Jerzy Nowosielski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Jerzy Nowosielski
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1923
Kraków
Data i miejsce śmierci 21 lutego 2011
Kraków
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy w Białym Borze
Miasto u stóp gór (Pejzaż)

Jerzy Nowosielski (ur. 7 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 21 lutego 2011 tamże[1]) – polski malarz, rysownik, scenograf, filozof i teolog prawosławny. Uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych malarzy ikon.

Spis treści

[edytuj] Życiorys

W 1940 roku rozpoczął naukę w Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau u profesora Stanisława Kamockiego. Od roku 1945 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesora Eugeniusza Eibischa.

Na początku swej drogi artystycznej był asystentem Tadeusza Kantora i pozostawał pod wpływem Tadeusza Brzozowskiego. W okresie socrealizmu zajmował się sztuką sakralną. Swoją pierwszą wystawę miał w 1955 roku, zaraz potem reprezentował Polskę na biennale w Wenecji (1956) i w São Paulo (1959).

Od 1976 roku profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz członek Polskiej Akademii Umiejętności, Grupy Młodych Plastyków oraz Grupy Krakowskiej.

W 2000 roku został uhonorowany tytułem doctora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 1996 roku wspólnie z żoną Zofią założył Fundację Nowosielskich, której celem jest wspieranie wybitnych osiągnięć kultury polskiej poprzez przyznawanie stypendiów i dorocznych nagród.

Jerzy Nowosielski został pochowany 26 lutego 2011 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

[edytuj] Twórczość

Od najmłodszych lat był zafascynowany liturgią wschodnią, w której został wychowany (najpierw jako grekokatolik, później prawosławny).

Malował ikony głównie przedstawione w metafizycznych kompozycjach figuralnych i pejzażach; płasko malowane formy obwodził konturem. Tworzył monumentalne dekoracje ścienne, m.in. w kościele w Lourdes, kościele Ducha Świętego w Tychach, kościele Reformatów na Azorach w Krakowie, dolnej cerkwi pw. św. Jana Klimaka w Warszawie, kościele pw. Podwyższenia Krzyża Św. w Warszawie na Jelonkach oraz w cerkwi w Hajnówce. W Białym Borze stworzył niewielką cerkiew greckokatolicką, w której zaprojektował architekturę, wyposażenie wnętrza i wystrój malarski.

Autor prac teoretycznych o ikonie i malarstwie, m.in.

  • Wokół ikony. Rozmowy z Jerzym Nowosielskim (1985)
  • Inność prawosławia (1991)

[edytuj] Ordery, odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj] Włamanie i kradzież zbiorów

Dwa dni po śmierci artysty policja ustaliła, że najprawdopodobniej między godzinami popołudniowymi 22 lutego 2011 r. a rannymi 23 lutego 2011 r. włamano się do mieszkania Nowosielskiego i skradziono dzieła malarskie[6][7]. Skradzionych zostało 10 obrazów i ikon malarza, dwie ikony nieznanego autora, dwie reprodukcje nieznanego autora, dwa zegary, szereg pamiątek i 230 zł[8]. Rzecznik małopolskiej policji 5 marca 2011 r. ogłosił, iż odzyskano skradzione obrazy. W dniu 8 marca 2011 roku dzieła i przedmioty odzyskane po włamaniu zostały przekazane Fundacji Nowosielskich, której prezesem jest będący niegdyś wieloletnim przyjacielem i opiekunem malarza Andrzej Starmach[9].

[edytuj] Bibliografia

  • Krystyna Czerni: Nowosielski, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak Kraków 2006 ISBN 832400758X
  • Krystyna Czerni: Rozmowy z Jerzym Nowosielskim: wokół ikony - Mój Chrystus - Mój Judasz, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2009 ISBN 9788324011810
  • Mieczysław Porębski: Jerzy Nowosielski, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, Warszawa 1960

Przypisy

  1. ↑ wp.pl: Jerzy Nowosielski nie żyje. 2011-02-21.
  2. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 7, poz. 154
  3. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 66, poz. 585
  4. ↑ Zdrojewski o śmierci Nowosielskiego: odszedł artysta wybitny. gazeta.pl, 21 lutego 2011. [dostęp 22 czerwca 2011].
  5. ↑ Dziennik Polski, rok XXIX, nr 172 (9145), s. 2.
  6. ↑ tvpinfo.pl: Skradziono obrazy z domu Nowosielskiego. 2011-02-23.
  7. ↑ naszemiasto.pl: nowosielskiego,id,t.html Kraków: włamanie do domu Jerzego Nowosielskiego. 2011-02-23.
  8. ↑ Marian Satała w: Gazeta Krakowska: Policja zaprezentowała odzyskane obrazy Nowosielskiego [VIDEO]. 2011-03-08.
  9. ↑ Polska Agencja Prasowa w: Gazeta Wyborcza: Policja przekazała Fundacji Nowosielskich odzyskane obrazy. 2011-03-08.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jerzy_Nowosielski&oldid=29557450”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach