Skorki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skorki
Dermaptera[1]
De Geer, 1773
Okres istnienia: 208–0 mln lat temu
Od jury
Rycina przedstawiająca skorka
Rycina przedstawiająca skorka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd skorki
Synonimy
  • cęgosze
podrząd
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Skorki, cęgosze (Dermaptera) – niewielki rząd uskrzydlonych owadów ortopteroidalnych, obejmujący około 1800 gatunków występujących na całym świecie, przeważnie wszystkożernych, preferujących tereny ciepłe, wilgotne i zacienione. Zapis kopalny tej grupy owadów sięga jury (208 milionów lat temu).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ciało skorków jest wydłużone i silnie spłaszczone. Osiąga do 20 mm długości. Głowa prognatyczna, z narządami gębowymi typu ortopteroidalnego i wieloczłonowymi czułkami. Oczy złożone z eukonicznymi fasetkami. Większość gatunków charakteryzuje się przysadkami rylcowymi umieszczonymi na końcu odwłoka, stąd ich potoczna nazwa "szczypawki". Pełnią funkcję obronną, jak również pomocniczą przy kopulacji i rozwijaniu skrzydeł.

Pierwsza para skrzydeł jest przekształcona w twarde, pozbawione użyłkowania, skórzaste pokrywy (stąd łacińska nazwa rzędu). Druga para błoniasta, w czasie spoczynku złożona wachlarzowato pod pokrywami, u niektórych gatunków nie występuje.

U samców niektórych gatunków obecna jest dodatkowa para genitaliów.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Systematyka skorków stanowi przedmiot debaty wśród taksonomów. Zazwyczaj wyróżnia się cztery podrzędy:

Forificulina obejmuje większość współcześnie żyjących gatunków. Hemimerina i Arixeniina są pasożytami zewnętrznymi chomikowatych i nietoperzy.

Występowanie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występują następujący przedstawiciele rzędu z podrzędu Forficulina[2]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dermaptera w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Władysław Bazyluk: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XII: Skorki – Dermaptera. Warszawa: PWN, 1956.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 100. ISBN 8370731325.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 5–7. ISBN 978-83-881470-7-4.
  • Anna Liana, 1990. Dermaptera – skorki. W: J. Razowski (red.) Wykaz zwierząt Polski, tom. I. Ossolineum.
  • Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.