Etna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wulkanu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Etna
Etna
Etna
Państwo  Włochy
Wysokość 3340 m n.p.m.
Wybitność 3340 m
Położenie na mapie Włoch
Italy location map.svg
"Etna"
Etna
37°43′46″N 15°00′17″E / 37.72944, 15.00472Na mapach: 37°43′46″N 15°00′17″E / 37.72944, 15.00472
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Sycylia i dymiąca Etna – zdjęcie satelitarne
Etna 3DEtna 3d version2.gif

Etna (w średniowieczu nazywana Mongibello), czynny wulkan we Włoszech, na wschodnim wybrzeżu Sycylii. Jest to obecnie najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny (145 km obwodu u podnóża). Wysokość 3340 m n.p.m. (wskutek wybuchów ulega zmianom).

Wulkan powstał w trzeciorzędzie. Jest to typowy stratowulkan. Zbudowany jest głównie z trachitów i bazaltów. Z krateru na szczycie wydobywają się pary i gazy, w czasie erupcjibomby wulkaniczne i popioły. Ponad 270 kraterów bocznych (kraterów pasożytniczych). Na wschodnim stoku rozpadlina (Valle del Bove) o stromych ścianach, głębokości do 1000 m. Dolne stoki są gęsto zaludnione, pola uprawne, sady i winnice sięgają ok. 800–900 m n.p.m. Górna granica lasu na wysokości 2200 m n.p.m. (lasy zrzucające liście: dębowe i kasztanowe oraz bukowe). Do 3000 m n.p.m. murawy wysokogórskie, powyżej zastygła lawa, w górnym piętrze przez większą część roku pokryta śniegiem (miejscami pola firnowe). Na wysokości 2942 m n.p.m. znajduje się obserwatorium wulkanologiczne. Od V wieku zanotowano 80 dużych wybuchów, z których najsilniejszy był ten z 1669 roku, kiedy została zniszczona Katania. Ostatnia erupcja wulkanu nastąpiła 5 stycznia 2012 roku[1].

Spis treści

[edytuj] Ciekawostki

  • "Etna" była nazwą rozprawy poetyckiej o wybuchach wulkanów, która powstała między rokiem 55 p.n.e. a 79 n.e.
  • Jednym z czołowych badaczy Etny był Haroun Tazieff (nakręcił o tym wulkanie kilka filmów i napisał kilka książek).
  • Starożytny mit opowiada, że we wnętrzu Etny żyje stugłowy olbrzym Tyfon, zamknięty tam przez Zeusa.
  • Erupcja Etny w 1971 roku zniszczyła m.in. kolejkę linową i obserwatorium astronomiczne.
  • 13 lipca 2001 lawa zniszczyła górną stację kolejki linowej ośrodka narciarskiego.
  • Według mitologi greckiej we wnętrzu Etny znajduje się kuźnia Hefajstosa.

[edytuj] Pobliskie atrakcje

  • Kratery i zbocza Etny – zimą wykorzystywane przez narciarzy
  • Położona 60 km od niej, w całości zbudowana z lawy wioska Randazzo z katedrą Santa Maria z XIII wieku
  • Muzeum Archeologiczne w Adrano
  • Katania

[edytuj] Gospodarka

[edytuj] Klimat

Śródziemnomorski. Łagodne zimy z krótkimi, gwałtownymi burzami. Suche lata.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach