Wesoła (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Warszawy Wesoła
dzielnica Warszawy
Herb
Herb Wesołej
PL Warsaw WESOŁA MSI podział.svg
Miasto Warszawa
Status dzielnica
W granicach Warszawy 2002
Burmistrz Edward Kłos
Powierzchnia 22,94 km²
Ludność (31.12.2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

23 265 [1]
1014[2] os./km²
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-075, 05-077
Tablice rejestracyjne WX...YK, WX...YL, WX...YM, WX...YN, WX...YP, WX...YR, WX...YS, WX...YT, WX...YU, WX...YV, WX...YW, WX...YX, WX...YY, WX...YZ, oraz już niedawane WM
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Ulica Armii Krajowej w Wesołej

Wesoła – dzielnica Warszawy w prawobrzeżnej części miasta.

Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[3]. Została przyłączona do stolicy 27 października 2002, wcześniej samodzielne miasto.

Według danych GUS 1 stycznia 2013 dzielnica Wesoła miała powierzchnię 22,94 km², a liczba mieszkańców (stan na 31 grudnia 2012) wynosiła 23 265[2].

Wesoła jest najmniejszą dzielnicą Warszawy pod względem liczby ludności[1].

Granice Wesołej[edytuj | edytuj kod]

Ulica Sikorskiego w Wesołej
PKP Warszawa Wola Grzybowska
PKP Warszawa Wesoła
Ulica Sikorskiego w Wesołej, tego samego patrona ma jedna z ulic Mokotowa – podwójne nazwy ulic są świadectwem niedawnej odrębności Wesołej od Warszawy

Osiedla Wesołej[edytuj | edytuj kod]

Wola Grzybowska[edytuj | edytuj kod]

Początkowo folwark i osada należąca do gminy Okuniew. Legenda o pochodzeniu nazwy głosi, iż jej właścicielem był starosta warszawski – Grzybowski. Co najmniej od początku XX wieku własność księcia Emanuela Bułhaka. Według spisu z 1931 r. na terenie Woli Grzybowskiej były 52 domy. W czasach II wojny światowej poważnie zniszczona, odbudowana, w 1968 r. włączona do miasta Wesoła.

Wesoła-Centrum[edytuj | edytuj kod]

Tereny obecnego osiedla Wesoła-Centrum należały ok. 500 lat temu do dóbr wsi Długa, a w XVII w. – do gminy Okuniew. Początki osadnictwa są związane z budową Kolei Terespolskiej. W Wesołej powstała wówczas platforma przeładunkowa dla wojska rosyjskiego, która z czasem stała się przystankiem kolejowym. Wokół niego powstawały domy urzędników, kolejarzy, tramwajarzy, a także letnisko. W 1918 r. osiedle przybrało nazwę Wesoła. Dalszy rozwój wiązał się ściśle z Warszawą. Według danych z 1931 r. w Wesołej było 70 budynków mieszkalnych. Pod koniec lat trzydziestych nastąpił burzliwy rozwój budownictwa willowego, czemu sprzyjał klimat i walory krajobrazowe osiedla.

Groszówka[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Groszówka pochodzi od niskiej ceny ziemi – 20 kopiejek (popularnie 1 grosz) za łokieć gruntu. Piaszczyste gęsto zalesione pagórki utrudniały rozwój osadnictwa na tym terenie, ale dzięki temu współcześnie większość ulic przypomina leśne aleje, a całość jest jakby parkiem.

Grzybowa i Zielona[edytuj | edytuj kod]

Grzybowa w XVII w. była niewielką osadą, której rozwój warunkował trakt z Grochowa do Stanisławowa, przy którym stała karczma o nazwie Zielona. W spisach z 1827 r. Grzybowa miała zaledwie trzy domy i dwunastu mieszkańców. Natomiast wokół karczmy zaczynała rozwijać się osada Zielona.

W 1895 r. Zielona była wsią w powiecie warszawskim, w gminie Okuniew, o powierzchni 245 mórg z 68 mieszkańcami. W 1795 r. Austriacy wystawili tu komorę celną. Był to murowany, klasycystyczny budynek, zburzony przez Niemców w 1944 r. Grzybowa i Zielona od lat 30. z biednych osad przekształciły się w pokaźne osady letniskowe, wchodzące w skład gminy Wawer. Dzisiaj są to piękne osiedla położone wśród lasów między dwiema wydmami parabolicznymi. Na jednej z nich znajduje się "Kamień Piłsudskiego", upamiętniający ćwiczenia polowe Polskiej Organizacji Wojskowej 29 kwietnia 1917, w których uczestniczył brygadier Józef Piłsudski.

Stara Miłosna[edytuj | edytuj kod]

Stara Miłosna jest najstarszym osiedlem Wesołej, której udokumentowana historia sięga XIV w. Była to wieś szlachecka. Najstarszy zapis nazwy ma postać Milosina, późniejsze: Miłośnia, Miłośna, aż po znaną ze współczesności Miłosnę (także: Miłosną[4][5]). Przez Miłosnę wiódł trakt, którym przeganiano stada bydła, a także wożono zaopatrzenie dla Warszawy. Przy trasie istniały liczne karczmy oraz domy pocztowe (zajazdy). W I połowie XIX w. właścicielem dużej części ziem Miłosny był książę Ksawery Drucki-Lubecki, ówczesny minister skarbu, który miał tu pałacyk letni, zniszczony w trakcie bitwy o Olszynkę Grochowską.

Następnie dobra Miłosny przeszły w ręce Rychłowskich, a na przełomie XIX i XX w. uległy parcelacji. W Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego z 1885 czytamy: na dobra Miłosny składały się folwarki: Miłosna, Borków, Kaczydół i Żurawka, nomenklatury: Pohulanka, Janówek i Zakręt oraz osada Zakręt. Ponadto Miłosna posiada stacyą drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej, a w odległości 17 wiorst od Warszawy jest była stacya pocztowa przy drodze bitej[6].

Podczas I wojny światowej w 1915 r. wojska niemieckie przejęły rosyjską linię obrony, przebiegającą przez pasmo wydm Starej Miłosny, tworząc linię obronną zwaną Brückenkopf Warschau (Przedmoście Warszawy). W latach międzywojennych Stara Miłosna staje się prosperującą miejscowością letniskową z uzdrowiskiem borowinowym dla dzieci Nasza Chata i lotniskiem szybowcowym. Duże zniszczenia spowodowała II wojna światowa. W latach 1952-1957 miejscowość była siedzibą gminy Wesoła (tzw. dzielnicy powiatu).

Od końca lat 80. nastąpiła intensywna rozbudowa osiedla i przyrost mieszkańców. Powstała zabudowa wielorodzinna oraz jednorodzinna (przed przemianami ustrojowymi nazwa osiedla miała brzmieć Osiedle 50-lecia PRL). Obecnie kolejne domy jednorodzinne zaczynają naruszać granice Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Od momentu wcielenia Wesołej do Warszawy (2002) postępuje budowa infrastruktury (drogi, kanalizacja), a także sukcesywnie rozwija się transport publiczny. Na osiedlu działa Stowarzyszenie Sąsiedzkie Stara Miłosna, biorące udział m.in. w wyborach samorządowych.

W roku 2005 osiedle liczyło 13000 mieszkańców, z czego 6098 zameldowanych w miejscu zamieszkania.

Plac Wojska Polskiego[edytuj | edytuj kod]

Do I wojny światowej przy starej drodze stanisławowskiej istniał duży kompleks koszarów dla potrzeb wojsk rosyjskich, w czasach II Rzeczypospolitej przekształcony w zaplecze poligonowe. W maju 1939 przeniesiono z Torunia 2 Dywizjon Pomiarów Artylerii, dla którego wybudowano sztab, budynek orkiestry i WAK-u, a także trzy budynki mieszkalne. W czerwcu 1946 do koszar przeniesiono Szkołę Oficerów Informacji w związku z czym obiekt został objęty ścisłą tajemnicą. Od 1957 w koszarach stacjonował 1 Pułk Piechoty 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Na terenie jednostki wybudowano wiele bloków,szkołę podstawową, amfiteatr, ogród działkowy "Zachęta", pawilon handlowy, Klub "Kościuszkowiec". Powstaje tam nowa kaplica, która będzie się znajdować na terenach starych basenów. Osiedle liczy 2000 mieszkańców i stanowi teren otwarty.

Historia wojenna i powojenna[edytuj | edytuj kod]

Podczas II wojny światowej Wesoła była ośrodkiem żywej działalności konspiracyjnej. Organizatorem walki podziemnej i założycielem Piątej Kompanii Armii Krajowej Rejonu (pułku) "Dęby" w Wesołej był por. Stefan Berent – pseudonim "Steb". Piąta kompania składała się z trzech plutonów, z których pierwszy obejmował teren Wesołej, Groszówki, Grzybowej, Zielonej oraz Szkopówkę, drugi działał na obszarze Woli Grzybowskiej, Sulejówka i Żurawki, natomiast trzeci – obejmował Starą Miłosną, Żwir i Zakręt. W 1944 Piąta Kompania liczyła ok. 100 żołnierzy.

W lipcu 1944 w związku z przygotowywaniem Niemców do obrony wysiedlono ludność i zaminowano teren. Wiele osób trafiło do Rembertowa, a także do obozu w Pruszkowie. Przez 6 tygodni przebiegał tu odcinek frontu niemiecko-sowieckiego.

Ze względu na duże zniszczenia w Warszawie, po wojnie przesiedlono na teren Wesołej ponad tysiąc mieszkańców stolicy.

W 1952 utworzono gminę Wesoła, wchodzącą w skład powiatu warszawskiego. Tworzyły ją wyłączone z dotychczasowej gminy Sulejówek gromady: Miłosna Stara, Szkopówka, Wesoła i Zielona Grzybowska, oraz gromada Pohulanka z gminy Wiązowna[7].

W 1957 r. Wesoła weszła w skład nowo powstałego powiatu otwockiego. 17 grudnia 1968 dotychczasowe osiedla połączono[potrzebne źródło] i utworzono miasto Wesoła w województwie warszawskim. W 1971 r. liczyło ono 8367 mieszkańców i obejmowało obszar 23 km².

1 stycznia 1999 w związku z reformą administracyjną znalazła się w powiecie mińskim w województwie mazowieckim a 1 stycznia 2002 została przeniesiona do powiatu warszawskiego w tymże województwie.

27 października 2002 większość mieszkańców Wesołej w referendum zdecydowała o wejściu miasta w skład Warszawy. Wesoła stała się wtedy jedną z 18 dzielnic stolicy. W głosowaniu brało udział ok. 25% mieszkańców Wesołej, z czego ponad 70% zagłosowało za przyłączeniem Wesołej do Warszawy.[wyniki referendum do wglądu w UD Wesoła]

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Według policyjnej statystyki za 2012 rok, Wesoła należy do czołówki najbardziej bezpiecznych dzielnic Warszawy: nie doszło tu do żadnego zabójstwa, gwałtu, ani do rozboju z bronią. Na każde 10 tys. mieszkańców przypadło zaledwie 67,4 kradzieży (15. miejsce na 18 dzielnic Warszawy) i 32,3 przypadki włamań (10. miejsce)[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rocznik demograficzny 2013. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl. [dostęp 2014-05-04]. s. 90.
  2. 2,0 2,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. 2013. [dostęp 2014-04-30]. s. 113.
  3. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361)
  4. Stara Miłosna – odmiana Wielki słownik ortograficzny PWN
  5. Poradnia językowa - Stara Miłosna
  6. Miłosna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI (Malczyce – Netreba) z 1885 r.
  7. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 maja 1952 r. w sprawie utworzenia, zmiany granic, siedzib i nazw niektórych gmin w powiecie warszawskim, Dz. U. z 1952 r. Nr 26, poz. 180
  8. Wesoła: bezpieczna dzielnica Warszawy. dobraulica.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]