Porsche 911

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Porsche 911
997 Carrera S
997 Carrera S
Producent Porsche AG
Zaprezentowany 1963
Okres produkcji od 1964
Miejsce produkcji Niemcy Niemcy
Poprzednik Porsche 356
Dane techniczne
Segment G
Typy nadwozia 2-drzwiowe Coupe/Cabriolet/Targa
Dane dodatkowe
Pokrewne Porsche Carrera GT
Porsche Boxster
Porsche 912
Porsche 959
Konkurencja Aston Martin V8 Vantage (2005)
Jaguar XK
Cadillac XLR
Mercedes-Benz SL
BMW serii 6
Ferrari F430
Maserati GranTurismo
Honda NSX
Lamborghini Gallardo
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Porsche 911 – flagowy model niemieckiej firmy Porsche. Jest to 2-drzwiowy samochód sportowy produkowany w Stuttgarcie. Charakterystyczną cechą pojazdu jest silnik umieszczony za tylną osią oraz niezależny układ tylnego zawieszenia. Od momentu wprowadzenia na rynek w 1963 roku[1] pojazd jest ciągle rozwijany i unowocześniany, jednakże podstawowe założenia jak i rozwiązania pozostały w większości niezmienione[2]. Do roku 1998, kiedy wprowadzono Typ 996, wszystkie silniki chłodzone były powietrzem.

Przez cały okres produkcji pojazd brał udział w rajdach oraz wyścigach samochodowych, odnosząc przy tym spory sukces. W połowie lat 70. wolnossąca 911 Carrera RSR zwyciężała w wydarzeniach takich jak: Targa Florio, Daytona, Sebring czy też Nürburgring. Pochodny od 911 model 935 turbo zwyciężył w 1979 wyścig 24 Hours of Le Mans.

W przeprowadzonym w 1999 roku międzynarodowym sondażu na najlepszy samochód stulecia Porsche 911 zajęło 5. pozycję[3]. W pierwszej piątce znalazł się także VW Typ 1, przodek modeli 356 i 911[4]. 911 to jeden z najstarszych wciąż produkowanych sportowych modeli, do 50-lecia istnienia w 2013 roku sprzedano 820 000 egzemplarzy[5].

Typ 911[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911
Porsche 911S

Pierwsze ślady 911 można odnaleźć w szkicach wykonanych przez Ferdinanda A. Porsche w 1959.[6]. Porsche 911 miało być większym, mocniejszym i bardziej komfortowym następca dla pierwszego modelu firmy, 356. Publiczna prezentacja nowego modelu miała miejsce w 1963 roku[1] podczas Frankfurt Motor Show[7]. Samochód zaprezentowany podczas targów wyposażony był w makietę silnika, działający motor został zamontowany w lutym 1964 roku[6].

Początkowo projekt nazwany został "Porsche 901", powstał 82 sztuki pod takim oznaczeniem[6]. Jednakże Peugeot miał wyłączne prawa na terenie Francji do trzycyfrowej nazwy z cyfrą 0 w środku, po jego proteście Porsche zmieniło nazwę modelu na 911. Produkcja pojazdu ruszyła we wrześniu 1964 roku[7], pierwsze egzemplarze trafił na rynek północnoamerykański w lutym 1965 z ceną 6500 $[6].

Porsche 911E (1969)

Pierwsza wersja 911 wyposażona była w chłodzony powietrzem silnik B6 o pojemności 1991 cm³ generujący moc 130 KM (96 kW). Jednostka napędowa połączona była z 4- lub 5-biegową manualną skrzynią biegów. W pojeździe znajdowały się cztery miejsca siedzące, jednakże miejsca na tylnej kanapie nie było zbyt wiele. W 1965 roku zakończono produkcję modelu 356, mimo to wciąż występowało zapotrzebowanie na pojazd z silnikiem B4. Wprowadzono więc jeszcze w tym samym roku model 912, pod nadwozie znanym z 911 zamontowano silnik B4 1.6 znany z modelu 356 (moc 91 KM (67 kW). W 1966 wprowadzono wariant 911S o mocy podniesionej do 160 KM (118 kW). W 1967 wprowadzono wersję z nadwoziem typu targa[8].

Także w 1967 wprowadzono wariant 911T, użyto w nim silnika o mocy 110 KM (81 kW), zastąpił on 912. Wersję z silnikiem o mocy 130 KM przemianowano na 911L. W ograniczonej do 20 egzemplarzy serii powstał wyścigowy wariant 911R o mocy 210 KM (154 kW). W 1969 wprowadzono zmodernizowaną serię B. Rozstaw osi powiększono z 2211 do 2268 mm, miało to poprawić zachowanie pojazdu w zakrętach. Nie zmieniła się przy tym długość nadwozia, tylną oś przesunięto bardziej w kierunku tyłu nadwozia. Wersje 911S i 911E otrzymały wtrysk paliwa. Wprowadzono wówczas także wersję Sportomatic[9], wyposażona była ona 4-biegową półautomatyczną skrzynię biegów.

W latach 1972–1973 rodzina modeli pozostała bez zmian, zaczęto stosować jednak większy silnik o pojemności 2341 cm³. Wersje 911E i 911S wyposażone były w mechaniczny wtrysk paliwa Bosch Kugelfischer. Wersja 911T zasilana była poprzez gaźnik, jednakże na rynku USA oraz w części rynku azjatyckiego Porsche ze względu na normy emisji spalin musiało zastosować wtrysk mechaniczny. Od stycznia 1973 911T na rynek północnoamerykański wyposażone były w nowy układ wtryskowy typu K-Jetronic. Pojazdy z większym silnikiem 2.4 otrzymały także nową skrzynię biegów (typ 915). Wariant 911S otrzymał delikatny spoiler na tylnej klapie.

W 1974 roku zastosowano silnik o pojemności 2687 cm³ z modelu Carrera RS 2.7. Pojawiły się problemy z chłodzeniem, zwłaszcza w krajach o gorącym klimacie, gdyż powiększono pojemność z 2,4 do 2,7 l, nie zmieniając układu chłodzenia. W 1977 roku pojawiło się 911 SC (Super Carrera), a jego silnik otrzymał pojemność 3,0 l i moc 180 KM. W 1983 Porsche zaprezentowało pierwszy model 911 w wersji kabriolet.

911 Carrera RS[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Carrera RS, 1973

RS oznacza Rennsport w języku niemieckim, race sport w języku angielskim. Nazwa Carrera została przywrócona od Porsche 356, który sam został nazwany po zwycięstwie Porsche w wyścigu Carrera Panamericana w Meksyku, który odbył się w 1950 roku.W porównaniu ze standardowym 911S, Carrera 2.7 RS miał większy silnik (2687 cm³) rozwijający 210 KM z Bosch (Kugelfischer) MIF, zmienione i usztywnione zawieszenie, tylny spoiler typu "ducktail", większe hamulce, szersze tylne koła i błotniki. W wersji RS Touring ważył 1075 kg, w postaci Sport Lightweight był około 100 kg lżejszy, oszczędności pochodziły z cienkich blach użytych dla części nadwozia, a także z wykorzystanego cieńszego szkła. W sumie ich produkcja przekroczyła 1580 egzemplarzy i aż trzykrotnie przekroczyła granice wymaganych 500 potrzebnych do zakwalifikowania ich do kluczowej FIA Group 4. 49 egzemplarzy Porsche Carrera RS zostało wyprodukowane z silnikami o pojemności 2808 cm³ o mocy 300 KM.

W 1974 roku stworzone zostały Carrera RS z silnikiem o pojemności skokowej 3,0 l, wtryskiem paliwa Bosch K-Jetronic osiągające moc 230 KM. Były one prawie dwa razy droższe niż na 2.7 RS, jednak oferowały dobre osiągi w stosunku do ich ceny. Podwozie było w dużej mierze podobne do Carrera RSR z 1973, natomiast układ hamulcowy pochodził z Porsche 917. Zastosowanie cienkich blach oraz spartańskie wnętrze zmniejszyły wagę samochodu do ok. 900 kg.

Carrera RSR 3.0 został wykorzystany wielu wyścigach samochodowych, w których zdobył bezwarunkowe zwycięstwa w kilku największych sportowych wyścigach samochodowych w połowie 1970 roku. Ponadto prototyp Carrera RSR Turbo (z silnikiem 2,1 l) zajął drugie miejsce w 24-godzinnym wyścigu Le Mans w 1974 roku i zdobył kilka ważnych nagród. Jak okazało się w kolejnych latach jego silnik stanowił przyszłość kolejnych wyścigowych modeli Porsche.

911 i 911S 2.7 (1974–77)[edytuj | edytuj kod]

W roczniku 1974 wprowadzono kilka zmian. Pojemność skokową silnika powiększono do 2687 cm³. Zderzaki przeprojektowano tak, by spełniały amerykańskie normy bezpieczeństwa. Dodatkowo wersje 911 i 911S otrzymały wtrysk paliwa Bosch K-Jetronic CIS, generowały one moc odpowiednio 150 KM (110 kW) i 175 KM (129 kW).

911 Carrera[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Carrera Cabrio

W 1984 roku wprowadzono na rynek nową wersję o nazwie 911 Carrera, zastępując model 911 SC. Auto otrzymało silnik o pojemności 3,2 l. Wzrosła moc, zmieniono hamulce, auto otrzymało wygląd wersji Turbo. Pod koniec jego produkcji, w 1989 roku, pojawiła się limitowana wersja Speedster, nawiązująca do modelu Porsche 356 Speedster.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0-100 km/h: V-max:
Seria O:
911[10] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC dwa gaźniki Solex 80 mm × 66 mm 9:1 130 KM (96 kW) przy 6100 obr/min 174 N•m przy 4200 obr/min 8,7 s 211 km/h
Seria A:
911S[11] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC dwa gaźniki Weber 80 mm × 66 mm 9,8:1 160 KM (118 kW) przy 6600 obr/min 179 N•m przy 5200 obr/min ~8 s 220 km/h
911T[12] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC dwa gaźniki Weber 80 mm × 66 mm 8,6:1 110 KM (81 kW) przy 5800 obr/min 157 N•m przy 4200 obr/min b.d 200 km/h
Seria B:
911E[13] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC wtrysk Bosch 80 mm × 66 mm 9,1:1 142 KM (104 kW) przy 6500 obr/min 176 N•m przy 4500 obr/min b.d b.d
911T[14] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC dwa gaźniki Weber 80 mm × 66 mm 8,6:1 110 KM (81 kW) przy 5800 obr/min 157 N•m przy 4200 obr/min b.d b.d
911S[15] B6 2,0 l (1991 cm³), SOHC wtrysk Bosch 80 mm × 66 mm 9,9:1 172 KM (127 kW) przy 6800 obr/min 183 N•m przy 5500 obr/min b.d 225 km/h
Seria C/D:
911T[16] B6 2,2 l (2195 cm³), SOHC dwa gaźniki Weber 84 mm × 66 mm 8,6:1 125 KM (92 kW) przy 5800 obr/min 176 N•m przy 4200 obr/min b.d 206 km/h
911E[17] B6 2,2 l (2195 cm³), SOHC wtrysk mechaniczny 84 mm × 66 mm 9,1:1 155 KM (114 kW) przy 6200 obr/min 191 N•m przy 4500 obr/min 8 s 220 km/h
911S[18] B6 2,2 l (2195 cm³), SOHC wtrysk mechaniczny 84 mm × 66 mm 9,8:1 181 KM (133 kW) przy 6500 obr/min 199 N•m przy 5200 obr/min 7,5 s 230 km/h
Silniki 2.4:
911T[19] B6 2,3 l (2341 cm³), SOHC wtrysk 84 mm × 70,4 mm 7,5:1 142 KM (104 kW) przy 5600 obr/min 196 N•m przy 4000 obr/min b.d b.d
911T[20] B6 2,3 l (2341 cm³), SOHC dwa gaźniki 84 mm × 70,4 mm 7,5:1 132 KM (97 kW) przy 5600 obr/min 197 N•m przy 4000 obr/min 8,1 s 206 km/h
911E[21] B6 2,3 l (2341 cm³), SOHC wtrysk 84 mm × 70,4 mm 8:1 167 KM (123 kW) przy 6200 obr/min 206 N•m przy 4500 obr/min 8,9 s 220 km/h
911S[22] B6 2,3 l (2341 cm³), SOHC wtrysk 84 mm × 70,4 mm 8,5:1 193 KM (142 kW) przy 6500 obr/min 217 N•m przy 5200 obr/min ~6,6 s 232 km/h
Silniki 2.7:
911[23] B6 2,7 l (2687 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 90 mm × 70,4 mm 8:1 150 KM (110 kW) przy 5700 obr/min 235 N•m przy 3800 obr/min 8,5 s 210 km/h
911[24] B6 2,7 l (2687 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 90 mm × 70,4 mm 8,5:1 165 KM (121 kW) przy 5800 obr/min 235 N•m przy 4000 obr/min 7,5 s 220 km/h
911S[25] B6 2,7 l (2687 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 90 mm × 70,4 mm 8,5:1 175 KM (129 kW) przy 5800 obr/min 235 N•m przy 4000 obr/min 7 s 229 km/h
Carrera:
911 Carrera 2.7 RS[26] B6 2,7 l (2687 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 90 mm × 70,4 mm 8,5:1 210 KM (154 kW) przy 6300 obr/min 255 N•m przy 5100 obr/min 6,3 s 240 km/h
911 Carrera 2.7 RS Sports[27] B6 2,7 l (2687 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 90 mm × 70,4 mm 8,5:1 210 KM (154 kW) przy 6300 obr/min 255 N•m przy 5100 obr/min 5,8 s 245 km/h
911 Carrera 3.0 RS[28] B6 3,0 l (2994 cm³), SOHC wtrysk K-Jetronic 95 mm × 70,4 mm 8,5:1 229 KM (169 kW) przy 6200 obr/min 275 N•m przy 5000 obr/min 5,3 s 245 km/h


Typ 930[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Turbo (930)
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (930).

930 to oznaczenie pierwszego modelu 911 Turbo, z turbodoładowanym silnikiem, o pojemności 3,0 l i mocy 260 KM od 1975 i 3,3 l i mocy 300 KM od 1978 roku. Tę wersję produkowano aż do 1989 roku. Na rynek europejski w 1983 roku przedstawiono wersję 330-konną, a w 1986 na rynek japoński i amerykański moc obniżono do 282 KM ze względu na emisję spalin.

Typ 964[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Speedster (964)
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (964).

W 1989 roku pojawił się typ 964 w wersji Carrera 4 (napęd na cztery koła) i Turbo (typ 965) zaś od 1990 roku do produkcji wszedł model Carrera 2 (napęd na tylną oś). Carrery otrzymały silnik o pojemności 3,6 l i mocy 250 KM. Turbo, otrzymało silnik o niezmienionej pojemności (3,3 l), lecz moc wzrosła do 320 KM a w 1993 roku do 360 KM, mając większy silnik o pojemności 3,6 l.

Pod koniec 1992 roku zaprezentowano wersję Speedster opartą na modelu 964 Carrera 2. Powstało ich tylko 925 sztuk.

Typ 993[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Carrera (993)
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (993).

Po raz pierwszy znacząco zmodernizowano wygląd samochodu w 1993 roku, wprowadzając typ 993. Najbardziej rzucającą zmianą są pochylone przednie reflektory, przypominające wyglądem model 959. Zastosowano w nim silnik o pojemności 3,6 l o mocy 272 KM, a od 1996 roku 285 KM. Wersja Turbo (Typ 993) osiągała 408 KM z silnika 3,6 l, 100 km/h osiągała w 4,3 s, maksymalny moment obrotowy wynosił 540 Nm przy 4500 obr./min. W specjalnej wersji Turbo S (ostatniej 911 chłodzonej powietrzem) uzyskano moc 424 KM. To pierwsza 911, która oferuje podwójne turbodoładowanie, a nie jak w poprzednich modelach tylko jedną turbinę. W ofercie znalazły się również dwa tylnonapędowe modele wyczynowe. Pierwszy z nich to 911 GT3 z wolnossącym silnikiem 3600 cm³ i mocy 360 KM a drugi to 911 GT2 z turbodoładowanym silnikiem o mocy 430 KM. Na krótko, dostępna była też wersja Evo, o mocy 550 KM. Oba modele wyposażone były wyłącznie w sześciobiegowe skrzynie manualne i napęd na tylną oś.

Typ 996[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Cabrio (996)
Porsche 911 Turbo (996)
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (996).

W 1998 roku zaprezentowano całkowicie nową konstrukcję (typ 996), mającą całkowicie zastąpić dotychczasowe modele ciągle modernizowanego auta, konstrukcyjnie pochodzącego z lat sześćdziesiątych. Nadwozie o obłych kształtach przypomina jednak, że nadal mamy do czynienia z modelem 911. Najbardziej krytykowany był za kształt przednich reflektorów, zintegrowanych z mniejszymi lampami, odbiegających od tradycyjnych okrągłych lub owalnych, znanych z dotychczasowych modeli. Podstawowe modele, Carrera i Carrera 4, otrzymały całkowicie nowy, chłodzony cieczą silnik sześciocylindrowy, nadal w układzie bokser, nadal umieszczony z tyłu, o pojemności 3,4 l i mocy 300 KM (w wersjach S 320 KM). Wersję turbo (napęd AWD) zaprezentowano we wrześniu 1999 roku. Osiągała ona moc 420 KM w wersji Turbo i 450 KM w wersji Turbo S. W ofercie znalazły się również dwa tylnonapędowe modele wyczynowe. Pierwszy z nich to torowy 911 GT3 z wolnossącym silnikiem 3600 cm³ i mocy 360 KM, a potem 381 KM. Drugi to 911 GT2 z turbodoładowanym silnikiem o mocy 462 KM (później moc wzrosła do 480 KM). Oba modele wyposażone były wyłącznie w sześciobiegowe skrzynie manualne.

Typ 997[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Carrera (997)
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (997).

W 2004 roku zaprezentowano zmodyfikowany typ 996, oznaczając go jako typ 997. Przestylizowano przednią i tylną część nadwozia. Reflektory znów mają owalny kształt a tylne błotniki poszerzono nadając autu bardziej sportową sylwetkę. Zmodyfikowano także silnik, który teraz ma pojemność 3,6 l i moc 325 KM w wersjach Carrera i Carrera 4, oraz 3,8 l i moc 355 KM w wersjach Carrera S i Carrera 4S.

  • Targa 4 wyposażona była w jednostki napędowe zapożyczone z Carrery. Występowała w 2 odmianach, 4 i 4S. Wyróżniała się ostro zakończoną ramą dachu, która posiada prowadnice umożliwiające odsunięcie szklanego topu.
  • Od maja 2006 w salonach oferowana była odchudzona wersja 911 – typ GT3 i jeszcze bardziej sportowa odmiana GT3 RS (RS-rennsport) o obniżonej masie i poszerzonych o 44 mm błotnikach przystosowana do wyścigów na torach. Pojemność sześciocylindrowego boxera w obu wersjach wynosiła 3,6 l, występowały 4 zawory na cylinder i 2 wałki rozrządu znajdujące się w głowicy. Jednostka napędowa rozwijała moc 415 KM przy 7600 obr/min. Prędkość maksymalna tej wersji to 310 km/h. Maksymalny moment obrotowy wynosił 405 Nm przy 5500 obr/min. GT3 jest jedyną wersją modelu 911 która ma 2 miejsca siedzące. Od 0 do 100 km/h auto rozpędza się w 4,3 s GT3 i 4,2 s GT3 RS. Obie wersje wyposażone są w manualną skrzynię biegów a napęd przenoszony jest na koła tylne. Od 2009 wersja GT3 dysponuje zwiększoną do 3,8 l pojemnością i mocą wynoszącą 435 KM oraz maksymalnym momentem obrotowym na poziomie 430 Nm, co pozwala przyśpieszać do 100 km/h w czasie 4,1 s oraz osiągać prędkość 312 km/h.
  • Wersje Turbo wyposażone są silnik przeciwsobny o pojemności 3,6 l z 4 zaworami na cylinder i 2 wałkami rozrządu w głowicy. Moc maksymalna to 480 KM przy 6000 obr/min, prędkość maksymalna to 310 km/h. Maksymalny moment obrotowy wynosi 620 Nm, a z overboostem 680 Nm przy 1950 obr/min. Auto osiąga 100 km/h po 3,9 s ze skrzynią manualną i 3,7 s ze skrzynią automatyczną Tiptronic S, średnie zużycie paliwa wynosi 12,9 l/100 km ze skrzynią manualną i 13,9 l/100 km ze skrzynią Tiptronic S. 911 Turbo wyposażone jest w 2 turbosprężarki ze zmienna geometrią łopatek VTG, co jest rozwiązaniem rewolucyjnym w silniku benzynowym i zastosowanym jak dotąd jedynie przez Porsche[potrzebne źródło]. Istnieje także wersja Turbo Cabrio.
  • GT2 to odchudzona i usportowiona wersja Turbo – ma 530 KM, 685 Nm od 2200 obr./min. do 4500 obr./min., 2 turbosprężarki VTG, prędkość maksymalną 329 km/h, średnie zużycie paliwa na poziomie 12,5 l/100 km i w odróżnieniu od wersji Turbo moc jest przekazywana na koła tylne. Pomimo że silniki w GT2 i Turbo są identyczne, to zwiększenie mocy osiągnięto przez modyfikację dolotu powietrza oraz zastosowanie po raz pierwszy całkowicie tytanowego układu wydechowego.

W lipcu 2007 wyprodukowano stutysięczny egzemplarz tego modelu. Carrera jest najlepiej sprzedającą się wersją 997. W 2005 roku sprzedano 31 515 sztuk, a rok później 38 111[29].

Typ 991[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 Carrera (991) na salonie IAA 2011 we Frankfurcie
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 911 (991).


Model 912[edytuj | edytuj kod]

Porsche 912
Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche 912.

Porsche 912 było w rzeczywistości modelem 911 wyposażonym w czterocylindrowy silnik z Porsche 356B, o pojemności 1,6 l i mocy 90 KM. Produkowano go w latach 1965–1969. W 1967 roku na takim aucie startował polski kierowca rajdowy Sobiesław Zasada.

Pojawiła się jeszcze wersja 912E o oznaczeniu wewnętrznym 923, zaprezentowana w 1976 roku z czterocylindrowym silnikiem z modelu 914, o pojemności 1971 cm³ i mocy 110 KM. Powstało jednak tylko 2099 sztuk tego modelu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jonathan Kandell: Ferdinand Porsche, Creator of the Sports Car That Bore His Name, Is Dead at 88 (obituary) (ang.). W: The New York Times [on-line]. 1998-03-28. [dostęp 2008-02-06].
  2. Corlett, s. 12
  3. James G. Cobb: This Just In: Model T Gets Award (ang.). W: New York Times [on-line]. 1999. [dostęp 2011-07-05].
  4. Paternie, s. 7
  5. [1]
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Paternie, Red Book, s. 8
  7. 7,0 7,1 Paternie, s. 11
  8. Paternie, Red Book, s. 9
  9. Website for Sportomatic Porsche models (ang.). Sportomatic.org. [dostęp 2011-10-23].
  10. 1964 Porsche 911 O Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  11. 1967 Porsche 911S A Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  12. 1967 Porsche 911T A Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  13. 1968 Porsche 911E B Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  14. 1968 Porsche 911T B Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  15. 1968 Porsche 911S B Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  16. 1969 Porsche 911T C/D Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  17. 1969 Porsche 911E C/D Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  18. 1969 Porsche 911S C/D Series (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  19. 1971 Porsche 911T (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  20. 1972 Porsche 911T (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  21. 1972 Porsche 911E (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  22. 1972 Porsche 911S (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  23. 1974 Porsche 911 (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  24. 1976 Porsche 911 (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  25. 1974 Porsche 911S (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  26. 1972 Porsche 911 Carrera 2.7 RS (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  27. 1972 Porsche 911 Carrera 2.7 RS Sports (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  28. 1973 Porsche 911 Carrera 3.0 RS Sports (ang.). carfolio.com. [dostęp 12-05-2013].
  29. Masówka jak... Porsche. Interia.pl, 16 lipca 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]