam, gdzie się pożywiały, morze wyrzucało na brzeg sterty łodyg i kawałków wodorostów.

Populacja krów morskich była mała. Georg Steller nie przewidział, że opisując walory smakowe mięsa i tłuszczu oraz niezwykłą skórę krów morskich wyda na nie niejako wyrok śmierci. Niebawem w stronę wysp skierowało się 19 flotylli z ok. tysięczną załogą, czyli tyle, na ile szacuje się dzisiaj pogłowie krowy morskiej w tamtym czasie. Ostatnia samotna sztuka, o jakiej wiemy, padła w 1768 nieopodal Wyspy Beringa. Człowiek potrzebował zaledwie 27 lat, żeby unicestwić ten gatunek.

Krowy morskie występują w opowiadaniu Rudyarda Kiplinga Biała foka, w którym pomagają fokom ukryć się przed ludzkimi łowcami. Kipling prawdopodobnie zdawał sobie sprawę, że krowa morska jest uważana za zwierzę wymarłe, chociaż czasami twierdzono, że można ją jeszcze zaobserwować. Sugeruje więc, iż krowy morskie nie wyginęły, lecz przebywają w miejscach niedostępnych dla człowieka.

Przypisy

  1. Hydrodamalis gigas, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Hydrodamalis gigas. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).