Ur (miasto)

mapa z zaznaczonym położeniem Ur i innych ważnych miast Sumeru w okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.)

fotografia lotnicza Ur (marzec 1927 roku)

plan miasta Ur

Ur – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, w XXI w. p.n.e. stolica imperium III dynastii z Ur; obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Mukajjar w Iraku, położone ok. 18 km. na południowy zachód od miasta Nasirijja; przez niektórych badaczy identyfikowane z Ur chaldejskim - biblijnym miastem Abrahama.

Lista królów Ur

(zestawiona na podstawie Sumeryjskiej listy królów i zachowanych inskrypcji królewskich)

I dynastia z Ur

• Meskalamdug (połowa III tys. p.n.e.)
• Mesanepada (połowa III tys. p.n.e.)
• Meskiagnuna (połowa III tys. p.n.e.)
• Aanepada (pocz. 2 połowy III tys. p.n.e.)
• Elulu (2 połowa III tys. p.n.e.)
• Balulu (2 połowa III tys. p.n.e.)

II dynastia z Ur

• Nane (2 połowa III tys. p.n.e.)
• Meskiag-Nanna (2 połowa III tys. p.n.e.)

III dynastia z Ur

(lata panowania według chronologii średniej)

• Ur-Nammu (2113-2097 r. p.n.e.)
• Szulgi (2096-2048 r. p.n.e.)
• Amar-Suen (2047-2038 r. p.n.e.)
• Szu-Suen (2037-2030 r. p.n.e.)
• Ibbi-Suen (2029-2005 r. p.n.e.)

Historia

Początki miasta Ur sięgają około 5000 roku p.n.e. Później przechodziło ono różne koleje losu:

• w III tysiącleciu p.n.e. popadło w okresową zależność od miast Lagasz i Ummy

częściowo zrekonstruowany ziggurat w Ur - stan obecny

• około roku 2340 p.n.e. zostało podbite przez Sargona Wielkiego i weszło w skład Akadu, Sargon ustanowił następnie swoją córkę, Enheduannę arcykapłanką świątyni Nanny w Ur.

Szczyt rozwoju Ur przypada na XXII-XXI wiek p.n.e., na czasy dominacji w Mezopotamii III dynastii z Ur. Z tego okresu zachował się ziggurat zbudowany przez Ur-Nammu, pozostałości pałacu oraz murów i stela Ur-Nammu. W pierwszej połowie XVIII wieku p.n.e. zostało włączone do Babilonii. Około roku 550 p.n.e. miasto Ur zaczęło chylić się ku upadkowi. Być może spowodowane było to problemami z dostępem do wody, gdy rzeka zmieniła koryto. Wydaje się pewne, że po roku 500 p.n.e. Ur było już niezamieszkane.

Prace wykopaliskowe

Wiele naszych informacji i świadectw materialnych pochodzi z prac wykopaliskowych prowadzonych w połowie XIX wieku i w pierwszej połowie XX wieku. Odkryto wówczas ziggurat i pozostałości po pałacu władcy. Prace wykopaliskowe prowadzone w latach 1922-1934 zostały sfinansowane przez British Museum i Uniwersytet Pensylwanii i były prowadzone przez archeologa Sir Charlesa Leonarda Woolley'a. Odsłonięto wówczas tak zwane Groby Królewskie z Ur, w których znaleziono między innymi biżuterię, słynny hełm Meskalamduga, instrumenty muzyczne, broń, złote naczynia. Znaleziska pochodziły z okresu I dynastii z Ur.

Około roku 2030 p.n.e. pod względem populacji Ur wyprzedziło Lagasz i było największym miastem świata z populacją około 65 tys. (dane szacunkowe).

Ur w Biblii

Niektórzy badacze identyfikują Ur z wzmiankowanym w Biblii Ur chaldejskim - miastem, w którym urodzić się mieli Haran oraz prawdopodobnie jego brat Abraham (Rdz 11:28; 15:7 Dz 7:2, 4). Jahwe ukazał się Abrahamowi nakazując mu opuszczenie miasta. Głowa rodziny Terach wraz ze swym synem Abrahamem, synową Sarą (Saraj) oraz swym wnukiem Lotem przeprowadzili się z Ur do Charanu (Rdz 11:31; 12:1; Neh 9:7).

Bibliografia

• Marek Stępień, Kodeks Hammurabiego, Wydawnictwo ALFA, Warszawa 2000, s. 163, ISBN 83-7179-192-5.