Inowrocław

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Inowrocław
pomnik Jana Kasprowicza, Rynek, Rzeźba na Rynku, Panorama miasta, Kościół Garnizonowy, kamienica na Starym Mieście, Rzeźba-maska na elewacji Kościoła NMP, Park Solanki, Kościół pw. NMP
pomnik Jana Kasprowicza, Rynek, Rzeźba na Rynku, Panorama miasta, Kościół Garnizonowy, kamienica na Starym Mieście, Rzeźba-maska na elewacji Kościoła NMP, Park Solanki, Kościół pw. NMP
Herb Flaga
Herb Inowrocławia Flaga Inowrocławia
Dewiza: Miasto Na Soli
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat inowrocławski
Gmina gmina miejska
Data założenia ok. 1120
Prawa miejskie 1237/1238
Prezydent Ryszard Brejza
Powierzchnia 30,42 km²
Wysokość 85-100 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość
75 719[1]
2 491,8 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 52
Kod pocztowy 88-100 do 88-110 i 88-115
Tablice rejestracyjne CIN
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Inowrocław
Inowrocław
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Inowrocław
Inowrocław
Ziemia 52°47′35″N 18°15′40″E / 52.793055555556, 18.261111111111Na mapach: 52°47′35″N 18°15′40″E / 52.793055555556, 18.261111111111
TERC
(TERYT)		 6040507011
Urząd miejski
ul. Roosevelta 36/38
88-100 Inowrocław
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Inowrocław w Wikisłowniku
Strona internetowa

Inowrocław i (niem. Inowrazlaw, w latach 1904-1920 i podczas okupacji niemieckiej Hohensalza, czasami też Jungbreslau, Jungleslau) – miasto i gmina miejska w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu inowrocławskiego i gminy wiejskiej Inowrocław. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Inowrocław położony jest nad rzeką Noteć, na Równinie Inowrocławskiej, w północno-wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego. Jest 49. miastem w Polsce pod względem liczby ludności. Według danych z 30 czerwca 2012 roku miasto miało 75 719 mieszkańców. Istotny węzeł kolejowy i drogowy. Inowrocław jest wielobranżowym ośrodkiem przemysłowym i usługowym. Od 2013 roku w granicach miasta znajdują się miejsca pod inwestycje Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Zrzeszony w Związku Miast Polskich.

Miasto uznawane jest za stolicę Kujaw Zachodnich. W Inowrocławiu funkcjonują sanatoria, domy uzdrowiskowe i tężnie solankowe, przez co jest on uważany za miejscowość uzdrowiskową. Posiada bogate złoża soli kamiennej, które wydobywane są tutaj od czasów starożytnych. Znajdują się tu tężnie solankowe. W kraju miasto jest uznawane za jeden z najlepszych ośrodków leczenia chorób dróg oddechowych.

Patronką Inowrocławia jest Królowa Jadwiga.

Miasto jest dużym ośrodkiem wojskowym. W skład garnizonu wchodzi Wojskowy Port Lotniczy (stacjonują tu śmigłowce bojowe), brygada lotnictwa oraz pułk inżynieryjny.

Inowrocław pełni funkcje ponadregionalnego ośrodka kultury. Odbywają się tu m. in.: Ogólnopolski Przegląd Młodzieżowych Orkiestr Dętych, Arlekinada (Ogólnopolski Festiwal Małych Form Teatralnych) oraz Coroczny Wojewódzki Profilaktyczny Festiwal Teatralny poPaTrz. Działają tu teatr, kina, muzea, galerie.

Jedno z najstarszych polskich miast. W czasach starożytnych przebiegał tędy Bursztynowy Szlak. Odbywały się tu procesy polsko-krzyżackie. Stąd pochodzili Królowie Polski: Władysław I Łokietek i Kazimierz Wielki. Z inowrocławskiego zamku król Władysław Jagiełło prowadził "Wielką Wojnę" z Zakonem Krzyżackim w 1410 roku.

Spis treści

Położenie [edytuj]

Noteć w okolicy Inowrocławia

Inowrocław leży na Kujawach, na północnym zachodzie środkowej Polski, w województwie kujawsko-pomorskim. Wraz z okolicznymi gminami tworzy powiat inowrocławski, którego jest stolicą. Przez południową część miasta płynie Noteć. Inowrocław posiada 75,8 tys. mieszkańców (XII 2010)[2], co plasuje go na 5. miejscu wśród największych miast województwa kujawsko-pomorskiego.

Struktura powierzchni [edytuj]

Według danych z 2002[3] Inowrocław ma powierzchnię 30,42 km², w tym:

  • użytki rolne: 46%
  • użytki leśne: 0%

Miasto stanowi 2,48% powierzchni powiatu.

Największe miasta województwa (VI 2012)[1]:

Miasto Powierzchnia
(km²)		 Liczba ludności Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
Bydgoszcz Bydgoszcz 175,98 362 286 2076
Toruń Toruń 115,72 204 847 1770
Włocławek Włocławek 84,32 115 982 1368
Grudziądz Grudziądz 57,76 98 236 1665
Inowrocław Inowrocław 30,42 75 719 2489
Brodnica Brodnica 23,15 28 546 1248

Inowrocław jest również stolicą powiatu inowrocławskiego. Miasta powiatu inowrocławskiego[4][5]:

Miasto Powierzchnia
(km²)		 Liczba ludności Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
Inowrocław Inowrocław 30,42 75 719 2489
Janikowo Janikowo 9,51 9133 961
Kruszwica Kruszwica 6,64 8969 1405
Gniewkowo Gniewkowo 9,18 7428 809
Pakość Pakość 3,46 5870 1696

Historia [edytuj]

Romański Kościół pw. Imienia NMP – bazylika mniejsza
Portal w ścianie zachodniej kościoła pw. Imienia NMP
Neogotycki Ratusz
Cmentarz rzymsko-katolicki parafii pw. św.Mikołaja, ul.Marulewska kwatera ofiar terroru niemieckiego 1940-1945

Średniowiecze i etymologia [edytuj]

Pierwsza wzmianka o Inowrocławiu pochodzi z 1185 i określa miejscowość jako Novo Wladislaw. Nazwa została wybrana prawdopodobnie na cześć Władysława Hermana lub jako Nowy Włocławek, założony przez mieszkańców Włocławka uciekających przed powodzią i szukających nowego miejsca do osiedlenia się. Miasto powstało na bazie dużego targu i znajdującej się w pobliżu warzelni soli.

Przypadkowe znalezienie historycznych śladów działalności ludzkiej i prowadzone później prace wykopaliskowe wykazały, że na terenie obecnego Inowrocławia istniała prawdopodobnie najstarsza warzelnia soli jaka została odkryta na ziemiach polskich.

Prawa miejskie Inowrocław uzyskał ok. 1238 z rąk księcia Kazimierza Konradowicza. W latach 1466-1772 Inowrocław był stolicą województwa inowrocławskiego obejmującego swym zasięgiem północno-zachodnią część Kujaw z miastami: Bydgoszcz, Solec Kujawski, Koronowo, Gniewkowo, Podgórz, Słońsko, Raciążek, Służewo, Lipno, Dobrzyń i Radziejów. Miasto było także siedzibą książąt kujawskich i starostów inowrocławskich (Kategoria:Starostowie inowrocławscy).

Książęta inowrocławscy [edytuj]

Okres zaborów [edytuj]

Okres zaboru pruskiego to czas wzrastającej germanizacji. W XIX w. miasto zaczęło się ponownie rozwijać. Powstało wiele obiektów: drukarnia (1840), szkoła średnia (1848), nowy szpital dla miasta i powiatu (1870), kopalnia i warzelnia soli oraz rozpoczęcie budowy węzła kolejowego (1872-1873), uzdrowisko (1875), fabryka maszyn rolniczych i fabryka sody (1882), gazownia (1902), wodociągi (1904), elektrownia (1908), linia tramwajowa (1912-1962). Jednocześnie mieszkańcy miasta aktywnie brali udział we wszelkich zrywach narodowych (insurekcja kościuszkowska, powstania listopadowe i styczniowe). W 1812 w Inowrocławiu miał swą kwaterę cesarz Napoleon Bonaparte w drodze na Moskwę.

Dwudziestolecie międzywojenne [edytuj]

Inowrocław powrócił do Polski w 1919; wyzwolony został 6 stycznia[6]. Na czele powstańców przejmujących kontrolę nad miastem stał kpt. Paweł Cyms. Okres dwudziestolecia międzywojennego to czas zmagania się z trudną ogólną sytuacją gospodarczą w kraju, co w Inowrocławiu przekładało się między innymi na bardzo wysokie bezrobocie. Liczne były wystąpienia robotników i bezrobotnych. W 1926 policja krwawo rozgoniła demonstrację robotniczą. W latach 30. dochodziło do publicznych głodówek bezrobotnych. W 1930 głodowało m.in. 20 bezrobotnych powstańców. Mimo trudności gospodarczo-społecznych miasto się rozwijało. Uruchomiono Hutę Szkła "Irena" i szyb Kopalni Soli przy ul. Poznańskiej (1924), zakończono budowę Zakładu Przyrodoleczniczego w uzdrowisku (1927), rozpoczęto budowę lotniska (1930) ukończoną po trzech latach. W 1933 w mieście powołano filię Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie.

II wojna światowa [edytuj]

W dniach 5–7 września 1939 roku oddziały polskiej 26 Dywizji Piechoty pod dowództwem płk. Adama Brzechwy-Adjukiewicza stoczyły w rejonie miasta bój z jednostkami niemieckiej 4 Armii[7].

Information icon.svg Osobny artykuł: Intelligenzaktion.

Pierwsze dni okupacji hitlerowskiej to masowe aresztowania i egzekucje mieszkańców, spośród których największy rozgłos zdobyła sobie tzw. "Krwawa niedziela" (noc z 22 na 23 października 1939 r.) dokonana w ramach Intelligenzaktion.

Information icon.svg Osobny artykuł: Wysiedlenia Polaków podczas II wojny światowej dokonane przez Niemców.

Na początku wojny Niemcy przeprowadzili masowe wysiedlenia ludności polskiej i żydowskiej. W nocy 30 listopada 1939 r. Niemcy wypędzili z miasta ponad 1000 polskich rodzin. W latach 1940–1945 istniał tutaj obóz przesiedleńczy, przez który przeszło ok. 10 000 Polaków, kilkuset z nich zamordowano. W dzielnicy Mątwy znajdował się obóz dla jeńców wojennych z ZSRR, Francji i Anglii. Zginęło ich tutaj około 900. Okupację niemiecką zakończyło zajęcie Inowrocławia przez Armię Czerwoną w dniu 21 stycznia 1945. Do miasta wkroczyły wojska 2 Armii Pancernej Gwardii 1 Frontu Białoruskiego. Ostatni nalot niemiecki odbył się jednak jeszcze 4 kwietnia 1945 – pojedynczy samolot zrzucił 4 bomby odłamkowe i ostrzelał podróżnych na peronach dworca kolejowego w Inowrocławiu. (Zginął wówczas m.in. Leon Spychalski z Paprosa.)

Współczesność [edytuj]

Osiedle Rąbin
Osiedle Rąbin

W latach 1950-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Powiat inowrocławski przywrócono 1 stycznia 1999.

W 2009 roku papież Benedykt XVI ogłosił Świętą Królową Jadwigę patronką miasta Inowrocławia. W 1987 r. w Inowrocławiu zmarła, mieszkająca tu od 1981 r., poetka romska Papusza - Bronisława Wajs.

Architektura i urbanistyka [edytuj]

Ścisłe centrum miasta jest typowe dla założonych w tym okresie średniowiecza miast. Centralnym placem jest rynek, od którego odchodzą uliczki. Istniejące przy nich obecnie kamienice w większości pochodzą z XIX wieku. W XX wieku Inowrocław wchłonął wiele okolicznych wsi. W czasach PRL-u rozpowszechniły się blokowiska. Na największym z nich - Rąbinie znajdują się budynki dochodzące do 11 piętra. Zakłady przemysłowe takie jak huta czy kombinat chemiczny są zlokalizowane na obrzeżach miasta, w typowo przemysłowych strefach. Duże obiekty handlowe znajdują się po za centrum, jednak w bliskości osiedli mieszkaniowych.

Pomniki w Inowrocławiu
Pomnik Powstańców Wielkopolskich
Pomnik Zygmunta Wilkońskiego
Pomnik Jana Kasprowicza

Dzielnice i osiedla [edytuj]

Zabytkowa kamienica w dzielnicy Stare Miasto

Demografia [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ludność Inowrocławia.

Największą populację Inowrocław odnotował w 1997 – wg danych GUS 79 571 mieszkańców[8].

Dane z 30 czerwca 2004[9]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 79 267 100 40 834 52,6 38 813 47,4
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 2552,5 1342,3 1210,2
  • Wykres liczby ludności Inowrocławia na przestrzeni ostatnich 110 lat[10][11]

Zabytki [edytuj]

Deptak – ul. Królowej Jadwigi
Kościół pw. Zwiastowania NMP
Rzeźba Świętej Jadwigi Królowej Polski na Rynku
Kamienica w rogu Rynku z zegarem słonecznym


Administracja [edytuj]

Inowrocław pełni funkcje regionalnego (dla kilu okolicznych powiatów) ośrodka administracji centralnej, samorządowej i wojskowej.

Administracja centralna [edytuj]

W Inowrocławiu swoje wydziały lub filie dla regionu Kujaw Zachodnich ma wiele instytucji szczebla centralnego. Należą do nich m. in.: Główny Urząd Statystyczny, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Sądownictwo [edytuj]

Sąd Rejonowy

Swoją siedzibę ma tu Sąd Rejonowy, któremu podlegają również wydziały zamiejscowe (karny, przestępczości nieletnich, cywilny i ksiąg wieczystych) w Mogilnie. Obejmuje swoim zasięgiem rejon 12 gmin zamieszkiwanych przez 200 tyś. obywateli polskich. Mieści się tu też Prokuratura Rejonowa.

Administracja samorządowa [edytuj]

Inowrocław ma status gminy miejskiej, jednak od kilu lat walczy o nadanie tytułu miasta na prawach powiatu. Na czele władz samorządowych stoi Prezydent Miasta Inowrocławia - Ryszard Brejza, który jest organem wykonawczym. Prezydent ma dwóch zastępców. Organem uchwałodawczym jest Rada Miasta. Inowrocław jest też siedzibą starostwa.

Administracja wojskowa [edytuj]

W mieście siedzibę ma Wojskowa Komenda Uzupełnień, która swoim zasięgiem obejmuje miasto Inowrocław oraz powiaty: inowrocławski, żniński i mogileński.

Inowrocław prowadzi również współpracę międzynarodową i ma miasta partnerskie. Jednym z nich jest Bad Oeynhausen w Niemczech.

Garnizon Inowrocław [edytuj]

Śmigłowiec należący do inowrocławskiej brygady

Obecnie w Inowrocławiu znajduje się duży garnizon wojskowy. W przeciwieństwie do innych garnizonów w kraju, ten inowrocławski ciągle się rozrasta. Rozwój wojska w mieście doprowadził do tego, że obecnie budowane są (na potrzeby żołnierzy) bloki na Osiedlu Rąbin. W skład Garnizonu Inowrocław wchodzą:

Jednostka Wojskowa Dowódca Adres
2 Inowrocławski Pułk Inżynieryjny im. gen. Jakuba Jaśińskiego płk mgr inż. Piotr Sołomonow ul. Dworcowa
1 Brygada Lotnictwa Wojsk Lądowych gen. bryg. mgr. inż. Krzysztof Mitręga ul. Jacewska
56 Baza Lotnicza płk Zbigniew Musiał Inowrocław-Latkowo
Wojskowa Komenda Uzupełnień ppłk mgr Krzysztof BRONIEWICZ Inowrocław-Latkowo
Kościół Garnizonowy ks. kapelan płk Bogdan Radziszewski ul. Kopernika

Uzdrowisko Inowrocław [edytuj]

Inowrocław znany jest jako miejscowość uzdrowiskowa. Tradycje warzenia tutaj soli sięgają czasów średniowiecza. Współcześnie posiada zgrupowane w jednym zespole położonym blisko centrum, w zachodniej części miasta:

  • Park Solankowy,
  • Zakład Przyrodoleczniczy,
  • szpitale uzdrowiskowe, branżowe,
  • tężnie,
  • Teatr Letni,
  • muszlę koncertową.
Tężnie solankowe
Widok od zewnątrz
Tężnie zimą
Widok z tarasu

Kultura [edytuj]

Jeden ze stawów w Parku Solankowym
Muzeum im. Jana Kasprowicza
Uzdrowisko Inowrocław – dywany kwiatowe
  • Teatr Miejski ze sceną Teatru Letniego
  • Inowrocławski Dom Kultury
  • Młodzieżowy Dom Kultury "Pszczółka"
  • Biblioteka Miejska im. Jana Kasprowicza
  • Muzeum Miejskie im. Jana Kasprowicza
  • Kino "Kinomax"
  • Hala Widowiskowo-sportowa
  • Stowarzyszenie Ogrody Kultury
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Juliusza Zarębskiego
  • Prywatna Szkoła Muzyczna "Yamaha"
  • Sala Koncertowa im. Ireny Dubiskiej
  • Najstarszy klub muzyczny "Hades"
  • Coroczny, marcowy Ogólnopolski Festiwal Małych Form Teatralnych Arlekinada
  • Coroczny Wojewódzki Profilaktyczny Festiwal Teatralny poPaTrz

Baza noclegowa [edytuj]

Hotel "Bast"

Inowrocław jako miasto uzdrowiskowe ma dobrze zorganizowaną bazę noclegową. Po za sanatoriami (do największych i najlepszych należą "Metalowiec" i "Kujawiak") znajdują się tu hotele z wysoką jakością usług. Do najlepszych hoteli w mieście możemy zaliczyć:

  • Hotel "Bast" ***
  • Hotel "Penelopa" ****

Turystyka [edytuj]

Ławeczka gen. Sikorskiego

Uzdrowiskowy 55-hektarowy Park Solankowy jest niejako wizytówką miasta. Dumą Inowrocławia są właśnie przepiękne, kolorowe dywany kwiatowe w parku, na które wysadza się rocznie ponad 110 tysięcy sadzonek kwiatów. W zachodniej części parku jest tężnia solankowa, jeden z trzech tego typu w Polsce obiektów lecznictwa zdrojowego, mająca kształt dwóch połączonych wieloboków.

Inowrocław jest słynny z organizacji imprez kulturalnych i rozrywkowych, których rocznie organizuje się ok. 350. W sezonie letnim w każdą niedzielę i dzień świąteczny organizuje się koncerty plenerowe. Zaś w okresie jesienno-zimowym odbywają się koncerty w pięknym wnętrzu dawnego Zakładu Przyrodoleczniczego. Wstęp na większość imprez jest darmowy. Są tutaj 3 pływalnie.

W Inowrocławiu turyści mogą także podziwiać miejsca zabytkowe. Wśród najcenniejszych i najciekawszych zabytków wymienia się romański kościół Imienia Najświętszej Maryi Panny z XII w., gotycki kościół pw. Św. Mikołaja z XIII w., klasycystyczny kościół pw. Św. Barbary i św. Maurycego i neoromański pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Pannie wzniesiony w latach 1898-1900 oraz liczne zabytkowe kamienice i domy, ponad 100-letni hotel "Bast" i fragmenty murów obronnych z XIII w.

Z Inowrocławiem związane są takie wielkie osobowości jak: Jan Kasprowicz, Stanisław Przybyszewski, Stanisław Szenic, Maria Konopnicka, gen. Władysław Sikorski, Stefan Starzyński, Józef Unrug oraz Janusz Kusociński.

Struktura wyznaniowa [edytuj]

Kościół par. pw. Zwiastowania NMP
Fasada Bazyliki Mniejszej Imienia NMP
Wnętrze bazyliki mniejszej w Inowrocławiu

Na terenie Inowrocławia działalność prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Gospodarka [edytuj]

Inowrocławskie Zakłady Chemiczne Soda Mątwy wieczorem
Budynek jednego z banków w centrum

Inowrocław jest jednym z ważniejszych ośrodków gospodarczych w województwie kujawsko-pomorskim. Rozwinięty jest przemysł chemiczny, szklarski, maszynowy, metalowy, poligraficzny i spożywczy. Do największych zakładów na terenie miasta należą:

W południowej części miasta znajduje się wielki zespół osadników Inowrocławskich Zakładów Chemicznych Soda Mątwy, tzw. "Białe morze". Z innych przedsiębiorstw wyróżnić można: Alstal, Opak-met, Mostodrog, Drogi i Mosty, HT Tioplast Polska, Druk-Intro, Filar, Lematit, Joaga, Modina, Barbara Luijcx.

Rozwinięty jest sektor handlu i usług. W mieście swe siedziby ma wiele oddziałów banków, towarzystw ubezpieczeniowych, firm leasingowych i doradczych, funkcjonują liczne ośrodki handlu detalicznego i hurtowego, punkty usługowe, serwisy, istnieje kilkanaście stacji benzynowych, kilka marketów (Carrefour, Kaufland, Biedronka, Lidl, Tesco, Netto, POLOmarket, Piotr i Paweł),NOMI serwisy samochodowe (Opel, Peugeot, Ford, Renault, Hyundai, Chevrolet, Dacia i Renault Trucks). Dawne salony samochodowe to FIAT, Daewoo, SEAT i Škoda.

8 maja otwarto największe centrum handlowe w Inowrocławiu o nazwie Galeria Solna

Komunikacja [edytuj]

Perony na dworcu głównym
Fasada dworca głównego w Inowrocławiu
Peron na stacji Inowrocław Rąbinek
Inowrocławski Solaris na pętli przed głównym dworcem kolejowym
Lokomotywa T448P-092 należąca do firmy Transoda, która ma swoją siedzibę w Inowrocławiu

Transport drogowy [edytuj]

W Inowrocławiu krzyżują się też drogi krajowe i wojewódzkie:

W sąsiednich Tupadłach znajduje się węzeł drogi DK25 z drogą wojewódzką nr 412 Tupadły-Kruszwica.

Transport kolejowy [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Inowrocław (stacja kolejowa).

Początki kolei żelaznych w Inowrocławiu sięgają II połowy XIX wieku. 26 maja 1872 otwarto 45,4 km 2-torową linię kolejową Inowrocław-Bydgoszcz Główna[12]. 15 sierpnia 1873 zakończono 2-letnią budowę i uruchomiono 366,4 km częściowo 2-torową linię kolejową Poznań Wschód-Inowrocław-Korsze. W marcu 1933 uruchomiono 156,1 km 1-torową linię Zduńska Wola Karsznice-Inowrocław. W II połowie XX w. sukcesywnie elektryfikowano najważniejsze linie kolejowe przebiegające przez Inowrocław W latach 1965-1974 zelektryfikowano całą 492 km 2-torową linię kolejową Chorzów Batory-Inowrocław-Tczew. W latach 1976-1990 zelektryfikowano całą linię kolejową Poznań Wschód-Inowrocław-Korsze.

Obecnie Inowrocław jest ważnym węzłem kolejowym o znaczeniu ogólnokrajowym. Leży na szlaku łączącym północ kraju z południem. Przez Bydgoszcz i Toruń łączy bowiem Gdańsk, Gdynię i Olsztyn ze wszystkimi dużymi miastami na południu. Największe znaczenie komunikacyjne ma zelektryfikowana magistrala węglowa łącząca Gdynię z Katowicami i całym Górnym Śląskiem. Od stycznia 2012r cały czas trwa remont linii kolejowej Poznań-Inowrocław-Bydgoszcz-Tczew-Gdańsk. Od grudnia 2013r z Inowrocławia do Gdańska najszybsze pociągi pojadą w czasie niecałych 2 godzin, a z Inowrocławia do Poznania w godzinę.

Na dworcu głównym w Inowrocławiu zatrzymują się wszystkie pociągi REGIO, INTERregio, TLK i EC.

Linie kolejowe w Inowrocławiu:

  • Linia 353 – Poznań Wschód – Skandawa
  • Linia 131 – Chorzów Batory – Tczew
  • Linia 742 – Inowrocław – Inowrocław Rąbinek
  • Linia 206 – Inowrocław Rąbinek – Drawski Młyn
  • Linia 231 – Inowrocław Rąbinek – Mogilno

Komunikacja miejska [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: MPK Inowrocław.
Information icon.svg Osobny artykuł: Tramwaje w Inowrocławiu.

W Inowrocławiu działa komunikacja miejska. MPK Inowrocław obsługuje 14 linii dziennych i 1 nocną. Tabor jest nowoczesny i składa się z kilkudziesięciu autobusów różnych marek, m.in.: Solaris, Jelcz, Mercedes, MAN, Iveco, Solbus, Kapena i inne. Komunikacja miejska w Inowrocławiu powstała w 1912 r.

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne sp. z o.o. w Inowrocławiu zajęło 9 miejsce w Ogólnopolskim Rankingu Najlepszych Przedsiębiorstw Komunikacji Miejskiej[13].

Dawniej, w latach 1912-1962 w Inowrocławiu kursowały tramwaje. Jeden tramwaj, taki jaki kursował w mieście na pamiątkę został jako pomnik ustawiony przy wylocie ul. Św. Ducha na Rynku.

Komunikacja autobusowa [edytuj]

Transport autobusowy po za miasto do innych miejscowości zapewniają takie firmy jak:

Transport lotniczy [edytuj]

W mieście znajduje się Lotnisko Inowrocław miejscowego Aeroklubu Kujawskiego.

W 2012 przy. ul. Poznańskiej otwarto sanitarne lądowisko.

Bezpieczeństwo [edytuj]

Inowrocław jest bardzo dużym miastem, dlatego na terenie miasta działają odpowiednie służby, których celem jest zachowanie porządku i bezpieczeństwa. Z wielu możemy tu wyróżnić najważniejsze:

Rodzaj Służby Służba Jednostki Adres
Ratownicza Państwowa Straż Pożarna JRG 1, JRG 2 ul. Poznańska (JRG1), ul. Skłodowskiej-Curie (JRG2)
Ratownicza Zakładowa Straż Pożarna JOT ZSP "Soda Mątwy"-Soda Polska CIECH ul. Fabryczna
Ratownicza Wojskowa Straż Pożarna JRG przy 56 Bazie Lotniczej w Inowrocławiu ul. Jacewska
Ratownicza Pogotowie Ratunkowe Stacja Pogotowia Ratunkowego ul. Toruńska
Ratownicza Szpital Szpital Powiatowy ul. Poznańska
Porządkowa Policja Komenda Powiatowa Policji ul. Toruńska
Porządkowa Straż Miejska Straż Miejska w Inowrocławiu ul. Roosevelta
Porządkowa Straż Ochrony Kolei Posterunek Straży Ochrony Kolei ul. Dworcowa
Porządkowa Żandarmeria Wojskowa Posterunek Żandarmerii Wojskowej ul. Dworcowa
Inna Służba Więzienna Areszt Śledczy Inowrocław ul. Narutowicza

Edukacja [edytuj]

Od 2007 roku przy WSG w Inowrocławiu funkcjonuje Uniwersytet Trzeciego Wieku.

  • Szkoły podstawowe
    • nr 2 im. Panny Maryi– ul. Najświętszej Maryi Panny
    • nr 4 im. Janusza Kusocińskiego – os. Rąbin
    • nr 6 im. Mikołaja Kopernika – os. Nowe
    • nr 9 im. Marii Skłodowskiej-Curie – os. Mątwy
    • nr 10 im. Jana Kasprowicza – os. Szymborze
    • nr 11 im. Stefana Batorego – os. Piastowskie
    • Katolicka Szkoła Podstawowa – os. Rąbin
    • Szkoła Podstawowa Integracyjna / w ramach Zespołu Szkół Integracyjnych im. Powstańców Wielkopolskich – dawniejsza "piętnastka" /
    • nr 16 im. Jana Pawła II – Jacewo
Gimnazjum Nr 1 im. św. Wojciecha
  • Gimnazja
    • nr 1 im. Świętego Wojciecha– os. Toruńskie,
    • nr 2 im. dra Józefa Krzymińskiego – os. Rąbin,
    • nr 3 im. 4 Kujawskiego Pułku Artylerii Lekkiej – os. Piastowskie,
    • nr 4 im. Zygmunta Wilkońskiego – os. Nowe,
    • Gimnazjum Integracyjne / w ramach Zespołu Szkół Integracyjnych im. Powstańców Wielkopolskich – dawniejsza "piętnastka" /
    • Gimnazjum Katolickie w Zespole Szkół Katolickich im. bł. ks. Władysława Demskiego – os. Toruńskie
    • gimnazjum przy I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Kasprowicza
  • Licea
  • Technika
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Jana Pawła II,
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Genowefy Jaworskiej,
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 im. Franciszka Zubrzyckiego,
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 im. 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 5 im. gen. Władysława Sikorskiego,
  • Szkoły zawodowe
    • Zespół Szkół Zawodowych Rzemiosła przy Cechu Rzemiosł Różnych w Inowrocławiu

Media [edytuj]

Ul. Krzymińskiego

W Inowrocławiu mają siedzibę media o znaczeniu ponadregionalnym. Istnieją 3 stacje radiowe, kilka redakcji gazet i serwisów internetowych.

Rąbin – największe osiedle mieszkaniowe Inowrocławia, położone w południowej jego części. Liczy około 20 tys. mieszkańców

Sport [edytuj]

Budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

W mieście jest nowoczesny Stadion Miejski, hala widowiskowo-sportowa i baseny.

  • motoryzacja – Automobilklub Inowrocławski, www.automobilklubinowroclawski.pl
  • piłka nożna – Goplania Inowrocław, Cuiavia Inowrocław, Noteć Inowrocław
  • piłka ręczna – Cuiavia Inowrocław
  • koszykówka – Noteć Inowrocław, Sportino Inowrocław, SKS Kasprowicz Inowrocław, Domino Inowrocław
  • karate – Inowrocławski Klub Sportowy Karate
  • tenis stołowy – IKTS Noteć Inowrocław
  • lotnictwo – Aeroklub Kujawski w Inowrocławiu
  • pływanie – Kryta Pływalnia "Delfin", "Wodny Park"
  • siatkówka – UKS "Mechanik" Inowrocław, Młodzieżowe Stowarzyszenie Piłki Siatkowej OSiR Inowrocław
  • żeglarstwo – Yacht Klub Polski INOWROCŁAW
  • szachy – Inowrocławskie Towarzystwo Szachowe "Pozkal – Przydomek Inowrocław".
  • W latach 50-tych XX-wieku w Inowrocławiu działał klub żużlowy "Unia" Inowrocław. Zespół występował w Pomorskiej Lidze Okręgowej Żużla (dzisiejszym odpowiednikiem jest 2liga) i rozgrywał mecze m.in. z drużynami z Bydgoszczy i Torunia. Mecze były rozgrywane na obecnym Stadionie miejskim przy ul. Wierzbińskiego. Jednak po śmiertelnym wypadku na inowrocławskim torze sekcję żużlową w mieście zlikwidowano.

Honorowi obywatele [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Honorowi obywatele Inowrocławia.

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Ludność 2012
  2. ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). [dostęp 21.9.2011].
  3. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. ↑ dane statystyczne jednostek samorządu terytorialnego i UM
  5. ↑ http://www.bip.kruszwica.gmina.pl/?cid=8
  6. ↑ "Kronika Polski", red. Andrzej Nowak, Warszawa 2000, s. 576.
  7. ↑ Bolesław Dolata, Tadeusz Jurga, "Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945", MON, Warszawa 1967
  8. ↑ GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31 XII 1997
  9. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  10. ↑ Ludność Inowrocławia
  11. ↑ de:Inowrocław
  12. ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 18 stycznia 2009].
  13. ↑ Nagrody dla MPK Inowrocław.

Bibliografia [edytuj]

Stare przewodniki [edytuj]

  • Karol Kopeć, Ilustrowany przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica-Strzelno-Trzemeszno-Mogilno-Pakość), Inowrocław 1933 [1]
  • Stanisław Waszak, Przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica, Strzelno, Pakość), Inowrocław 1933 [2]
  • Alfred Krysiak, "Inowrocław i Kujawy" różne wydania z różnych lat

Linki zewnętrzne [edytuj]

p • d • e
Powiat inowrocławski
Miasta
Inowrocław • Gniewkowo • Janikowo • Kruszwica • Pakość
 Herb powiatu inowrocławskiego
Gminy miejskie
Inowrocław
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie
p • d • e
Miasta województwa kujawsko-pomorskiego
Miasta na prawach powiatu
Miasta powiatowe
Miasta gminne do 8 tys. mieszkańców
Miasta gminne powyżej 8 tys. mieszkańców
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Inowrocław&oldid=36481887”