Etna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wulkanu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Etna
Etna
Etna
Państwo  Włochy
Wysokość 3340 m n.p.m.
Wybitność 3323 m
Położenie na mapie Sycylii
Mapa lokalizacyjna Sycylii
Etna
Etna
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Etna
Etna
Ziemia 37°43′46″N 15°00′17″E/37,729444 15,004722Na mapach: 37°43′46″N 15°00′17″E/37,729444 15,004722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Sycylia i dymiąca Etna – zdjęcie satelitarne
Etna 3DEtna 3d version2.gif

Etna (w średniowieczu nazywana Mongibello) – czynny stratowulkan[1] we Włoszech, na wschodnim wybrzeżu Sycylii. Jest to obecnie najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny (145 km obwodu u podnóża). Wysokość 3340 m n.p.m. (wskutek wybuchów ulega zmianom).

Stratowulkan powstał w późnym czwartorzędzie, na starszym wulkanie tarczowym[2]. Zbudowany jest głównie z bazaltów[3]. Z krateru na szczycie wydobywają się pary i gazy, w czasie erupcjibomby wulkaniczne i popioły. Ponad 270 kraterów bocznych (kraterów pasożytniczych). Na wschodnim stoku rozpadlina (Valle del Bove) o stromych ścianach, głębokości do 1000 m. (jest to kaldera[4]). Dolne stoki są gęsto zaludnione, pola uprawne, sady i winnice sięgają ok. 800–900 m n.p.m. Górna granica lasu na wysokości 2200 m n.p.m. (lasy zrzucające liście: dębowe i kasztanowe oraz bukowe). Do 3000 m n.p.m. murawy wysokogórskie, powyżej zastygła lawa, w górnym piętrze przez większą część roku pokryta śniegiem (miejscami pola firnowe). Na wysokości 2942 m n.p.m. znajduje się obserwatorium wulkanologiczne. Od V wieku zanotowano 80 dużych wybuchów, z których najsilniejszy był ten z 1669 roku, kiedy została zniszczona Katania.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • "Etna" była nazwą rozprawy poetyckiej o wybuchach wulkanów, która powstała między rokiem 55 p.n.e. a 79 n.e.
  • Jednym z czołowych badaczy Etny był Haroun Tazieff (nakręcił o tym wulkanie kilka filmów i napisał kilka książek).
  • Starożytny mit opowiada, że we wnętrzu Etny żyje stugłowy olbrzym Tyfon, zamknięty tam przez Zeusa.
  • Erupcja Etny w 1971 roku zniszczyła m.in. kolejkę linową i obserwatorium astronomiczne.
  • 13 lipca 2001 lawa zniszczyła górną stację kolejki linowej ośrodka narciarskiego.
  • Według mitologii greckiej we wnętrzu Etny znajduje się kuźnia Hefajstosa.

Pobliskie atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Śródziemnomorski. Łagodne zimy z krótkimi, gwałtownymi burzami. Suche lata.

Przypisy

  1. Global Volcanism Program, Smithsonian Institution [1]
  2. Global Volcanism Program, Smithsonian Institution [2]
  3. Global Volcanism Program, Smithsonian Institution [3]
  4. Global Volcanism Program, Smithsonian Institution [4]