Krowa morska
| Krowa morska | |
| Hydrodamalis gigas[1] | |
| (Zimmermann, 1780) | |
 Szkielet krowy morskiej w muzeum Dybowskiego we Lwowie |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Nadgromada | żuchwowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | syreny |
| Rodzina | diugoniowate |
| Rodzaj | Hydrodamalis |
| Gatunek | krowa morska |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Krowa morska (†Hydrodamalis gigas) – wielki morski ssak z rzędu syren, wytępiony przez człowieka w drugiej połowie XVIII wieku, najbliżej spokrewniony z diugoniami. Zamieszkiwał wody północnego Pacyfiku blisko azjatyckiego wybrzeża Morza Beringa. Odkryte w 1741 przez niemieckiego przyrodnika Georga Stellera, który podróżował z badaczem Vitusem Beringiem. Mała populacja szacowana na ok. 1000 osobników zamieszkiwała arktyczne wody wokół Wyspy Beringa i pobliskiej Wyspy Miedzianej. Krowę morską wytępiono w 1768 z powodu smacznego mięsa. Osiągała 4 tony i 9 m długości. Żywiła się glonami rosnącymi blisko brzegu.
Tak jak wszystkie diugonie miała dwie masywne płetwiaste przednie kończyny i ogon jak u waleni. Steller opisał ją słowami:
"Zwierzę nigdy nie wychodzi na ląd, ale zawsze pozostaje w wodzie. Jego skóra jest czarna i gruba jak kora starego dębu..., jego głowa w proporcji do ciała jest mała..., nie ma żadnych zębów, ale tylko dwie płaskie białe kości – jedna powyżej, druga poniżej".
Odżywiały się rozmaitymi wodorostami morskimi, jak np. kapusta morska, a tam, gdzie się pożywiały, morze wyrzucało na brzeg sterty łodyg i kawałków wodorostów.
Populacja krów morskich była mała. Georg Steller nie przewidział, że przez opis walorów smakowych mięsa i tłuszczu oraz niezwykłej skóry krów morskich wyda niejako na nie wyrok śmierci. Niebawem w stronę wysp skierowało się 19 flotylli z ok. tysiącem ludzi załogi, czyli tyle, na ile szacuje się dzisiaj pogłowie krowy morskiej w tamtym czasie. Ostatnia samotna sztuka, o jakiej wiemy, padła w 1768 nieopodal Wyspy Beringa. Człowiek potrzebował zaledwie 27 lat, żeby unicestwić ten gatunek.
W Polsce można obejrzeć okazałą czaszkę krowy morskiej wystawioną w sali ochrony przyrody Muzeum Zakładu Zoologii Systematycznej i Doświadczalnej PAN w Krakowie.
Krowy morskie występują w opowiadaniu Rudyarda Kiplinga pt. "Biała foka", w której wskazują one miejsce schronienia dla fok przed ludzkimi łowcami. Kipling prawdopodobnie był świadom, że krowa morska jest uważana za zwierzę wymarłe, oraz że ludzie jednak czasem twierdzili, iż zdołali je zaobserwować. Sugeruje on więc, iż krowy morskie znajdują się w okolicy, lecz zwykle przebywają w ukryciu.
Przypisy
- ↑ Hydrodamalis gigas w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Hydrodamalis gigas. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
