Mosty w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Most kolejowy zbudowany w 1873 widziany z równoległego mostu drogowego zbudowanego w 1934
Most kolejowy zbudowany w 1873 widziany z równoległego mostu drogowego zbudowanego w 1934

Mosty w Toruniu – główne mosty w Toruniu to przeprawy przez Wisłę. Ponadto istnieją mosty przez Drwęcę i inne rzeki, wiadukty drogowe i kolejowe i przejścia dla pieszych.

Mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Dawny drewniany most przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Najstarszy most Torunia z 1500, widziany w 1684
Most drewniany w Toruniu w 1870

Toruń jako ważny cel szlaków kupieckich, leżący na bursztynowym szlaku, od początku istnienia pełnił ważny cel w przeprawach przez Wisłę. W średniowieczu wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw. Jednak coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu na Wiśle.

W 1500 otwarto drewniany, znany z historii pierwszy most drewniany, wychodzący na ulicę Mostową. Mimo jego niszczenia przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie. Z racji istnienia od 1873 mostu stalowego przez Wisłę w Toruniu, po zniszczeniach w 1877 r, kiedy spłonął, mostu już nie odbudowano, rozbierając jego resztki po kolejnych szkodach spowodowanych przez krę w 1879 r.

Obecne mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Przez Toruń przepływa Wisła na długości 21 kilometrów, od 725 do 746 kilometra jej długości. Aktualnie w Toruniu znajdują się cztery mosty przez Wisłę: dwa w centrum (drogowy i kolejowy), most drogowy we wschodniej części miasta oraz drogowy (autostradowy) zlokalizowany na na peryferiach.

Widok z Kępy Bazarowej na południowe wieże mostu kolejowego

Most kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W 1873 otwarto pierwszy, kolejowo-drogowy most przez Wisłę – Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Wiązało się to z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Początkowo posiadał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. W 1934 zamknięto most kolejowy dla ruchu kołowego (z racji wybudowania mostu drogowego w centrum) i położono drugi tor kolejowy. Most został wysadzony w powietrze w 1939 przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1948 odbudowany. W latach 80. zamieniono pierwsze i ostatnie przęsło mostu na konstrukcje nowoczesne, płaskie. Most jest użytkowany do dziś.

Most drogowy w centrum[edytuj | edytuj kod]

Toruński most drogowy w centrum w nocy
Most drogowy w centrum i Stare Miasto

W 1934 otwarto drugi most przez Wisłę, pierwszy drogowy – Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Pochodził on z rozebranego w 1928 mostu kolejowego w Opaleniu koło Kwidzyna, niepotrzebnego z powodu zmiany granic po 1918 i prowadzącego na skraj przyczółka, odciętego granicą od reszty kraju. Po moście 11 listopada 1934 uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Podgórz, zamkniętą z racji ogromnego przeciążenia ruchu w 1984. Most został wysadzony w powietrze w 1939 przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1950 odbudowany. W filmie Zamach na Kutscherę odgrywa on rolę warszawskiego mostu Kierbedzia - już nieistniejącego.

Most jest użytkowany do dziś. Obecnie most skupia na sobie ruch dróg krajowych:

Wjeżdżając przez most od południa rozpościera się najpiękniejszy widok na panoramę Torunia.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 257 (ulica Przybyszewskiego – Zagrodowa) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Jednojezdniowy most przez Wisłę dla autostrady A1 w toruńskich Czerniewicach

Most autostradowy na peryferiach wschodnich[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1998 otwarto trzeci, autostradowy most przez Wisłę – Most autostradowy im. Armii Krajowej w Toruniu, a raczej, jedną z dwu zaprojektowanych nitek tego mostu. Dla drugiej nitki wybudowano wówczas jedynie podpory oraz rozjazdy, i zaniechano dalszej budowy. W latach 2008-2011 wybudownano drugą nitkę. Most łączy toruńską dzielnicę Czerniewice ze Złotorią i Grabowcem, a dalej z Rubinkowem.

Most jest użytkowany cały czas dla potrzeb autostrady A1 i drogi ekspresowej S10. Posiada wjazdy na czterech czynnych węzłach drogowych:

  • Węzeł Toruń-Nieszawka (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15
  • Węzeł Toruń-Czerniewice (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
  • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
  • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 258 (Złotoria-Silno-Karczemka) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Most Wschodni[edytuj | edytuj kod]

Realizacja mostu z racji bardzo dużych korków w mieście (zwłaszcza w okolicy starówki) była najbardziej wyczekiwaną inwestycją.

W ciągu ulicy Wschodniej (tzw. Most Wschodni). Most stał się częścią drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi, a także fragmentem 15 kilometrowej trasy Wschodniej.

Mostem drogowym w ramach trasy Wschodniej poprowadzono nowy przebieg drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi. Most powstał jako konstrukcja dwuprzęsłowa o długości całkowitej 540 m (jedno przęsło ma długość 270 m). Jezdnia została podwieszona na czterech łukach o wysokości maksymalnej 50 m, opartych na przyczółkach brzegowych oraz sztucznej wyspie centralnej[1].

W 2007 zakończono prace projektowe i rozpoczęto starania o pozyskanie środków na budowę. 5 października 2007 wojewoda kujawsko-pomorski podpisał decyzję lokalizacyjną dla mostu w ciągu ul. Wschodniej. W roku 2010 rozstrzygnięto przetarg na budowę mostu, którego budowa rozpoczęła się 5 listopada tego samego roku. Most został oddany do użytku 9 grudnia 2013 roku.

Projektowane mosty przez Wisłę[edytuj | edytuj kod]

Most Zachodni[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dalekosiężne projekty wybudowania kolejnego mostu, w okolicach Portu Drzewnego. Z racji bliskiego finału prac nad „mostem wschodnim”, nie będzie on realizowany w najbliższych latach.

Mosty przez Drwęcę[edytuj | edytuj kod]

Most drewniany w toruńskim Kaszczorku XIX wiek

W Toruniu znajdują się dwa mosty przez Drwęcę w Złotorii oraz trzy w Lubiczu.

Pierwszy most w Złotorii wybudowano w 1893 między Kaszczorkiem a Złotorią. Most Kaszczorek-Złotoria był (i nadal jest) drewniany, o jednym pasie drogowym (szerokości ok. 4 m) i jednym pasie pieszym (szerokości ok. 1,5 m). Ciekawostką jest fakt pobierania na nim opłaty 20 fenigów za przejazd. Most jest użytkowany do dziś, ale już nie jako drogowy – jest mostem pieszym oraz fragmentem rowerowej trasy turystycznej. Stanowi zabytek jako jedyny zachowany XIX-wieczny most drewniany w regionie.

Drugi most w Złotorii wybudowano w latach 70. jako most drogowy. Niestety, na skutek złych technologii okresu PRL-u w latach 90. groził zawaleniem. W 1998 został rozebrany i zbudowany od nowa. Czynny do dzisiaj, jest fragmentem dróg:

Pierwszy most w Lubiczu istniał od połowy XIX wieku, jako przejście graniczne między zaborcami – carską Rosją i Prusami. Łączył ulicę Pocztową w pruskim Lubiczu Dolnym z ulicą Lipnowską w carskim Lubiczu Górnym. Rozebrany w XX wieku.

Drugi most w Lubiczu istnieje wzdłuż ulicy Mostowej/Warszawskiej. Jest mostem drogowym, betonowym, dwupasmowym z dwoma pasami ruchu pieszego. Leży w ciągu drogi drogi krajowej nr 10 w kier. Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy.

Trzeci most w Lubiczu to most kolejowy. Jest mostem stalowym, jednotorowym. Istnieje od czasu wybudowania linii kolejowej do Sierpca około 1920.

W roku 2001 pomiędzy Złotorią a Lubiczem wybudowano most drogowy w ciągu drogi ekspresowej S10. Była to konstrukcja stalowa dwupasmowa. W ramach budowy autostrady A1 w latach 2010-2011 most został rozbudowany o kolejne dwa pasy i stanowi jeden z obiektów inżynieryjnych w ciągu autostrady A1 z Czerniewic do Rusocina.

Mosty przez inne rzeki[edytuj | edytuj kod]

Poza mostami przez Wisłę i Drwęcę w Toruniu znajduje się kilkadziesiąt mniejszych mostów i mostków wybudowanych przez Strugę Toruńską, Strugę Lubicką, Małą Wisłę, Martwą Wisłę, Kabel, Strugę Nieszawską, Czerwoną Wodę i inne mniejsze cieki wodne.

Wiadukty drogowe i kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Poza wyżej opisanymi mostami przez Wisłę i Drwęcę oraz mniejszymi obiektami przez inne rzeki w Toruniu. Znajduje się tu 37 innych dużych wiaduktów drogowych lub kolejowych, w tym cztery na dużych węzłach drogowych:

  • dwa tunele drogowe w poprzek ul. Nieszawskiej (przy Cierpickiej i Wiślanej),dla drogi pod torami kolejowymi, wybudowane około 1860
  • dwa wiadukty drogowe przy Placu Pokoju Toruńskiego z XIX wieku (około 1870), nad torami kolejowymi, obecnie tworzą rondo
  • wiadukt kolejowy na Barbarce-Olku, tory kolejowe nad drogą do leśnictwa Olek z około 1900
  • dwa wiadukty kolejowe (obok siebie) przy ul. Plac Armii Krajowej, dla ulicy pod torami kolejowymi, wybudowane około 1930
  • dwa wiadukty kolejowe (obok siebie) w ciągu ul. Kujawskiej, dla ulicy pod torami kolejowymi, wybudowane około 1930
  • wiadukt drogowy przy ul. Łódzkiej, nad torami kolejowymi, wybudowany około 1960
  • wiadukt kolejowy w ciągu ul. Gniewkowskiej,dla ulicy pod torami kolejowymi, wybudowany około 1973
  • wiadukt Kościuszki, nad torami kolejowymi, przy dworcu Toruń Wschodni, z około 1975 (modernizowany w 2003)
  • 14 mostów i wiaduktów nad i pod autostradą A1 od węzła autostradowego „Toruń-Lubicz” do węzła „Toruń-Czerniewice”, nie licząc mostu przez Wisłę, wybudowane w 1996 i 1997, w tym:
    • Węzeł Toruń-Czerniewice (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
    • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
    • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80
  • wiadukt drogowy ul. Ligi Polskiej nad ulicą Szczęśliwą w Kaszczorku wybudowany w 2005
  • 9 mostów i wiaduktów nad i pod drogą szybkiego ruchu S10 od węzła autostradowego „Toruń-Nieszawka” do węzła „Toruń-Czerniewice”, nie licząc mostu przez Wisłę i węzła „Toruń-Czerniewice”, wybudowane w 2006, w tym:
    • Węzeł Toruń-Nieszawka (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15
  • dwa wiadukty drogowe (obok siebie) nad linią kolejową Toruń – Sierpc w ciągu DK80, wybudowane w 2011.
  • dwa wiadukty drogowe (obok siebie) nad linią kolejową Kutno - Piła Główna w ciągu Trasy Wschodniej (w budowie od 2011).

Przejścia dla pieszych[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu znajduje się siedem podziemnych i nadziemnych przejść dla pieszych:

  • most w ciągu ul. Majdany przez Martwą Wisłę - połączenie z Kępę Bazarową, wybudowany w 1957 - w 2013 przewidziany do przebudowy
  • „garbaty mostek” wybudowany w 1967, kładka łącząca ul. Sobieskiego i Chrobrego,
  • przejście podziemne Szosa Lubicka – Jamontta, wybudowane w 1983,
  • przejście podziemne Szosa Lubicka – Wyszyńskiego, wybudowane 1985,
  • przejście podziemne Szosa Lubicka – Malinowskiego, wybudowane w 2006,
  • przejście podziemne pod Trasą Wschodnią, w budowie od 2010,
  • funkcje piesze sprawuje także drewniany most Kaszczorek-Złotoria, wybudowany w 1893,
  • kładka nad węzłem „Toruń-Czerniewice” (projektowana).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Krótko o nowym moście. [dostęp 2012-01-27].