Siergiej Sokołow

Siergiej Leonidowicz Sokołow Сергей Леонидович Соколов
Marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia	1 lipca 1911 Eupatoria
Data i miejsce śmierci	31 sierpnia 2012 Moskwa
Przebieg służby
Lata służby	1932–1992
Siły zbrojne	Armia Czerwona
Stanowiska	I z-ca d-cy Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, d-ca Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, minister obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana
Późniejsza praca	doradca ministra obrony Federacji Rosyjskiej
Odznaczenia

Siergiej Leonidowicz Sokołow, ros. Сергей Леонидович Соколов (ur. 1 lipca 1911 w Eupatorii, zm. 31 sierpnia 2012 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1978), Bohater Związku Radzieckiego (1980), minister obrony ZSRR (1984–1987), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 7., 8., 9., 10. i 11. kadencji.

Życiorys

Urodził się we Eupatorii na Krymie. Od 1927 pracował jako robotnik. W 1930 został wybrany sekretarzem organizacji komsomolskiej w kombinacie przemysłowym w obwodzie kirowskim.

W 1932 powołany do Armii Czerwonej i skierowany do Gorkowskiej Szkoły Pancernej, którą ukończył w 1934. Następnie dowódca plutonu, kompanii i batalionu czołgów na Dalekim Wschodzie. W 1938 uczestniczył w walkach z Japończykami nad jeziorem Chasan. Uczestniczył w walkach przeciw Finlandii, prowadzonych celem utrzymania i powiększenia zdobyczy terytorialnych ZSRR z okresu wojny zimowej - agresji na Finlandię z lat 1939-40.

Po ataku Niemców na Związek Radziecki pełnił funkcję szefa sztabu pułku czołgów, szefa oddziału a następnie zarządu samochodowo-pancernego armii. W styczniu 1943 został szefem sztabu Zarządu Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych Frontu Karelskiego, a w marcu 1944 dowódcą wojsk pancernych i zmechanizowanych 32 Armii, wchodzącej w skład Frontu Karelskiego.

W 1945 będąc pułkownikiem został skierowany do Akademii Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych, którą ukończył w 1947. Został mianowany dowódcą pułku czołgów, a następnie kolejno pełnił funkcje: szefa sztabu dywizji pancernej, dowódcy dywizji zmechanizowanej. W tym czasie ukończył w 1951 Wojskową Akademię Sztabu Generalnego. Od 1960 I zastępca dowódcy Moskiewskiego Okręgu Wojskowego. W 1964 mianowany I zastępcą dowódcy Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, a w 1965 został dowódcą Leningradzkiego Okręgu Wojskowego.

W 1967 mianowany I zastępcą ministra obrony ZSRR. W 1978 mianowany Marszałkiem Związku Radzieckiego. W dniu 28 kwietnia 1980 wyróżniony tytułem Bohatera Związku Radzieckiego za osobiste męstwo i umiejętne dowodzenie wojskami podczas interwencji wojsk radzieckich w Afganistanie. W dniu 22 grudnia 1984 mianowany ministrem obrony ZSRR, funkcję pełnił do 30 maja 1987, kiedy to został zdymisjonowany przez Michaiła Gorbaczowa pod pretekstem dopuszczenia do wdarcia się przez niemieckiego pilota-amatora Mathiasa Rusta w przestrzeń powietrzną ZSRR i wylądowania na Placu Czerwonym. Dymisja dała początek usuwaniu ze stanowisk w armii przeciwników pieriestrojki.

Następnie S. Sokołow znalazł się w grupie generalnych inspektorów ministerstwa obrony ZSRR, a od 1992 był doradcą ministra obrony Federacji Rosyjskiej.

Odznaczenia

• Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego (1980)
• Order Zasług dla Ojczyzny II klasy (2001, Rosja)
• Order Zasług dla Ojczyzny III klasy (1996, Rosja)
• Order Żukowa (1995, Rosja)
• Order Honoru (2006, Rosja)
• Order Lenina – trzykrotnie (1971, 1980, 1986)
• Order Czerwonego Sztandaru – dwukrotnie (1953, 1968 ZSRR)
• Order Suworowa I klasy (1982, ZSRR)
• Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (1985, ZSRR)
• Order Czerwonej Gwiazdy – dwukrotnie (1943, 1947, ZSRR)
• Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III stopnia
• Medal za Odwagę (ZSRR)
• Medal za Zasługi Bojowe (ZSRR)
• Medal za Wybitne zasługi w ochronie granic państwowych ZSRR
• Medal za Obronę Radzieckiego Obszaru Podbiegunowego (ZSRR)
• Medal "100-lecia urodzin Lenina" (ZSRR)
• Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR)
• Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR)
• Medal 30-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR)
• Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR)
• Medal 50-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (Rosja)
• Medal 60-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (Rosja)
• Medal jubileuszowy 30-lecia Radzieckiej Armii i Marynarki Wojennej (ZSRR)
• Medal 40-lecia Sił Zbrojnych ZSRR (ZSRR)
• Medal 50-lecia Sił Zbrojnych ZSRR (ZSRR)
• Medal 60-lecia Sił Zbrojnych ZSRR (ZSRR)
• Medal 70-lecia Sił Zbrojnych ZSRR (ZSRR)
• Medal za Nienaganną Służbę I stopnia (ZSRR)
• Order Czerwonego Sztandaru (1982, Afganistan)
• Order Georgi Dymitrowa – dwukrotnie (1985,1986, Bułgaria)
• Order Bułgarskiej Republiki Ludowej I klasy (1974, Bułgaria)
• Order Klementa Gottwalda (1985, CSSR)
• Medal "Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych" I stopnia (1972, CSSR)
• Order Suche Batora – dwukrotnie (1971, 1986, Mongolia)
• Оrder Czerwonego Sztandaru (1982, Mongolia)
• Order Karola Marksa (1986, NRD)
• Medal Braterstwa Broni (1980, NRD)
• Medal "30 lat Narodowej Armii Ludowej" (1986, NRD)
• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1971)
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1968)
• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi PRL (1985)
• Order "23 sierpnia" I klasy (1974, Rumunia)
• Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej z rubinami II klasy (1986, Węgry)
• Order Hồ Chí Minha (1985, Wietnam)
• Order Wojskowy "Za Waleczność" I klasy (1983, Wietnam)
• Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia)

Bibliografia

• B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1
• B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
• Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. III, Koszalin 2004
• Mała Encyklopedia Wojskowa, t. 1, Wyd. MON, Warszawa 1967
• (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
• (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
• (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. I, Moskwa
• (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 24, s. 135, Moskwa 1969-1978
• (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
• Сергей Леонидович Соколов – Герои страны (ros.)

Poprzednik marsz. Dmitrij Ustinow

Minister obrony ZSRR 1984–1987

Następca marsz. Dmitrij Jazow