Morwa indyjska
| Morwa indyjska, noni | |
|---|---|
Liście i owoce hawajskiej Noni
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | goryczkowce |
| Rodzina | marzanowate |
| Rodzaj | Morinda |
| Gatunek | morwa indyjska |
| Nazwa systematyczna | |
| Morinda citrifolia L. Sp. pl. 1:176. 1753 |
|
Morwa indyjska (Morinda citrifolia L.) zwana też noni na Hawajach, nono (na Tahiti), kura (na Fidżi) lub ak/al (w języku hindi)[2]. Jest to gatunek rośliny z rodziny marzanowatych.
Spis treści |
[edytuj] Rozmieszczenie geograficzne
Rodzimy obszar jej występowania to Chiny, Japonia, Tajwan, Półwysep Indyjski, Indochiny, Malezja, wyspy Andamany i Nikobary oraz Australia[3]. Rozprzestrzeniła się na świecie jako przyprawa i środek leczniczy. Obecnie występuje także w Afryce, Ameryce Północnej (na Florydzie i w Meksyku), Ameryce Środkowej, północnej części Ameryki Południowej i licznych wyspach Oceanu Spokojnego[3]. Największe skupisko noni, z którego jest produkowany sok, znajduje się na Tahiti w Polinezji Francuskiej.
[edytuj] Morfologia
Krzew. Porasta zarówno ciemne lesiste terytoria, jak również otwarte skaliste przestrzenie, czy nawet piaszczyste podłoża. Dojrzewa w około 18 miesięcy i wydaje 4-8 kilogramów owoców miesięcznie przez cały rok.
[edytuj] Zastosowanie
Pomimo iż roślina jest powszechnie stosowana w medycynie ludowej, żadne z jej zastosowań przedstawionych poniżej nie doczekało się naukowej weryfikacji.
Lecznicze właściwości noni znane były już od pradawnych czasów, dlatego też mawia się o tej roślinie "aspiryna starożytności". Roślina przetwarzana jest w całości – liście, łodygi, korzenie, jednak szczególnie popularny stał się obecnie sok z jej owoców sprzedawany również w aptekach. Sok z owoców tej rośliny wspomaga procesy lecznicze. Owoc ten posiada na dzień dzisiejszy 100 składników opisanych przez lekarzy jako pomocne w różnych schorzeniach. Ma między innymi działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne.
[edytuj] Bezpieczeństwo
W kwietniu 2004 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków przestrzegła iż substancje wchodzące w skład preparatów są nie do końca zbadane, natomiast komisja europejska dopuściła owoce krzewu jako "nową żywność".
Znane są przypadki zapalenia wątroby po spożyciu soku noni[4][5]. W soku noni występują w niewielkim stężeniu potencjalnie toksyczne chinony. Przed toksycznością soku z noni wypitego w dużych ilościach ostrzegała też prof. Widy-Tyszkiewicz[6].
Z drugiej strony znane są badania dowodzące, że obecne w noni substancje nie są toksyczne dla wątroby nawet w dużych dawkach[7][8][9].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-27].
- ↑ Morinda
- ↑ 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Stadlbauer V, Fickert P, Lackner C, Schmerlaib J i inni. Hepatotoxicity of noni juice: Report of two cases. „World Journal of Gastroenterology”. 11 (30), s. 4758–60, August 2005. ISSN 1007-9327. PMID 16094725.
- ↑ „European Journal of Gastroenterology & Hepatology”. 17 (4). S. 445–7. doi:10.1097/00042737-200504000-00009. ISSN 0954-691X.
- ↑ Interia.pl: Naukowcy: Uwaga na leki ziołowe. [dostęp 2 września 2009].
- ↑ West B, Jensen C J, Westendorf J. „World Journal of Gastroenterology”. 12 (22), s. 3616–3619, June 2006. ISSN CN 14-1219/R 1007-9327 CN 14-1219/R. PMID 16773722.
- ↑ World J Gastroenterol
- ↑ Pawlus, A.D., Su BN, Keller WJ, Kinghorn AD.. An anthraquinone with potent quinone reductase-inducing activity and other constituents of the fruits of Morinda citrifolia (noni).. „J. Nat. Prod.”. 68 (12), s. 1720–2, Grudzień 2005. doi:10.1021/np050383k. PMID : 16378361.