Wanda Półtawska
| Wanda Półtawska | |
Wanda Półtawska Kraków, 7 listopada 2009 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 2 listopada 1921 Lublin |
| Zawód | lekarz |
| Miejsce zamieszkania | Kraków |
| Narodowość | polska |
| Małżeństwo | Andrzej Półtawski |
| Odznaczenia | |
Wanda Wiktoria Półtawska z d. Wojtasik (ur. 2 listopada 1921 w Lublinie[1]) – doktor nauk medycznych oraz specjalista w dziedzinie psychiatrii, profesor Papieskiej Akademii Teologicznej, harcerka, działaczka pro-life. Podczas II wojny światowej więziona w niemieckim obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. Bliska przyjaciółka Jana Pawła II, obecna przy jego śmierci[2].
Spis treści |
Okres II wojny światowej [edytuj]
Uczęszczała do szkoły sióstr urszulanek w Lublinie. Przed 1939 i w czasie II wojny światowej harcerka. Gdy miała 15 lat, została drużynową. Po wybuchu II wojny światowej wraz z grupą harcerek włączyła się w służbę pomocniczą i przystąpiła do walki konspiracyjnej jako łączniczka, uczestnicząc jednocześnie w tajnym nauczaniu. Została aresztowana przez Gestapo 17 lutego 1941, była więziona na Zamku w Lublinie. Była torturowana i przesłuchiwana w lubelskim gestapo "Pod Zegarem", 21 listopada 1941 została wywieziona do Ravensbrück z zaocznym wyrokiem śmierci. W obozie stała się ofiarą eksperymentów pseudomedycznych (głównie chirurgicznych okaleczeń kończyn) przeprowadzanych przez niemieckich lekarzy, w tym berlińskiego profesora, prezesa niemieckiego Czerwonego Krzyża, Gebhardta oraz dr. Fischera, Rosenthala i Oberheuser. Na krótko przed końcem wojny została przewieziona do obozu w Neustadt-Glewe, gdzie przebywała do 7 maja 1945.
Działalność naukowa i medyczna [edytuj]
W 1951 ukończyła medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie uzyskała oba stopnie specjalizacji i doktorat z psychiatrii (1964). W latach 1952-1969 była adiunktem w Klinice Psychiatrycznej Akademii Medycznej w Krakowie, 1955-1997 wykładowca medycyny pastoralnej na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, w latach 1964-1972 pracownik Poradni Wychowawczo-Leczniczej przy Katedrze Psychologii UJ, w 1967 zorganizowała Instytut Teologii Rodziny przy Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie i kierowała nim przez 33 lata, piastując stanowisko profesora. W 1981-1984 była wykładowcą w Instytucie Studiów nad Małżeństwem i Rodziną im. Jana Pawła II przy Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie.
Prowadziła badania tzw. dzieci oświęcimskich – ludzi, którzy jako dzieci trafili do obozów koncentracyjnych. W kwietniu 1969 zwolniła się z Kliniki, aby poświęcić się przede wszystkim poradnictwu małżeńskiemu i rodzinnemu. Według bazy danych bibliograficznych publikacji medycznych medline jest autorem pięciu publikacji naukowych publikowanych w języku polskim i jednej publikacji opublikowanej w piśmie anglojęzycznym[3].
Działalność społeczna [edytuj]
W 1995 zaangażowała się w kampanię na rzecz umieszczenia tablicy upamiętniającej Polki, więźniarki Ravensbrück i ofiary niemieckich lekarzy. Starania o zgodę władz obozu – muzeum zaczęły się na początku 1995 w związku z rocznicą 50-lecia wyzwolenia obozu. Ze względu na sprzeciw władz niemieckich tego obozu wobec pomysłu przypomnienia tragedii Polek, tablicy nie pozwolono zamontować. Dopiero po rocznej kampanii w 1996 niemieckie władze muzeum były zmuszone ustąpić.
Uczestniczyła w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Była członkiem Zespołu Wspierania Radia Maryja w Służbie Bogu, Kościołowi, Ojczyźnie i Narodowi Polskiemu. Jest jednym z redaktorów "Źródła. Tygodnika Rodzin Katolickich". Jest cenionym autorem z zakresu pedagogiki. Przez 10 lat była radną Krakowa.
Przyjaźń z Karolem Wojtyłą [edytuj]
Znana jest korespondencja z 1962, skierowana do włoskiego zakonnika i późniejszego świętego katolickiego Ojca Pio przez arcybiskupa Karola Wojtyłę, z prośbą o modlitwę o uleczenie Wandy Półtawskiej z choroby nowotworowej i późniejsze podziękowanie papieża za skuteczną interwencję. Korespondencja listowna z Janem Pawłem II trwająca aż do jego śmierci stanowiła utajniony materiał dowodowy w procesie beatyfikacyjnym.
O Wandzie Półtawskiej opowiada film dokumentalny pt. "Duśka", który wyreżyserowała Wanda Różycka-Zborowska. Film miał premierę wiosną 2008 w Poznaniu.
Dzięki przyjaźni i zaufaniu, jakim darzył ją Karol Wojtyła, w listopadzie 2001 mogła poinformować papieża o sprawie arcybiskupa poznańskiego Juliusza Paetza i sytuacji w diecezji poznańskiej[4], w następstwie czego do Poznania przybyła watykańska komisja, która wysłuchała relacji obu stron.
O przyjaźni Wandy Półtawskiej z Karolem Wojtyłą (Janem Pawłem II) opowiada książka Beskidzkie rekolekcje, w której jest zebrana korespondencja z prawie 50 lat. Przed publikacją Beskidzkich rekolekcji rękopis został przedstawiony Postulacji Generalnej Procesu Beatyfikacyjnego Jana Pawła II w Rzymie, by nie zaszkodzić procesowi beatyfikacyjnemu Jana Pawła II. Postulacja nie zgłosiła żadnych obiekcji[5].
Rodzina [edytuj]
Ma 4 córki, mąż – Andrzej Półtawski jest profesorem filozofii. Wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim i na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie.
Członkostwo w organizacjach [edytuj]
- od 1983 członek Papieskiej Rady ds. Rodziny
- od 1994 członek Papieskiej Akademii Życia
- konsultant Papieskiej Rady ds. Pracowników Służby Zdrowia
- członek Unii Pisarzy Medyków
- członek Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy
- były wieloletni członek Zespołu Wspierania Radia Maryja w Służbie Bogu, Kościołowi, Ojczyźnie i Narodowi Polskiemu
Publikacje naukowe [edytuj]
- Półtawska W. Paroxysmal hypermnesia states among ex-prisoners observed 30 years after imprisonment Przegl Lek. 1978;35(1):20-4
- Póltawska W. State of paroxysmal hypermnesia (on the maargin of studies on the so-called "Oswiecim children"). Przegl Lek. 1967;23(1):89-93
- Póltawska W, Jakubik A, Sarnecki J, Gatarski J. Results of the psychiatric studies of persons born or imprisoned in the childhood in Nazi concentration camps. Przegl Lek. 1966;22(1):21-36.
- Kepinski A, Winid B, Poltawska W. Not Available. Neurol Neurochir Psychiatr Pol. 1957 Jan-Feb;7(1):137-40. Polish. PubMed PMID: 13464915.
- Jakimowicz W, Spettowa S, Kierzkowska-Dobrowolska JB, Poltawska W. Clinical observations on agenesis of the pellucid septum. Neurol Neurochir Psychiatr Pol. 1956 Nov-Dec;6(6):791-800. Polish. PubMed PMID: 13407829
- Poltawska W. The responsibility of the medical doctor and the life of the patient. Dolentium Hominum. 1996;31(11th Yr. No. 1):137-40.
Książki [edytuj]
Jest autorką kilkunastu książek przetłumaczonych na języki obce:
- I boję się snów. Wyd. Edycja Świętego Pawła Częstochowa 1998 (wydanie IV). ISBN 83-7168-202-6
- Homoseksualizm - sprawa prywatna?. Wyd. Jedność 1998; praca zbiorowa: Wanda Półtawska, Bogdan Gierdziewicz, Wiesław Kryczka, Krystyna Kluzowa. ISBN 83-7224-056-6
- And I am afraid of my dreams (tłum. I boję się snów). New York : Hippocrene Books, 1989. ISBN 0-87052-745-2
- Samo życie Wyd. Edycja Świętego Pawła Częstochowa 1994, 2004.
- Z prądem i pod prąd. Wyd. Edycja Świętego Pawła Częstochowa 2001. ISBN 83-7168-178-X
- Jestem odpowiedzialny za swój kwiat. (wyd. kasetowe)
- Stare Rachunki Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2001. ISBN 83-7168-447-9
- By rodzina była Bogiem silna.... Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2004. ISBN 83-7168-643-9
- Przygotowanie do małżeństwa WAM Kraków, wydania: 1988, 1993, 1996, 1998, 2000 (ISBN 83-7097-678-6), 2002. Nowe wydanie pod tytułem: Eros et iuventus!, Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2009, ISBN 978-83-7424-698-9
- Przed nami miłość. Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2001. ISBN 83-7168-466-5
- Ekspertyza sądowo-psychiatryczna w postępowaniu spadkowym testamentowym. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1974.
- I boję się snów (audiobook mp3). Czyta Czesława Monczka, Wyd. Edycja Świętego Pawła Częstochowa 2008.
- Beskidzkie rekolekcje. Dzieje przyjaźni księdza Karola Wojtyły z rodziną Półtawskich, Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2009, ISBN 978-83-7424-572-2
- "Duśka. Filmowa opowieść o wyjątkowej kobiecie" (DVD) - film dokumentalny o Wandzie Półtawskiej. reż. Wanda Różycka-Zborowska, Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2011
- "Jeden pokój". Rozmowy na podstawie filmu Pawła Zastrzeżyńskiego "Jeden pokój" (książka + DVD). Wyd. Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2011
Ordery, odznaczenia, nagrody i wyróżnienia [edytuj]
- Złota Odznaka "Za pracę dla miasta Krakowa" (1964)
- Medal "Pro Ecclesia et Pontifice" (1981)
- Doctor honoris causa Notre Dame Pontifical Catechetical Institute w Arlington, Wirginia (1987)
- Krzyż Komandorski Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego (1999)
- Medal Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1999)
- Medal Świętej Jadwigi Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie (1999)
- Medal Prezydenta Miasta Lublin (2006)
- Nagroda im. Eugena Bolza (2006)[6]
- Honorowy Obywatel Siedlec (26.10.2007)
- Doctor honoris causa KUL (9.06.2008)[7]
- Nagroda im. Antona Neuwirtha Słowackiego Stowarzyszenia Forum Życia za obronę życia w kategorii osobowość zagraniczna (27 marca 2009)
- Honorowy Obywatel Świdnika (28.06.2009)
- Honorowy Obywatel Lublina (19.11.2009)[8]
- Fides et ratio - za konsekwentną obronę życia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – w uznaniu wybitnych zasług w upamiętnianiu prawdy o wojennych losach Polaków, za ogromny wkład w rozwój katolickiej nauki społecznej i osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej w dziedzinie psychiatrii, za dawanie świadectwa miłości do człowieka i niesienie pomocy osobom potrzebującym (2012)[9][10]
Przypisy
- ↑ Życiorys dr Wandy Półtawskiej (pol.). www.kul.pl. [dostęp 2011-10-22].
- ↑ Tygodnik Powszechny, 07.06.2009, wywiad z ks. Adamem Bonieckim
- ↑ "The responsibility of the medical doctor and the life of the patient" Poltawska W. Dolentium Hominum. 1996;31(11th Yr. No. 1):137-40
- ↑ Dymisja Paetza. Półtawska: Byłam tylko listonoszem. wyborcza.pl, 25 czerwca 2009. [dostęp 21 lipca 2011].
- ↑ Burza w szklance wody wokół "Rekolekcji". 23 czerca 2009. [dostęp 23 czerwca 2009].
- ↑ Spis laureatów nagrody Eugena Bolza na niemieckiej Wikipedii
- ↑ Doktorzy Honoris Causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. kul.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
- ↑ Honorowi Obywatele Lublina
- ↑ Odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości. prezydent.pl, 11 listopada 2012. [dostęp 2012-11-11].
- ↑ M.P. z 2013 r. poz. 244
Bibliografia [edytuj]
- Wanda Półtawska w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
- Ocalały nie po to aby żyć, ale by dać świadectwo, interia.pl
- Dr Wanda Półtawska Doktorem Honoris Causa KUL, kul.lublin.pl, 9 czerwca 2008
- Grzegorz Polak. Kto jest Kim w Kościele? KAI Warszawa 1999
- Biografia autorki w książce W. Półtawskiej I boję się snów.
- Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Biografie harcerskie
- Doktorzy honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
- Doktorzy honoris causa
- Działacze pro-life
- Honorowi obywatele Miasta Siedlce
- Ludzie urodzeni w Lublinie
- Ludzie związani z Radiem Maryja
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Pro Ecclesia et Pontifice
- Polacy odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego
- Polscy psychiatrzy
- Radni Krakowa
- Urodzeni w 1921
- Więźniowie KL Ravensbrück
- Więźniowie zamku lubelskiego
- Wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego