Porsche

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dr. Ing. h. c. F. Porsche AG
Dr. Ing. h. c. F. Porsche AG
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Ferdinand Porsche
Data założenia 1931
Lokalizacja Stuttgart,  Niemcy
Ważni pracownicy Matthias Müller
Branża Motoryzacyjna
Produkty Samochody osobowe
Obroty Green Arrow Up.svg 7,79 mld euro (2010)
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Porsche – marka sportowych samochodów osobowych produkowanych przez niemiecką firmę Dr. Ing. h. c. F. Porsche AG. Porsche jest jedną z największych niezależnych niemieckich firm produkujących samochody seryjnie. Siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Stuttgart-Zuffenhausen. Spółka notowana na giełdzie frankfurckiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Firma została założona 25 kwietnia 1931 przez Ferdinanda Porsche produkująca z początku samochody później z nakazu Hitlera pojazdy wojskowe i pancerne dla III Rzeszy Niemieckiej w czasie drugiej wojny światowej konkurując z firmą Henschel. Jego syn Ferry Porsche przejął firmę w 1947 roku. Pierwszy model Porsche 356 z roku 1948 zawierał wiele części z Volkswagena Garbusa, w tym silnik (chłodzony powietrzem 4 cylindrowy boxer) oraz amortyzatory. Autorem projektu nadwozia był Erwin Komenda, który już poprzednio zaprojektował wygląd VW Garbusa. Model 356 w toku produkcji był modernizowany, wiele części Volkswagena zastąpiono własnymi konstrukcjami. Ostatnie wersje modelu 356 miały silnik własnej konstrukcji firmy Porsche.

W 1963 roku zaprezentowano model Porsche 911. Był to wóz sportowy również z silnikiem z tyłu, jednak już 6 cylindrowym własnej konstrukcji. To auto stało się światowym przebojem firmy Porsche, osiągając sukcesy nie tylko na torze wyścigowym, lecz przede wszystkim w sprzedaży.

W połowie lat 70 XX wieku powstała koncepcja stworzenia podziału na małe modele czterocylindrowe, średnie sześciocylindrowe i duże z silnikiem o ośmiu cylindrach. Mały model 924 pojawił się w 1976 a rok później duży 928. Polityka ta była kontynuowana aż do roku 1995, kiedy to po trzech latach zakończono produkcję Porsche 968 m.in. ze względu na niewielki popyt. W samochodzie tym, poza stylistyką przypominającą Porsche 944, krytykowano tylko za małą liczbę cylindrów. Kolejny mały model, Porsche Boxster ma ich już sześć, czyli tyle, ile powinien, zdaniem potencjalnych klientów.

Powiązania z Volkswagenem[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo miało zawsze ścisłe kontakty z firmą Volkswagen AG, przede wszystkim Ferdynand Porsche był konstruktorem prowadzącym projekt pierwszego modelu VW, zwanego w Polsce Garbus, a po niemiecku Käfer. Natomiast w produkcji Porsche stosował wiele części VW, modele Porsche 356, Porsche 914, Porsche 924 były montowane w fabryce Audi i zastosowano w nich wiele części tej firmy, a Porsche Cayenne dzieli wspólną płytę podłogową i niektóre silniki z Volkswagenem Touaregiem.

Historia biura konstrukcyjnego Porsche zaczęła się w 1931 r. Wtedy to Ferdynand Porsche założył w Stuttgarcie firmę „Dr. Ing. h. c. F. Porsche GmbH”. Firma nie zajmowała się początkowo produkcją, a jedynie konstruowaniem samochodów, projektowaniem rozwiązań technicznych i doradztwem. Jednym z pierwszych zleceń dla Ferdynanda Porsche było pochodzące od niemieckiego rządu polecenie skonstruowania samochodu dla ludu, Volkswagena.

Pierwszy samochód marki Porsche miał powstać w 1938 r., ale projekt ten o oznaczeniu Porsche Typ 114 anulowano. Na jego bazie powstało rok później Porsche 64 – po prostu karoserię z projektu "114" przystosowano do płyty podłogowej "normalnego" VW Garbusa. Porsche jako firma pojawiła się dopiero w roku 1946 i zadebiutowała dwa lata później modelem 356, dla którego modelem wyjściowym był Porsche Typ 64. Prace nad nowym modelem Porsche ruszyły w Gmünd w Austrii, w budynku starego tartaku. Ze względu na powojenne braki zaopatrzeniowe, nowy samochód, tak jak model Porsche 64, miał wiele elementów wspólnych z Volkswagenem Beetle. Wykonano całkowicie ręcznymi metodami 50 egzemplarzy modelu 356, dla których karoserie budowała firma karoseryjna Reutter. Ostatecznie Porsche 356 przeszło próby drogowe w 1948 r. i trafiło do salonów samochodowych. Dokładnie trzy lata później, w 1951 r., zmarł twórca firmy, Ferdynand Porsche.

Po Porsche 356 przyszedł czas na wyścigowe Porsche 550 Spyder, które dobrymi wynikami w rajdach przyczyniło się do wypromowania niemieckiej marki. Sukcesy sportowego modelu Spyder sprawiły, że firma zdecydowała się stworzyć jego odpowiednik, przeznaczony do masowej sprzedaży. Rozpoczęły się prace i w 1964 r. rozpoczęła się produkcja pierwszego modelu Porsche, który zasłużył na określenie samochodu kultowego. Było to Porsche 911, sportowe auto z sześciocylindrowym, chłodzonym powietrzem silnikiem „boxer”. Jako ciekawostkę można podać informację, że model ten miał początkowo być oznaczony jako 901, jednak Porsche musiało się wycofać z tego pomysłu, ponieważ prawo do oznaczeń z 0 w środku było patentem Peugeota.

W 1972 r. firma zmieniła klasyfikację prawną, stała się spółką akcyjną. Od tego czasu członkowie rodziny Porsche przestali spełniać w niej funkcje kierownicze. Nowy zarząd firmy zdecydował o poszerzeniu asortymentu marki Porsche. Od tej pory miały to być nie tylko samochody, ale także okulary słoneczne, zegarki, meble i wiele innych luksusowych artykułów.

Wkrótce przyszła pora na kolejne modele samochodu, były to Porsche 912, Porsche 914 i Porsche 928. Z tych trzech modeli na szczególną uwagę zasługuje model 914, produkowany w latach 19691975. Było to auto które spotkało się z bardzo chłodnym przyjęciem ekspertów. Wyszydzano fakt, że Porsche sięgnęło po silnik Volkswagena i w dodatku zdecydowało się zamontować go za fotelami. Tymczasem, jakby na przekór krytykom, Porsche 914 sprzedawało się bardzo dobrze.

Kolejne lata przynosiły kolejne debiuty. Pojawiło się Porsche 924 i model 928. Ale żaden z w/w modeli nie stał się następcą modelu 911, który od lat jest kojarzony z marką Porsche. Sytuacja zmieniła się, kiedy na początku XXI w. pojawił się Porsche Cayenne Turbo S (2002 r.) oraz Porsche Carrera GT (2004 r.). Ten drugi wyposażony był w najmocniejszy silnik w historii marki – Porsche Carrera GT skrywało pod maską silnik o mocy 612 KM. W maju 2006 Porsche zdobyło tytuł najbardziej prestiżowej marki motoryzacyjnej. Tytuł ten jest przyznawany przez nowojorski Luxury Institute.

Od początku istnienia koncernu Volkswagen AG około 20% jego akcji posiadały władze Dolnej Saksonii, które dzięki prawu niemieckiemu mogły blokować ewentualne wrogie przejęcie VW AG przez konkurencyjne koncerny. W pierwszej dekadzie XXI wieku udział ten uległ obniżeniu. Obecnie głównym udziałowcem jest firma Dr. Ing. h. c. Ferry Porsche AG, która posiadała 42,6% akcji koncernu Volkswagen AG[1]. Na przełomie lat 2008-2009 zwiększyła te udziały do 50,76%[2], przejmując kontrolę nad tą firmą.

W lipcu 2009 dotychczasowy prezes producenta samochodów sportowych Porsche Wendelin Wiedeking rozstał się z koncernem. Decyzja, która zapadła na posiedzeniu rady nadzorczej w nocy ze środy (22.07) na czwartek (23.07), otworzyła drogę do fuzji zadłużonej spółki z koncernem motoryzacyjnym Volkswagen AG.

14 sierpnia 2009 koncern motoryzacyjny Volkswagen ostatecznie zadecydował, że przejmie 42 procent akcji producenta samochodów sportowych Porsche, płacąc za to do 3.3 mld euro. Pełna integracja obu firm nastąpi pod koniec 2011 roku. Porsche stało się wówczas dziesiątą należącą do Volkswagena marką samochodów[3].

Sport motorowy[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Porsche Motorsport.

Porsche to jedna z najbardziej utytułowanych marek samochodów sportowych. Do roku 2000 samochody marki Porsche wygrały ponad 24000 rajdów i wyścigów. Porsche specjalizowało się głównie na wyścigach długodystansowych. Dzięki takim modelom jak 917, 935, 936, 956 czy 911 GT1 Porsche odniosło najwięcej (16) zwycięstw w słynnym klasyku 24 godziny Le Mans. Porsche odniosło także wiele sukcesów w rajdach, Porsche 911 był pierwszym samochodem, który wygrał rajd Paryż-Dakar (1984) i nie był samochodem terenowym. Wyczyn ten powtórzył także model 959 w 1986 r., który w tym samym roku wygrał Le Mans w klasie GTX. Porsche także sporadycznie pojawiało się w Formule F1, z bardzo dobrym skutkiem współpracując z McLarenem. Te najbardziej znane modele to:

W samochodzie Porsche 911 wielokrotnie startował polski kierowca rajdowy Sobiesław Zasada.

O firmie dziś[edytuj | edytuj kod]

Porsche zajmuje się także projektami niezwiązanymi z motoryzacją, jej produktem jest np. ciężki niemiecki czołg Leopard. Firma eksperymentuje także z projektami niekoniecznie sportowymi. Przykładem tego jest np. dobrze przyjęty model Cayenne będący po prostu "uterenowionym" (250 – 550 KM) samochodem sportowym. W 2009 roku koncern wprowadził na rynek model Panamera, luksusowe czterodrzwiowe i czteromiejscowe coupé będące pierwszym seryjnie produkowanym przez firmę Porsche tego typu samochodem w ofercie Porsche. Nazwa modelu pochodzi od historycznego, długodystansowego wyścigu – "La Carrera Panamericana". Projekt Panamery opiera się ma pomyśle zastosowanym na znacznie mniejszą skalę przez Porsche AG w pierwszych wersjach 911 karosowanych przez firmę Troutman, ale sygnowanych logo Porsche[4], a następnie w istniejącym wyłącznie w jednym jeżdżącym egzemplarzu, modelu 989 z '91 roku. Idea 4-drzwiowego/4-miejscowego Porsche była kontynuowana także przez firmę tunerską ASC w postaci modelu 928 ASC Estate (także posiadającego prawo do noszenia logo Porsche – jeden egzemplarz znajduje się w Porsche Museum w Stuttgarcie -[5] Ponadto istniały też w historii firmy modele 4 miejscowe choć tylko 2 drzwiowe (Beutler-Porsche 356C[6] ) ale także Troutman-Barnes-Porsche model 659 opracowany na bazie wczesnej 911, czy opracowany w laboratoriach Porsche z okazji 75-tych urodziny Ferdynanda "Ferry'ego" Porsche model 928-4 istniejący w jednym zachowanym egzemplarzu); jak również modele terenowe (Porsche 597 "Jagdwagen" opracowany na zlecenie Bundeswehry[7] ) W 2006 roku w Polsce otwarto pierwsze Centrum Porsche (Porsche Centrum Warszawa). Na otwarcie przybyli tacy goście jak Tomasz Kammel, Hirek Wrona, Robert Chojnacki, Cezary Pazura, Piotr Gąsowski, Marek Młynarczyk i Brian Allan. Podczas tego otwarcia Leszek Kuzaj odebrał od szefów firmy kluczyki do nowiutkiego Porsche 911 Turbo. Spotkanie swą obecnością zdobiła Kayah. Obecnie w Polsce działają 4 Centra Porsche – w Warszawie, Sopocie, Poznaniu i Katowicach (dwa ostatnie otwarte w 2009 roku)

Od początku 2009 roku Porsche wprowadziło do swojej oferty silnik Diesla, zamontowany w modelu Cayenne Diesel, o pojemności 3000 cm³ i mocy maksymalnej 240 KM. Silnik ten pochodzi z koncernu Volkswagen AG, a montowany jest m.in. w samochodach Audi.

Wyniki firmy[edytuj | edytuj kod]

Rok obrachunkowy w firmie Porsche trwa od 1 sierpnia do 31 lipca następnego roku. Zysk przed opodatkowaniem:

2000/2001: 592 mln Euro
2001/2002: 828 mln Euro

Przychody:

2000/2001: 4.441 mld Euro
2001/2002: 4.857 mld Euro

Sprzedaż: ca 54,000 pojazdów (2001/2002); – 98,652 pojazdy (2007/2008),
Produkcja: ca 55,000 pojazdów (2001/2002); – 105,162 pojazdy (2007/2008).

Porsche Lifestyle[edytuj | edytuj kod]

Porsche od początku istnienia promuje lajfstajlowy wizerunek marki. Przejawia się to zarówno w organizacji klubów użytkowników pojazdów wyprodukowanych przez Porsche jak i promocji produktów firmy nie związanych z motoryzacją (odzież, kosmetyki, przedmioty codziennego użytku) We współpracy z założoną przez Ferdynanda "Butzi'ego" Porsche firmą PorscheDesign produkowane są zarówno gadżety dla kierowców i wielbicieli marki jak i projektowane są przedmioty produkowane z logo Porsche przez inne firmy (obuwie Adidas, zegarki Eterna, akcesoria AGD Siemens czy wyposażenie wnętrz m.in. Franke) Równocześnie w większości krajów istnieją Porsche Kluby użytkowników i fanów samochodów Porsche. Polski klub – Porsche Club Poland z siedzibą w Lublinie istnieje od 2000 roku, akredytację Porsche AG uzyskał jako 205 klub na świecie (na ok. 650 obecnie istniejących) w 2003 roku dzięki staraniom jego inspiratora i długoletniego (do 2009) prezesa – Jarka "Komancza" Guldynowicza. PCP prowadzi aktywną działalność zarówno sportową jak i promocyjną wśród użytkowników i fanów marki. Honorowymi członkami PCP są znani w całej Polsce, wieloletni użytkownicy samochodów Porsche – wielka ich wielbicielka i Gwiazda estrady Maryla Rodowicz i Sobiesław Zasada. Klub skupia obecnie ponad 200 członków, posiadających w sumie ok. 400 pojazdów Porsche – począwszy od zabytkowych 356 przez niedoceniane 914, 924 czy 944 po najnowsze egzemplarze 911GT3.

Modele Porsche[edytuj | edytuj kod]

Porsche 924 Turbo (po lewej) i Porsche 924

W nawiasach okres produkcji lub data prezentacji

Porsche 356 (1948-1965)[edytuj | edytuj kod]

  • 356 Nr 1 Roadster
  • 356 1100 Cabrio
  • 356 1100 Coupe
  • 356 1100 Gmund Cabrio
  • 356 1100 Gmund Coupe
  • 356 1300 A
  • 356 1300 Cabrio
  • 356 1300 Cabrio
  • 356 1300 Coupe
  • 356 1300 S Coupe
  • 356 1500 America Roadster
  • 356 1500 Cabrio
  • 356 1500 Cabrio
  • 356 1500 Coupe
  • 356 1500 Coupe
  • 356 1500 Gmund SL Coupe
  • 356 1500 S Coupe
  • 356 1500 S Speedster
  • 356 1500 S Speedster
  • 356 1500 Speedster
  • 356 1500 Speedster
  • 356 A 1300 Coupe
  • 356 A 1300 S Cabrio
  • 356 A 1500 Carrera GS
  • 356 A 1500 Carrera GS GT
  • 356 A 1600 Cabrio
  • 356 A 1600 Cabrio
  • 356 A 1600 Carrera Cabrio
  • 356 A 1600 Carrera Coupe
  • 356 A 1600 Carrera GS
  • 356 A 1600 Carrera GS GT
  • 356 A 1600 Carrera Hardtop Cabrio
  • 356 A 1600 Convertible D
  • 356 A 1600 Coupe
  • 356 A 1600 Coupe
  • 356 A 1600 S Cabrio
  • 356 A 1600 S Speedster
  • 356 A 1600 Speedster
  • 356 A 1600 Speedster
  • 356 A 1600 Speedster (Convertible D)
  • 356 B 1600 Roadster
  • 356 B 1600
  • 356 B 1600 Cabrio
  • 356 B 1600 Coupe
  • 356 B 1600 GS Coupe
  • 356 B 1600 GT Carrera
  • 356 B 1600 Speedster
  • 356 B 1600 Super 90
  • 356 B 1600 Super 90 Coupe
  • 356 B 1600 Super Cabrio
  • 356 B 1600 Super Coupe
  • 356 B 1600 Super Speedster
  • 356 B 2000 Carrera 2
  • 356 B 2000 GS Carrera 2
  • 356 B 2000 GS GT
  • 356 B Abarth Carrera GTL
  • 356 B Super 90 Coupe
  • 356 C 1600
  • 356 C 1600 Cabrio
  • 356 C 1600 Cabrio
  • 356 C 1600 Coupe
  • 356 C 1600 SC Coupe
  • 356 C 2000 GS Carrera
  • 356 Ferdinand Coupe

Porsche 550 (1953-1956)[edytuj | edytuj kod]

  • 550 1500 RS Coupe
  • 550 1500 RS Spyder
  • 550 A Spyder
  • 550 Coupe
  • 550 Spyder
  • 550 Wendler Spyder

Porsche 597 "Jagdwagen" (1953, 1955-1958)[edytuj | edytuj kod]

Porsche 911 (1963 – 1973)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 901 (pierwszy prototyp) (1963)
  • seria 911 (1963-1973)
    • Porsche 911 2.0 (1964-?)
    • Porsche 911 2.0 Targa (1964-?)
    • Porsche 911 E 2.4 (1971-?)
    • Porsche 911 E 2.4 Targa (1971-?)
    • Porsche 911 G (1974-?)
    • Porsche 911 L 2.0 (1967-?)
    • Porsche 911 L 2.0 Targa (1967-?)
    • Porsche 911 Monte Carlo (1965-?)
    • Porsche 911 R 2.0 (1967-?)
    • Porsche 911 S 2.0 (1966-?)
    • Porsche 911 S 2.0 (1968-?)
    • Porsche 911 S 2.2 (1969-?)
    • Porsche 911 S 2.2 (1970-?)
    • Porsche 911 S 2.2 Monte Carlo Prototype (1970)
    • Porsche 911 S 2.4 (1971-?)
    • Porsche 911 S 2.4 Targa (1971-?)
    • Porsche 911 S 2.5 (1972-?)
    • Porsche 911 S (1967-?)
    • Porsche 911 T 2.0 (1967-?)
    • Porsche 911 T 2.0 Targa (1967-?)
    • Porsche 911 T 2.2 (1969-?)
    • Porsche 911 T 2.4 (1971-?)

seria 911 (1973 – 1989)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 911 2.7 (1973-?)
  • Porsche 911 2.7 Targa (1973-?)
  • Porsche 911 S (1973-?)
  • Porsche 911 S Targa (1973-?)
  • Porsche 911 Targa (1974-?)
  • Porsche 911 Carrera (1973-?)
  • Porsche 911 Carrera (1974-?)
  • Porsche 911 Carrera RS 2.7 (1973-?)
  • Porsche 911 Carrera RS 2.7 Le Mans (1973)
  • Porsche 911 Carrera RS 3.0 (1974-?)
  • Porsche 911 RS Leichtbau M 471 (1973-?)
  • Porsche 911 Carrera RSR 2.8 (1973-?)
  • Porsche 911 Carrera RSR 3.0 (1974-?)
  • Porsche 911 Carrera RSR Turbo (1974-?)
  • Porsche 911 Carrera 3.0 Group 4 (1980-?)
  • Porsche 911 Carrera 3.2 (1984-?)
  • Porsche 911 Carrera 3.2 Cabrio (1984-?)
  • Porsche 911 Carrera (1984-?)
  • Porsche 911 Carrera Targa (1976-?)
  • Porsche 911 SC 3.0 Cabrio (1982-?)
  • Porsche 911 SC (1978-?)
  • Porsche 911 SC (1980-?)
  • Porsche 911 SC (1981-?)
  • Porsche 911 SC RS (1983-?)
  • Porsche 911 SC RS Group B (1983-?)
  • Porsche 911 SC Safari (1978-?)
  • Porsche 911 SC Targa (1981-?)

Porsche 930 (1974 – 1989)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 911 Turbo (1974-77)
  • Porsche 911 Turbo RSR (1975)
  • Porsche 911 Turbo (1978-89)
  • Porsche 911 Turbo Cabrio (1984-89)
  • Porsche 911 Turbo Targa (1984-89)

Porsche 911 (964) (1989-1993)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 964 (964 Turbo 320-360 KM)
  • Porsche 964 Speedster (1992-?)
  • Porsche 964 Carrera 2
  • Porsche 964 Carrera 4

Porsche 911 (993) (1993-1998)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 993 (993 Turbo 408 KM)

Porsche 911 (996) (1997-2004)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 996 (996 Turbo 420-450 KM)

Porsche 911 (997) (2004-)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 911 Carrera (Carrera S, Carrera 4, Carrera 4S)
  • Porsche 911 Carrera Cabrio (Carrera Cabrio S, Carrera Cabrio 4, Carrera Cabrio 4S)
  • Porsche 911 Targa 4 (Targa 4S)
  • Porsche 911 GT3 (GT3 RS)
  • Porsche 911 Turbo (Turbo S)
  • Porsche 911 Turbo Cabrio (Turbo Cabrio S)
  • Porsche 911 GT2 (GT2 RS)
  • Porsche 911 GT3 RS

seria 912 (1965-1969; 4 cyl. 911)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 912 (1965-1969)
  • Porsche 912 Targa (1965-1969)

seria 923 (1975)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 912 E (1975)

Porsche 914 (1969-1976)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 916 (914/6)(1970-1972)

Porsche 924 (1976-1988)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 931 (924 Turbo)

Porsche 928 (1977-1995)[edytuj | edytuj kod]

Porsche 944 (1981-1991)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche 951 (944 Turbo)

Porsche 959 (1986 – 1990)[edytuj | edytuj kod]

Porsche 968 (1992-1995)[edytuj | edytuj kod]

Porsche 986 Boxster (1996-2004)[edytuj | edytuj kod]

  • Boxster
  • Boxster S

Porsche 987 Boxster (2004-)[edytuj | edytuj kod]

  • Boxster
  • Boxster S

Porsche 955 Cayenne (Cayenne 2002-2010) (Cayenne II 2010) (od 2010 oznaczenia Cayenne II - 92A...)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche Cayenne (od 2010 - Cayenne II)
  • Porsche Cayenne Diesel (od 2011 - Cayenne II Diesel)
  • Porsche Cayenne S (od 2010 - Cayenne II S)
  • Porsche Cayenne Turbo (od 2011 - Cayenne II Turbo)
  • Porsche Cayenne Turbo S (od 2012 - Cayenne II Turbo S)
  • Porsche Cayenne GTS (od 2012 - Cayenne II GTS)

Porsche 980 Carrera GT (2004-2006)[edytuj | edytuj kod]

  • Porsche Carrera GT

Porsche 987 Cayman (od 2006 do 2011)[edytuj | edytuj kod]

  • Cayman
  • Cayman S

Porsche Panamera (od 2009)[edytuj | edytuj kod]

  • Panamera S
  • Panamera 4S
  • Panamera Turbo

Porsche RS Spyder[edytuj | edytuj kod]

  • RS Spyder

Modele Wyścigowe[edytuj | edytuj kod]

Modele koncepcyjne[edytuj | edytuj kod]

Ciągniki Porsche[edytuj | edytuj kod]

Porsche Diesel Super
Porsche Diesel Junior


Rowery Porsche[edytuj | edytuj kod]

Rower Porsche FS Evolution (model)


Przypisy

  1. Stan na 20 października 2008 roku. Źródło: Porsche Annual Report 2007/2008. [Dostęp: 14 grudnia 2008 r.]
  2. Patrz m.in.: Porsche zwiększa udziały w VW powyżej 50%, Samar, 6 stycznia 2009. [Dostęp: 14 stycznia 2009 r.]
  3. Daniel Schaefer: Jak Porsche podbijało VW, będąc tylko krok od sukcesu. Forsal.pl, 31 grudnia 2009. [dostęp 5 stycznia 2010].
  4. (Troutman-Barnes-Porsche 911)Źródło
  5. ASC 928 Estate [1])
  6. Beutler-Porsche 356C
  7. Jagdwagen

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Porsche