Języki słowiańskie
Z Wikipedii
Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.
Językami słowiańskimi posługuje się ponad 300 mln osób.
Na bazie języków słowiańskich powstały też sztuczne języki słowiańskie jak slovio, slovianski, meżduslavianski i glagolica, które w założeniu twórców powinny być zrozumiałe dla mówiących przynajmniej jednym językiem słowiańskim. Na podstawie wschodniosłowiańskich dialektów Syberii (z zapożyczeniami z języków tureckich oraz języka arabskiego) opracowano sztuczny język syberyjski. Również oparte na językach słowiańskich są fikcyjne języki północnosłowiańskie oraz wenedyk, język romański który przeszedł podobny rozwój jak polski.
Spis treści |
[edytuj] Klasyfikacja języków słowiańskich [1]
- języki indoeuropejskie
- języki bałtosłowiańskie
- języki słowiańskie (ok. 317 mln)
- języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)
- grupa lechicka, czyli języki lechickie
- grupa łużycka, czyli języki łużyckie (ok. 70 tys.)
- ponaschemu †
- dolnołużycki (ok. 15 tys.)
- górnołużycki (ok. 55 tys.)
- wschodniołużycki †
- grupa czesko-słowacka
- języki południowosłowiańskie (ok. 29 mln)
- grupa wschodnia (ok. 10 mln)
- staro-cerkiewno-słowiański (starosłowiański) †
- cerkiewnosłowiański †*
- bułgarski (ok. 8,5 mln)
- macedoński (ok. 1,8 mln)
- grupa zachodnia (ok. 19 mln)
- słoweński (ok. 2 mln)
- grupa serbsko-chorwacka
- serbski (ok. 9 mln)
- chorwacki (ok. 7 mln)
- bośniacki (ok. 2 mln)
- czarnogórski (ok. 0,5 mln)
- grupa wschodnia (ok. 10 mln)
- języki wschodniosłowiańskie (ok. 210 mln)
-
- krywicki †
- ruski †
- starobiałoruski †
- białoruski (ok. 10 mln)
- rosyjski (ok. 160 mln)
- ukraiński (ok. 40 mln)
- rusiński (ok. 0,61 mln)
-
- języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)
- języki słowiańskie (ok. 317 mln)
- języki bałtosłowiańskie
Oznaczenia:
† – język wymarły lub dawne stadium historyczne języka dzisiejszego
†* – język dawny, ale zachowany tradycyjnie w liturgii, tekstach religijnych, filozoficznych lub naukowych
[edytuj] Wspólne cechy
- wybitnie fleksyjna morfologia – większość języków słowiańskich ma 6 lub 7 przypadków
- podział czasowników na dokonane i niedokonane (leksykalny aspekt)
- obecność fonemicznej palatalizacji (znanej jako zmiękczenie)
- skomplikowane zbitki spółgłoskowe, powstałe po zaniku jerów, np. w polskim wyrazie bezwzględny lub rosyjskim wstrjecza "spotkanie" (jednak np. w językach salisz występują jednak jeszcze bardziej skomplikowane zbitki)
Języki słowiańskie nie tylko mają bardzo podobną gramatykę, lecz wykazują również duże podobieństwo w słownictwie, co dowodzi że ich ostatni wspólny przodek – język prasłowiański istniał stosunkowo niedawno.
[edytuj] Niektóre mikrojęzyki słowiańskie
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2007-04. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
- rusiński[4] (jugorusiński) – skodyfikowana w Wojwodinie (Serbia) forma języka rusińskiego;
- rezjański[4] – powstały na bazie dialektu słoweńskiego w Rezji (północne Włochy)
- prekmursko-słoweński[4] – używany w Słowenii i na pobliskich terenach Węgier i Austrii;
- kajkawski[4] – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany w północnej Chorwacji (ma pewną tradycję piśmienniczą; uważany też za dialekt języka chorwackiego);
- czakawski[4] – podobna sytuacja, jak powyższy;(ma pewną tradycję piśmienniczą; uważany też za dialekt języka chorwackiego)
- gradišćanskich Chorwatów w Austrii[4] (burgenlandzki) – używany przez mniejszość chorwacką w Austrii, na Węgrzech, w Czechach i na Słowacji (uważany też za dialekt języka chorwackiego)
- Chorwatów w Molise[4] (molizański) – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany we włoskiej prowincji Molise;
- Bułgarów z Banatu[4] (banacki) – powstały na bazie języka bułgarskiego i serbskiego w Rumunii i w Jugosławii.
Istnieje też tendencja do wyodrębniania się kolejnych języków słowiańskich:
- morawskiego – z języka czeskiego
- śląskiego – z języka polskiego
- laski[4] – z języka czeskiego
- podlaski - z przejściowych dialektów białorusko-ukraińskich
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
- imiona słowiańskie
- religia Słowian
- panslawizm
- plemiona słowiańskie
- slawistyka
- Słowianie
- słowianofilstwo
- słowiańszczyzna
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Slavonia – cechy charakterystyczne języków słowiańskich
|
|||||||||||||||||
