Spółgłoska nosowa dwuwargowa

Spółgłoska nosowa dwuwargowa
Numer IPA	114
Tekst IPA	m
Jednostka znakowa	m
X-SAMPA	m
Kirshenbaum	m
Przykład dźwięku

Spółgłoska nosowa dwuwargowa – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [m].

Artykulacja

Opis

W czasie artykulacji podstawowego wariantu [m]:

• modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli artykulacja tej spółgłoski wymaga inicjacji płucnej i egresji,
• tylna część podniebienia miękkiego znajduje się w luźnej pozycji, prąd powietrza uchodzi przez nos
• prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka
• dolna warga kontaktuje się z górną wargą, tworząc zwarcie. Dochodzi do zablokowania przepływu powietrza przez tor ustny jamę ustną, jednakże podniebienie miękkie jest opuszczone i powietrze uchodzi przez nos.
• wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna
• pozycja języka i ust może zależeć od kontekstu, w jakim występuje głoska.

Warianty

Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo:

• wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [mʲ]
• wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy spółgłosce welaryzowanej: [mˠ]
• przewężenie w gardle, mówimy spółgłosce faryngalizowanej spółgłosce: [mˤ]
• zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o labializowanej spółgłosce [mʷ]

Przykłady

• w języku polskim: mowa [ˈmɔva]
• w języku angielskim: move [mu:v] "ruch"
• w języku francuskim: manger [mɑ̃ˈʒe] "jeść"
• w języku hebrajskim: משנה [miʃˈna] "powtórzenie"

Zobacz też:

• spółgłoska nosowa wargowo-zębowa [ɱ]
• spółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięczna [b]

			Wargowe		Przedniojęzykowe				Pod­nie‐ bienne	Tylnojęzykowe			Gar‐ dłowe		Nagło‐ śnio­we		Krta‐ niowe
			Dwu‐ wargowe	War‐ gowo‐ zębowe	Zębowe	Dzią‐ sło­we	Zadzią‐ słowe	Re­tro‐ fle­ksyjne		Miękko‐ podnie‐ bienne	Języcz‐ kowe
Nosowe			m	ɱ	n̪	n		ɳ	ɲ	ŋ	ɴ
U s t n e	Ś r o d k o w e	Zwarte	p b	p̪ b̪	t̪ d̪	t d		ʈ ɖ	c ɟ	k ɡ	q ɢ				ʡ		ʔ
		Szczelinowe	ɸ β	f v	θ ð	s z	ʃ ʒ	ʂ ʐ	ç ʝ	x ɣ	χ	ʁ	ħ	ʕ	ʜ	ʢ	h ɦ
		Półotwarte	β̞	ʋ	ð̞	ɹ		ɻ	j	ɰ
		Drżące	ʙ		r			*			ʀ				*
		Uderzeniowe	*	ѵ	ɾ			ɽ							*
	B o c z n e	Boczne szczelinowe			ɬ ɮ			*	*	*
		Boczne półotwarte			l			ɭ	ʎ	ʟ
		Boczne uderzeniowe			ɺ			*	*	*

Podwójna artykulacja i koartykulacja
ʍ	w	ɥ	ɕ	ʑ	ɧ	ɫ
Zwarto-szczelinowe
pf	ʦ ʣ	ʧ ʤ	ʨ ʥ	tɬ dɮ	kx	qχ

Mlaski
ʘ	ǀ	ǃ	ǂ	ǁ
Glottalizowane: iniektywne
ɓ	ɗ	ʄ	ɠ	ʛ
Glottalizowane: ejektywne
pʼ	tʼ	cʼ	kʼ	qʼ	sʼ