Radio Maryja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Radio Maryja
Państwo  Polska
Język polski
Założono 1991
Właściciel Warszawska Prowincja Redemptorystów
Prezes dr o. Tadeusz Rydzyk
Format stacji katolickie
Częstotliwości
w miastach
zob. osobną sekcję w artykule
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Radio Maryja w Wikicytatach
Strona internetowa radia
Dziedziniec przed siedzibą Radia Maryja w Toruniu.
Pomnik Jana Pawła II przed siedzibą Radia Maryja.
Widok na siedzibę Radia Maryja.

Radio Maryjapolska rozgłośnia radiowa o charakterze społeczno-katolickim, założona w Toruniu w 1991 przez zakonników ze Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela (redemptorystów). Jest jedyną rozgłośnią radiową o charakterze religijnym słyszalną w całej Polsce. Część emitowanych audycji pokrywa się z równoległą transmisją w Telewizji Trwam.

Sytuacja własnościowa i prawna[edytuj | edytuj kod]

Radio funkcjonuje jako kościelna osoba prawna należąca do Kościoła rzymskokatolickiego; posiadaczem koncesji jest zakon katolicki – Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (redemptoryści), podlegający kanonicznie papieżowi. Dyrektorem Radia jest o. Tadeusz Rydzyk. W dokumentach przedstawionych KRRiT o. Rydzyk figuruje jako jednoosobowy organ nadzorczy, jednoosobowy organ zarządzający i jednoosobowy organ kontrolny Radia Maryja.

Radio Maryja nadaje na podstawie ogólnopolskiej koncesji nr 003/K/2008-R z dnia 9 maja 2008. udzielonej Warszawskiej Prowincji Redemptorystów, która jest ważna do 2018. Koncesja określa program Radia Maryja jako program o charakterze społeczno-religijnym, przedstawiającym zagadnienia wiary chrześcijańskiej oraz problemy życia społecznego z punktu widzenia wiary i społecznej nauki Kościoła katolickiego.

Historia radia[edytuj | edytuj kod]

10 lutego 1990 w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach o. Tadeusz Rydzyk wraz z Iwano Pietrobellim podjęli decyzję stworzenia Radia Maryja. W marcu 1991 prowincjał oo. redemptorystów w Polsce zgodził się na start radia. W czerwcu 1991 stacja otrzymała pierwsze pozwolenia na stacje nadawcze w Toruniu i Bydgoszczy[1].

Radio Maryja rozpoczęło nadawanie programu radiowego 9 grudnia 1991, działając jako stacja lokalna. Statut radiu nadał prowincjał oo. redemptorystów. Rozgłośnia otrzymała następnie 117 koncesji lokalnych nie przystępując do konkursu na koncesję ogólnokrajową. Dodatkowo w 1993 niektóre diecezje udostępniły Radiu Maryja otrzymane przez nich od KRRiT częstotliwości radiowe. 23 czerwca 1994 Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zmieniła to na siedmioletnią koncesję ogólnokrajową i obiecała 80% pokrycia powierzchni kraju.

Radio Maryja w 1993 uzyskało status nadawcy społecznego – w zamian za zobowiązanie się do rezygnacji z emisji reklam, opłata koncesyjna została zredukowana o 80% (dla stacji ogólnokrajowej wynosi ona w granicach 7 mln 640 tys. złotych rocznie).

27 marca 1993 Radio Maryja rozpoczęło nadawanie za pośrednictwem satelity Eutelsat II.

28 czerwca 1994 Radio zostało zaproszone przez ówczesnego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Lecha Wałęsę, do Pałacu Prezydenckiego, gdzie odpowiadał on na pytania słuchaczy[1].

27 października 1994 Radio Maryja rozpoczęło nadawanie programu za pośrednictwem satelity Galaxy VII na obszar Ameryki Północnej i Środkowej, a 20 lipca 1995 r. za pośrednictwem satelity Hot Bird 1. Od 23 sierpnia do 24 września nadawało próbną transmisję na falach krótkich, przeznaczoną dla Polaków na Wschodzie.

15 grudnia 1996 Radio Maryja zostało laureatem nagrody im. św. Maksymiliana Marii Kolbego, przyznawanej przez Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy.

6 kwietnia 2006 nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk wystosował do polskich biskupów w imieniu Watykanu list:

(...) Stolica Apostolska prosi usilnie biskupów polskich, aby zgodnym działaniem przezwyciężali aktualne trudności spowodowane przez niektóre transmisje i stanowiska zajmowane przez Radio Maryja, które nie uwzględniają w wystarczającym stopniu słusznej autonomii sfery politycznej (...)

Od 2 maja 2006 nadzór nad programem i treściami emitowanymi w radiu sprawuje 8-osobowa Rada Programowa, w której skład wchodzi 4 członków powoływanych przez Episkopat Polski oraz 4 członków powoływanych przez zakon redemptorystów. Jej pierwszym przewodniczącym został ks. prof. Wacław Depo, biskup diecezji zamojsko-lubaczowskiej.

24 czerwca 2006 Konferencja Episkopatu Polski zatwierdziła umowę z Warszawską Prowincją Redemptorystów odnośnie funkcjonowania Radia Maryja, a także statut Radia Maryja i regulamin Rady Programowej.

28 marca 2007 w Warszawie odbył się Marsz Dla Życia, którego głównym organizatorem było Radio Maryja i Telewizja Trwam.

5 stycznia 2008 Radio Maryja wraz z Telewizją Trwam i „Naszym Dziennikiem” zostały uhonorowane medalem Milito pro Christo za „chwalebne i zaszczytne pełnienie misji pasterskiej, dając świadectwo najwyższym wartościom, jakimi są prawda i umiłowanie Ojczyzny”, odebrane z rąk biskupa polowego Wojska Polskiego Tadeusza Płoskiego w warszawskiej Katedrze Polowej Wojska Polskiego[2].

Elementy programu[edytuj | edytuj kod]

Głównymi elementami programu rozgłośni są: ewangelizacja, modlitwa, medytacja, muzyka religijna oraz publicystyka społeczno-polityczna. Radio emituje programy, takie jak: Rozmowy niedokończone, w których porusza się różnorodne tematy, Aktualności dnia, Audycje dla małżonków i rodziców, Audycje dla młodych, Audycje dla rolników, Porady, Katechezy oparte na Katechizmie Kościoła Katolickiego, nauczaniu papieży i biskupów, odmawianiu brewiarza, różańca, koronki do Miłosierdzia Bożego, godzinek. Codziennie transmitowana jest msza święta oraz Apel Jasnogórski z Częstochowy. Retransmitowany jest serwis informacyjny Radia Watykańskiego. Transmitowane są też wszystkie pielgrzymki papieskie oraz cotygodniowa modlitwa Anioł Pański. Radio emituje też programy, takie jak: Mogę, chcę pomóc, audycje dla dzieci, Radiowa lektura (cykliczny program, w którym czytane są książki), Muzyka mistrzów (program o muzyce poważnej).

Struktura oferty programowej Radia Maryja w 2007 roku[3][edytuj | edytuj kod]

  • 44,1% – Religia,
  • 21,5% – Muzyka,
  • 14,4% – Publicystyka,
  • 7,2% – Informacje,
  • 3,4% – Audycje dla dzieci i młodzieży,
  • 2,7% – Inne audycje słowne i słowno-muzyczne,
  • 2,4% – Audycje edukacyjne,
  • 1,5% – Literackie audycje i formy udramatyzowane,
  • 1,5% – Poradnicze,
  • 0,6% – Rozrywka.

Linia ideowa[edytuj | edytuj kod]

Program stacji wyraża idee narodowo-katolickie. W sprawach obyczajowych i religijnych komentatorzy Radia nawiązują do ludowych elementów polskiej religijności. Stacja krytykuje model liberalnego państwa demokratycznego.

W linii programowej i prezentowanych na antenie poglądach według niektórych widać nawiązania do tradycji Narodowej Demokracji, po objęciu w niej władzy przez Romana Dmowskiego (czas działalności Obozu Wielkiej Polski). W sprawach politycznych rozgłośnia reprezentuje linię krytyczną wobec Unii Europejskiej oraz warunków członkostwa Polski, lecz również wobec liberalizmu obyczajowego, globalizacji oraz przemian gospodarczych w Polsce po 1989, zwłaszcza sposobu przeprowadzenia procesów prywatyzacji oraz samej możliwości sprzedaży ziemi cudzoziemcom.

Radio Maryja przychylne jest linii programowej realizowanej przez partie Prawo i Sprawiedliwość[4] i Solidarna Polska oraz partiom, które deklarują się jako „patriotyczne”, jak Ruch Patriotyczny, Ruch Samorządowy, a w szczególności Dom Ojczysty, który został stworzony pod egidą Jerzego Roberta Nowaka. Wcześniej stacja przychylna była także Lidze Polskich Rodzin, ale zaprzestało tego w związku z rosnącymi w niej wpływami Romana Giertycha.

Według zwolenników, Radio prowadzi ewangelizację oraz nadaje programy o tematyce społecznej, a kontrowersyjne wypowiedzi o charakterze szkodliwym lub antysemickim mają rzadki, incydentalny charakter i pochodzą głównie od słuchaczy, a nie pracowników Radia.

W opinii krytyków, Radio Maryja opiera się na stereotypach, na ludzkiej ignorancji i wykorzystuje frustrację ludzi pokrzywdzonych wskutek przemian ustrojowych. Krytycy twierdzą, że Radio Maryja propaguje antysemityzm, homofobię i ksenofobię, a niektóre zapraszane do studia osoby sugerują w swych wypowiedziach istnienie ogólnoświatowych spisków masońskich i zakulisowych działań w wielu aspektach życia społeczno-politycznego Polski, również wewnątrz Kościoła.

Media polskie (jak też polska opinia publiczna) są silnie podzielone w stosunku do tego zjawiska oraz jego pozytywnej lub negatywnej roli w życiu publicznym. W Internecie znajduje się wiele materiałów popierających Radio Maryja, większość z nich znajdziemy jednak w mediach powiązanych w jakiś sposób z samym radiem. Natomiast media lewicowe oraz antyklerykalne otwarcie krytykują rozgłośnię. Nie brak także krytyki w samym Kościele, jednak nie jest ona zwykle wyrażana otwarcie. W niektórych przypadkach jednak padały publiczne głosy zdecydowanie krytyczne publicystów, działaczy, księży i intelektualistów katolickich.

Zasięg[edytuj | edytuj kod]

Radio Maryja nadaje z 123 nadajników UKF w Polsce, przez satelity do Europy i Ameryki Północnej, poprzez wynajmowanie czasu w kilku rozgłośniach w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz przez Internet. Do 2003 również z nadajników krótkofalowych wynajmowanych w Rosji.

Statystyki słuchalności[edytuj | edytuj kod]

W latach 2001-2009 średni udział w czasie słuchania stacji Radio Maryja wyniósł 2,52% czasu antenowego dając jej stabilną, piątą pozycję wśród ogólnopolskich rozgłośni radiowych[5]. Według danych za okres od września do listopada 2012 udział w czasie słuchania rozgłośni wyniósł 2,90%[6].

We wrześniu 2011 roku Radio Maryja zajęło trzecią pozycję wśród najbardziej opiniotwórczych stacji radiowych. Na informacje pochodzące z toruńskiej rozgłośni media powoływały się łącznie 92 razy, dla porównania w tym samym okresie na Radio ZET powołano się 97, natomiast na lidera rankingu – RMF FM – 417 razy[7].

Według badania Radio Track (wykonane przez MillwardBrown SMG/KRC) za okres grudzień 2013 - luty 2014, wskaźnik słuchalności radia Maryja wynosi 2,5 proc., co daje tej stacji 5. pozycję w Polsce[8].

Przedział wiekowy słuchaczy w 2011 roku[9][edytuj | edytuj kod]

  • ok. 41% – osoby w wieku 60-75 lat,
  • 40% – osoby w wieku 40-59 lat,
  • 14% – osoby w wieku 25-39 lat,
  • 5,6% – osoby w wieku 15-24 lat.

Przedział słuchaczy pod względem poziomu wykształcenia w 2011 roku[10][edytuj | edytuj kod]

  • 46% – wykształcenie średnie,
  • 25% – wykształcenie wyższe (13,5% w 2006; 9% w 2001 roku),
  • ok. 16% – wykształcenie zawodowe,
  • 12% – wykształcenie podstawowe.

Społeczność[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Radia Maryja[edytuj | edytuj kod]

Wspólnota słuchaczy i osób identyfikujących się z poglądami prezentowanymi w Radiu Maryja tworzy tzw. Rodzinę Radia Maryja. Organizacyjnie tworzy ona struktury działające przy parafiach za zgodą proboszczów:

Od 1993 corocznie w drugą niedzielę lipca odbywają się pielgrzymki Rodziny Radia Maryja (słuchaczy Radia Maryja) na Jasną Górę. Na XIII Pielgrzymce Rodziny Radia Maryja 9–10 lipca 2005 na Jasną Górę przybyło ok. 500 tysięcy wiernych identyfikujących się z Rodziną Radia Maryja. Podobne pielgrzymki organizowane są dla kół młodzieżowych i Podwórkowych Kółek Różańcowych Dzieci. Rodzina Radia Maryja spotyka się ponadto na cotygodniowych spotkaniach regionalnych oraz na dniach skupienia.

Fundacja Nasza Przyszłość wydaje miesięcznik Rodzina Radia Maryja.

Ponadto co roku od końca lat 90. XX w. w siedzibie rozgłośni w Toruniu odbywa się coroczny zjazd słuchaczy i miłośników rozgłośni – Zlot Słuchaczy Radia Maryja.

W 1997 powstała organizacja Zespół Wspierania Radia Maryja mająca na celu wspieranie Radia Maryja i jego programów. Co roku 7 grudnia podczas obchodów rocznicy powstania Radia Maryja Zespół Wspierania Radia Maryja przedstawia komunikat podsumowujący działalność rozgłośni.

14 marca 2012 Konferencja Episkopatu Polski zatwierdziła statut Rodziny Radia Maryja[11].

Krajowy Sekretariat SOS dla Radia Maryja[edytuj | edytuj kod]

Organizacja założona w 1999 przez prof. Ryszarda Bendera, której udało zebrać się 7 milionów podpisów zwolenników przyznania koncesji dla Radia Maryja[12]. Organizacja działa nadal i zabiera głos w sprawach dotyczących głównie Radia Maryja, inicjatyw przy nim powstałych i o. Tadeusza Rydzyka. W skład komitetu oprócz Ryszarda Bendera wchodzą dwie osoby: Anna Sobecka i Jan Szafraniec[13].

Osoby związane z rozgłośnią[edytuj | edytuj kod]

Prowadzący audycje[edytuj | edytuj kod]

Większość audycji prowadzą ojcowie z zakonu warszawskiej prowincji redemptorystów, część zaś osoby świeckie (w tym studenci Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej). Najbardziej znani prowadzący to:

Niekiedy audycje prowadzi o. Tadeusz Rydzyk, są to najczęściej poranne katechezy albo programy wieczorne. Dawniej z Radiem Maryja współpracowali: o. Jan Mikrut i o. Tomasz Jurkiewicz.

Stali publicyści i komentatorzy[edytuj | edytuj kod]

Dawniej do najbardziej znanych felietonistów należeli:

Częstymi komentatorami bieżących wydarzeń są także dziennikarze Naszego Dziennika.

Fundusze[edytuj | edytuj kod]

Głównym źródłem finansowania są dobrowolne składki radiosłuchaczy. Wsparcia radiu i innym przedsięwzięciom dyrektora radia udzielał również Jan Kobylański, biznesmen polskiego pochodzenia oraz prezes największej organizacji polonijnej (USOPAŁ) w Ameryce Południowej[14].

Stacja współorganizowała duże, ogólnopolskie zbiórki finansowe na cele, których nie zrealizowała (wykup Stoczni Gdańskiej, wykup spółki Tormięs). Reagując na liczne zarzuty w mediach zaoferowała w okresie późniejszym, poprzez komunikaty na swojej antenie, zwrot przelewów oraz innych darowizn osobom, które takich zwrotów mogły się słusznie domagać[potrzebne źródło]. Między innymi dlatego 12 maja 2006 Prokuratura Krajowa, podobnie jak prokuratura okręgowa, nie znalazła podstaw by wszcząć śledztwo w tej sprawie[potrzebne źródło].

Inne przedsięwzięcia medialne[edytuj | edytuj kod]

Pokrewnymi przedsięwzięciami zainicjowanymi przez o. Tadeusza Rydzyka są: Telewizja Trwam, Nasz Dziennik, wydawnictwo Fundacji Nasza Przyszłość oraz Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej.

Należąca do o. Tadeusza Rydzyka i dwóch innych redemptorystów Fundacja Lux Veritatis jest instytucją świecką i nie ma bezpośrednich powiązań z władzami kościelnymi, podobnie jak spółka wydająca gazetę Nasz Dziennik formalnie należąca do jej redaktor naczelnej – Ewy Sołowiej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Informator Radia Maryja (1997).
  2. Radio Maryja zasłużone dla Chrystusa i Ojczyzny. naszdziennik.pl, 7 stycznia 2008.
  3. KRRiT: Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2007 roku. krrit.gov.pl, marzec 2008.
  4. Radio Maryja lobbuje za Kaczyńskim. gazeta.pl, 4 października 2005.
  5. Ranking roczny 2001-2009; Udział w czasie słuchania. Radio Track, MillwardBrown SMG/KRC, dostęp: 23 grudnia 2011.
  6. Największe stacje radiowe straciły słuchaczy, zyskało Radio Maryja. wirtualnemedia.pl, 11 grudnia 2012.
  7. Instytut Monitorowania Mediów: Najbardziej opiniotwórcze polskie media we wrześniu 2011 roku. instytut.com.pl, październik 2011.
  8. Kuba Wajdzik: Radio Zet w górę, RMF FM w dół (pol.). 10 marca 2014. [dostęp 2014-03-12].
  9. Radio o. Rydzyka i jego inteligenccy słuchacze. rp.pl, 2 grudnia 2011.
  10. Radio Maryja rozgłośnią polskich inteligentów? 25% słuchaczy toruńskiej rozgłośni ma wykształcenie wyższe. wpolityce.pl, 3 grudnia 2011.
  11. 357. zebranie KEP. [dostęp 2012-03-15].
  12. Nie zgadzamy się na dyskryminację. radiomaryja.pl, 21 grudnia 2007.
  13. „S.O.S. dla Radia Maryja” apeluje o ratowanie stacji. rp.pl, 13 grudnia 2007.
  14. Słowa o. Tadeusza Rydzyka podczas Mszy św. z dnia 8 grudnia 2007 w Bydgoszczy podczas obchodów XVI rocznicy powstania Radia Maryja.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]