Alexis de Tocqueville

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alexis de Tocqueville
Ilustracja
Data urodzenia 29 lipca 1805
Data śmierci 16 kwietnia 1859
Alexis de Tocqueville, mal. Théodore Chassériau, 1850

Alexis Henri Charles Clérelde, wicehrabia de Tocqueville (ur. 29 lipca 1805 w Verneuil-sur-Seine, zm. 16 kwietnia 1859 w Cannes) – francuski myśliciel polityczny, socjolog, polityk, Minister spraw zagranicznych II Republiki.

Dzieła i poglądy[edytuj]

Autor dwutomowego dzieła O demokracji w Ameryce, uchodzącego za najbardziej przenikliwą analizę demokratycznego społeczeństwa politycznego[1]. Szczególne znaczenie mają jego analizy konfliktu między wolnością i równością, pożytków płynących z samorządu i stowarzyszeń politycznych[2] oraz relacji między państwem a Kościołami. Był jednym z najważniejszych myślicieli w XIX wieku ze względu na stworzenie hasła liberalnej demokracji. Uważał on, iż demokracja nie jest szkodliwa tylko wówczas gdy nie zagraża wolności i autonomii jednostki.

W dziele Dawny ustrój i rewolucja, na przykładzie rewolucji francuskiej postawił tezę, że rewolucja stanowi zawsze kontynuację obalanego ustroju oraz, że wybucha nie w momencie najgłębszego kryzysu, ale kiedy sytuacja poprawia się wolniej niż oczekuje tego społeczeństwo.

Tocqueville wyróżniał trzy funkcje prasy: gwarantuje wolność, ponieważ jest pośrednikiem, który z łatwością może zdemaskować działania polityczne; utrzymuje wspólnotę, ponieważ prasa ma moc polegającą na przekazaniu jednej myśli, którą może zaszczepić w tysiącach umysłów; oraz umożliwia działanie wspólne, czyli ułatwia komunikowanie się i planowanie na odległość.[3]

Publikacje[edytuj]

  • O demokracji w Ameryce, Warszawa 1976
  • Wspomnienia, Ossolineum 1987
  • Dawny ustrój i rewolucja, Warszawa 2005[4]

Przypisy

  1. Paweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 59-80
  2. Paweł Załęski Społeczeństwo cywilne i społeczeństwo polityczne: Heglowskie kategorie w recepcji Tocqueville’a i Marksa – [w:] Kościański, Artur & Misztal, Piotr [red.]: „Społeczeństwo obywatelskie: Między ideą a praktyką”, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2008
  3. Eric Maigret, Socjologia komunikacji i mediów, Oficyna Naukowa, Warszawa 2012, s. 47
  4. Tocqueville, Alexis de (1805-1859). Katalog elektroniczny Biblioteki Narodowej. [dostęp 2017-02-22].

Linki zewnętrzne[edytuj]