Owady Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Information icon.svg Główny artykuł: Fauna Polski.

Liczba gatunków owadów (Insecta) występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych można ją szacować na około 28–34 tysięcy gatunków. Dokładna liczba nie jest znana, ze względu na brak wystarczających badań faunistycznych w wielu grupach owadów. W najnowszym, całościowym zestawieniu Andrzejewskiego i Weigle (Różnorodność biologiczna Polski) wymieniana jest liczba 26 579 zarejestrowanych gatunków. Jednakże w niektórych grupach szacuje się większą liczbę gatunków, przykładowo wśród Hymenoptera opisano z Polski 6 tys., a szacuje się, że występuje 9 tys. Każdego roku opisywane są kolejne, nowe dla fauny Polski gatunki owadów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce zmienia się z trzech powodów:

  • postępów badań (wykazywanie nowych gatunków, które na terenie Polski występowały już od dawna, ale nie było o nich informacji),
  • wymierania gatunków – na skutek antropogenicznego przekształcenia środowiska niektóre gatunki wymierają na terenie Polski (mogą w przyszłości być reintrodukowane lub rekolonizować w sposób naturalny),
  • pojawiania się nowych gatunków (gatunki obce) z innych regionów geograficznych (przykładem jest stonka ziemniaczana).

Błonkoskrzydłe (Hymenoptera)[edytuj | edytuj kod]

Liczba gatunków błonkoskrzydłych (błonkówek) występujących w Polsce szacowana jest na znacznie ponad 8000. Do 2007 roku zarejestrowano blisko 6000 gatunków[1].

(Lista nie jest kompletna)

Chruściki (Trichoptera)[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje blisko 300 gatunków chruścików, w Europie ponad 920, zaś na całym świecie opisano ok 14 tysięcy gatunków.

 Osobny artykuł: Chruściki Polski.

Chrząszcze (Coleoptera)[edytuj | edytuj kod]

Liczbę gatunków chrząszczy występujących w Polsce na podstawie opublikowanych danych szacuje się na około 6200 gatunków[1].

 Osobny artykuł: Chrząszcze Polski.

Karaczany (Blattodea)[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje 16 gatunków.

 Osobny artykuł: Karaczany Polski.

Modliszki (Mantodea)[edytuj | edytuj kod]

Jedynym gatunkiem modliszek występującym na terenie Polski jest:

Motyle (Lepidoptera)[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Motyle Polski.

Muchówki (Diptera)[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: meszki Polski.

{...)

Pluskwiaki (Homoptera)[edytuj | edytuj kod]

Piewiki (Auchenorrhyncha)[edytuj | edytuj kod]

{...)

Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera)[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje ok. 740 gatunków[30].

Piersiodziobe (Sternorrhyncha)[edytuj | edytuj kod]

W Polsce opisano ok. 1000 gatunków[54]. Podział na infrarzędy za Lisem (2012)([30]:

{...)

Prostoskrzydłe (Orthoptera)[edytuj | edytuj kod]

Do fauny Polski zaliczono 82 gatunki owadów prostoskrzydłych (Orthoptera)[29] ze 105 wykazywanych z terenu kraju[58]. W poniższym wykazie nie uwzględniono ponad 20 gatunków błędnie wykazanych z Polski lub zawleczonych okazjonalnie. Przyjęto klasyfikację zgodną z Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków Tom II. 2007[29]. Rozbieżności w klasyfikacji oznaczono uwagami.

Ensifera[edytuj | edytuj kod]

Caelifera[edytuj | edytuj kod]

Sieciarki (Neuroptera)[edytuj | edytuj kod]

Sieciarki (Neuroptera s. str.) zwane też siatkoskrzydłymi (Neuroptera s. l.) lub sieciarkami właściwymi znane są też pod nazwą Planipennia.
Do 2007 roku z Polski wykazano 86 gatunków z 7 rodzin[29]:279:

Skorki (Dermaptera)[edytuj | edytuj kod]

Skorki (Dermaptera) są reprezentowane w Polsce przez 6 gatunków[29]:5–7

Ważki (Odonata)[edytuj | edytuj kod]

W odonatofaunie Polski stwierdzono występowanie 75 gatunków, w tym 2 gatunki (Coenagrion mercuriale i Gomphus pulchellus) zostały błędnie wykazane w starej literaturze, choć ich wystąpienie w Polsce uważa się za możliwe[60][61].

Information icon.svg Zobacz też: Ważki Polski.

Wielbłądki (Raphidioptera)[edytuj | edytuj kod]

Rząd Raphidioptera jest reprezentowany na obszarze Polski przez 10 gatunków[29]:

Wojsiłki (Mecoptera)[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje 10 gatunków[29]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Długoskrzydlakowate (długoskrzydlakowe) klasyfikowane są w randze rodziny Phaneropteridae lub w randze podrodziny Phaneropterinae w obrębie rodziny pasikonikowatych (Tettigoniidae).
  2. Isophya brevipennis jest młodszym synonimem I. camptoxypha. Zobacz: Heller et al. (2004) The Isophya species of central and western Europe (Orthoptera: Tettigonioidea: Phaneropteridae). Tijdschrift voor Entomologie. 147: 237–258 (pdf).
  3. Informacje o występowaniu Isophya pyrenaea w Polsce najprawdopodobniej dotyczyły innych gatunków. Zobacz opis w artykule Isophya pyrenaea, Bazyluk i Liana (2000) oraz Heller et al. (2004) The Isophya species of central and western Europe (Orthoptera: Tettigonioidea: Phaneropteridae). Tijdschrift voor Entomologie. 147: 237–258 (pdf).
  4. Miecznikowate (mieczniki) klasyfikowane są w randze rodziny Conocephalidae lub w randze podrodziny Conocephalinae w obrębie rodziny pasikonikowatych (Tettigoniidae).
  5. Nadrzewkowate (nadrzewki) klasyfikowane są w randze rodziny Meconematidae lub w randze plemienia Meconematini w obrębie rodziny pasikonikowatych (Tettigoniidae).
  6. Wykazywany z Polski jako Cyrtaspis variopicta Costa, 1860.
  7. Klasyfikowany też jako podgatunek Platycleis albopunctata.
  8. Siodlarkowate (siodlarki) klasyfikowane są w randze rodziny Ephippigeridae lub w randze plemienia Ephippigerini w obrębie rodziny pasikonikowatych (Tettigoniidae).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
  2. Władysław Strojny, 1981, Nasze zwierzęta, Państwowe Wydawnictwa Rolnicze i Leśne, ISBN 83-09-00045-6.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Petr BOGUSCH (et al.). FAUNISTIC RECORDS FROM THE CZECH REPUBLIC – 310. Hymenoptera: Apocrita. „Klapalekiana”. 47, s. 91–99, 2011. ISSN 1210-6100. 
  4. Karel Beneš. Additions to the Czech list of Euura Newman, 1837 (Hymenoptera, Tenthredinidae). „Acta Musei Moraviae, Scientiae biologicae”. 99(1), s. 69-75, 2014. Brno. ISSN 1211-8788 (ang.). 
  5. Józef Banaszak: Chalicodoma parietina (pol.). W: Polska Czerwona Księga Zwierząt - Bezkręgowce [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 18 czerwca 2011].
  6. 6,0 6,1 6,2 Subgenus Foveosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  7. Subgenus Chelostoma (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  8. Subgenus Gyrodromella (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  9. Subgenus uncertain (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  10. 10,0 10,1 Subgenus Heriades (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  11. 11,0 11,1 Subgenus Hoplitis (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Subgenus Alcidamea (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  13. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Subgenus Helicosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  15. Subgenus Neosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-08-31].
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 Subgenus Osmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-08-31].
  17. Subgenus Metallinella (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  18. Subgenus Pyrosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 Subgenus Melanosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  20. Subgenus Tergosmia (ang.). W: Palaearctic Osmiine Bees [on-line]. [dostęp 2014-09-30].
  21. 21,0 21,1 TADEUSZ PAWLIKOWSKI i WALDEMAR CELARY. KLUCZE DO OZNACZANIA OWADÓW POLSKI Część XXIV: Błonkówki – Hymenoptera. Zeszyt 68a: Pszczołowate – Apidae – Colletinae. . 57 (1), s. 1–65, 2003. Toruń: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne. 
  22. Tadeusz PAWLIKOWSKI. Computer checklist of Apoidea (Hymenoptera) in Poland. Part 1 (excluding bibliography to distribution). „ACTA UNIVERSITATIS NICOLAI COPERNICI”. 101, s. 1–26, 2001. Toruń. 
  23. Józef Banaszak, Ewelina Motyka, Katarzyna Szczepko. Andrena Florivaga Eversmann, 1852 (Hymenoptera: Apoidea: Andrenidae) - A New Bee Species of the Genus Andrena in Poland. „Journal of Apicultural Science”. 57 (1), s. 45–50, 2013. 
  24. A. S. Lelej. List of Palaearctic Mutillidae (Hymenoptera) based on: Catalogue of the Mutillidae (Hymenoptera) of the Palaearctic region. , 2002. 
  25. Piotr OLSZEWSKI, Bogdan WIŚNIOWSKI, Tadeusz PAWLIKOWSKI, Krzysztof SZPILA. Nowe dane o niektórych rzadkich żądłówkach w Polsce (Hymenoptera: Aculeata). „Wiadomości Entomologiczne”. 32 (2), s. 127-138, 2013. Poznań. ISSN 0138-0737. 
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 26,4 26,5 26,6 Bogdan Wiśniowski, Krzysztof Werstak. Materiały do poznania nastecznikowatych i osowatych (Hymenoptera: Aculeata: Pompilidae, Vepidae) Magurskiego Parku Narodowego. „ROCZNIKI BIESZCZADZKIE”. 17, s. 339–355, 2009. 
  27. Bogdan Jaroszewicz. Parnopes grandior (Pallas, 1771) (Hymenoptera : Chrysididae) in Poland and its status in adjacent countries. „Fragmenta Faunistica”. 50 (1), s. 19-25, 2007. Muzeum i Instytut Zoologii PAN. 
  28. Jacek WENDZONKA, Tomasz KLEJDYSZ. Złotolitka Chrysis immaculata BUYSSON, 1898 (Hymenoptera: Chrysididae) – gatunek nowy w faunie Polski. „Wiadomości entomologiczne”. 31 (3), s. 171-173, 2012. Poznań: Muzeum i Instytut Zoologii PAN. 
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 29,5 29,6 Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.
  30. 30,0 30,1 30,2 Barbara Lis, Jerzy A. Lis: Rząd: pluskwiaki — Hemiptera. W: Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
  31. 31,0 31,1 31,2 31,3 Tadaeusz Jaczewski, Aleksander Wróblewski: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnioskrzydłe - Heteroptera z. 2 Corixidae, Notonectidae, Pleidae, Nepidae, Naucoridae, Aphelocheiridae. Warszawa, Wrocław: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978.
  32. Ceratocombidae Fieber, 1860. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  33. Dipsocoridae Dohrn C.A., 1859. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  34. Anthocoridae Fieber, 1836. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-06].
  35. 35,0 35,1 35,2 35,3 35,4 Tadaeusz Jaczewski, Aleksander Wróblewski: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera z. 4 Hebridae, Mesoveliidae, Hydrometridae, Veliidae i nartniki - Gerridae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1976.
  36. Jerzy A. Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 11: Korowcowate (Rozwałkowate) - Aradidae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2001. ISBN 83-88518-20-8.
  37. Microphysidae Dohrn C.A., 1859. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  38. Saldidae Amyot et Serville, 1843. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  39. 39,0 39,1 39,2 Jerzy A. Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 12: Plataspidae, Thyreocoridae, Cydnidae. Toruń: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1997. ISBN 83-86781-42-4.
  40. Cimicidae Latreille, 1802. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-07].
  41. Lis B.: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 8: Prześwietlikowate - Tingidae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1999. ISBN 83-88518-43-7.
  42. 42,0 42,1 Jerzy A. Lis, Barbara Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 13: Puklicowate - Acanthosomatidae, żółwinkowate - Scutelleridae. Toruń: Oficyna Wydawnicza TURPRESS, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998. ISBN 83-86781-62-9.
  43. Berytidae Fieber, 1851. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-09].
  44. Alydidae Amyot et Serville, 1843. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-09].
  45. Stenocephalidae Dallas, 1852. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  46. Jerzy A. Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 14: Tarczówkowate - Pentatomidae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2000, s. 4. ISBN 83-88518-05-4.
  47. Jacek Gorczyca, Aleksander Herczek: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 6a: Tasznikowate - Miridae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2002. ISBN 83-86707-87-9.
  48. Corixidae Leach W.E., 1815. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-06].
  49. 49,0 49,1 Barbara Lis, Adam Storiński, Jerzy A. Lis: Heteroptera Poloniae 1: Coreoidea. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2008. ISBN 978-83-7164-568-6.
  50. Dariusz J. Ziaja, Aleksandra Rakowiecka. Nowe stanowiska Leptoglossus occidentalis Heidemann (Hemiptera: Heteroptera: Coreidae) w Polsce. „Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica”. 7: 5-8, 31-12-2013. Opole. ISSN 2083-201X. 
  51. Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 114. ISBN 8370731325.
  52. Lygaeidae Schilling S., 1829. W: Muzeum i Instytut Zoologii PAN [on-line]. Hemiptera Poloniae. [dostęp 2015-01-11].
  53. Alicja Cmoluchowa: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 7: Nabidae, Reduviidae, Phymatidae. Wrocław: 1978. ISBN 83-88518-20-8.
  54. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Wojciechowski
    BŁĄD PRZYPISÓW
  55. 55,0 55,1 Gabriel Łabanowski: Organizmy inwazyjne wykrywane w polskich szklarniach TARCZNIKI (Diaspididae). Skierniewice: Instytut Ogrodnictwa, 2013. ISBN 978-83-60573-69-3.
  56. 56,0 56,1 Podsiadło E.: skazówki do oznaczania gatunków z rodzaju Quadraspidiotus MACGILLIVRAY, 1921 (Hemiptera: Coccinea: Diaspididae) występujących na dębach w Polsce. Wiadomości entomologiczne, 25 (1): 15-19, Poznań, 2006. Data dostępu: 2015-01-15.
  57. Mariusz KANTURSKI, Jowita DROHOJOWSKA. Koliszki (Hemiptera: Psylloidea) Garbu Tarnogórskiego. „Wiadomości Entomologiczne”. 32 (4), s. 245–254, 2013. Poznań. ISSN 0138-0737. 
  58. Władysław Bazyluk, Anna Liana: Prostoskrzydłe – Orthoptera. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2000, seria: Katalog Fauny Polski cz. 17, z. 2. ISBN 83-85192-94-8.
  59. Gatunek uważany za wymarły na terenie Polski. (Za: Ryszard Orzechowski. Obserwacje wybranych gatunków prostoskrzydłych (Orthoptera) w południowej części województwa lubuskiego (pdf). „Przegląd Przyrodniczy”. XX (1-2), s. 45-50, 2009. ).
  60. Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239. 
  61. Ważki (Odonata) Polski: Systematyka. Strona internetowa Sekcji Odonatologicznej PTE. [dostęp 2010-07-31].