Etna
 |
Ten artykuł od 2007-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Etna | |
 Etna |
|
| Państwo |  Włochy |
| Wysokość | 3340 m n.p.m. |
| Wybitność | 3340 m |
|
Położenie na mapie Włoch
  Etna
|
|
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Etna (w średniowieczu nazywana Mongibello) – czynny stratowulkan[1] we Włoszech, na wschodnim wybrzeżu Sycylii. Jest to obecnie najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny (145 km obwodu u podnóża). Wysokość 3340 m n.p.m. (wskutek wybuchów ulega zmianom).
Stratowulkan powstał w późnym czwartorzędzie, na starszym wulkanie tarczowym [2]. Zbudowany jest głównie z bazaltów[3]. Z krateru na szczycie wydobywają się pary i gazy, w czasie erupcji – bomby wulkaniczne i popioły. Ponad 270 kraterów bocznych (kraterów pasożytniczych). Na wschodnim stoku rozpadlina (Valle del Bove) o stromych ścianach, głębokości do 1000 m. (jest to kaldera[4]). Dolne stoki są gęsto zaludnione, pola uprawne, sady i winnice sięgają ok. 800–900 m n.p.m. Górna granica lasu na wysokości 2200 m n.p.m. (lasy zrzucające liście: dębowe i kasztanowe oraz bukowe). Do 3000 m n.p.m. murawy wysokogórskie, powyżej zastygła lawa, w górnym piętrze przez większą część roku pokryta śniegiem (miejscami pola firnowe). Na wysokości 2942 m n.p.m. znajduje się obserwatorium wulkanologiczne. Od V wieku zanotowano 80 dużych wybuchów, z których najsilniejszy był ten z 1669 roku, kiedy została zniszczona Katania. Ostatnia erupcja wulkanu nastąpiła 4 marca 2012 roku[5].
Spis treści |
Ciekawostki [edytuj]
- "Etna" była nazwą rozprawy poetyckiej o wybuchach wulkanów, która powstała między rokiem 55 p.n.e. a 79 n.e.
- Jednym z czołowych badaczy Etny był Haroun Tazieff (nakręcił o tym wulkanie kilka filmów i napisał kilka książek).
- Starożytny mit opowiada, że we wnętrzu Etny żyje stugłowy olbrzym Tyfon, zamknięty tam przez Zeusa.
- Erupcja Etny w 1971 roku zniszczyła m.in. kolejkę linową i obserwatorium astronomiczne.
- 13 lipca 2001 lawa zniszczyła górną stację kolejki linowej ośrodka narciarskiego.
- Według mitologi greckiej we wnętrzu Etny znajduje się kuźnia Hefajstosa.
Pobliskie atrakcje [edytuj]
- Kratery i zbocza Etny – zimą wykorzystywane przez narciarzy
- Położona 60 km od niej, w całości zbudowana z lawy wioska Randazzo z katedrą Santa Maria z XIII wieku
- Muzeum Archeologiczne w Adrano
- Dolina rzeki Alcantary
- Katania
Gospodarka [edytuj]
Klimat [edytuj]
Śródziemnomorski. Łagodne zimy z krótkimi, gwałtownymi burzami. Suche lata.
Przypisy
