Louis Barthou

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Louis Barthou
Louis Barthou 01.jpg
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1862
Oloron-Sainte-Marie
Data i miejsce śmierci 9 października 1934
Marsylia
78. premier Republiki Francuskiej
Okres od 22 marca 1913 –
do 9 grudnia 1913
Poprzednik Aristide Briand
Następca Gaston Doumergue
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Wieży i Miecza (Portugalia)
Louis Barthou w rozmowie z Józefem Piłsudskim, Obecni: Józef Beck, Jan Szembek, Jules Laroche Warszawa, kwiecień 1934

Louis Barthou, właść. Jean-Louis Barthou (ur. 25 sierpnia 1862 w Oloron-Sainte-Marie, zm. 9 października 1934 w Marsyli) – francuski polityk z okresu Trzeciej Republiki, publicysta historyczny, premier Francji w 1913[1], minister spraw zagranicznych w rządzie Gastona Doumergue’a.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

fragment kroniki filmowej przedstawiającej zamach (ang.) (1934)

Z zawodu był adwokatem[1]. Od 1889 był prawicowym członkiem Izby Deputowanych[2], od 1894 wielokrotnie zajmował stanowiska ministerialne (m.in. w 1922 i 1926 był ministrem sprawiedliwości, w 1934 ministrem spraw zagranicznych). W 1913 pełnił urząd premiera. W 1918 został przyjęty w poczet członków Akademii Francuskiej. Od 1922 był senatorem. W 1922 był delegatem Francji na konferencję w Genewie[1]. Był wrogo nastawiony do Niemiec. W latach 1922-1926 prezes Międzysojuszniczej Komisji Odszkodowań Wojennych, wprowadził w życie niektóre ze swych postulatów dotyczących twardej polityki wobec Niemiec[2]. Domagał się spłaty przez Republikę Weimarską reparacji za I wojnę światową[1]. Był zwolennikiem zbliżenia francusko-radzieckiego i przyjęcia ZSRR do Ligi Narodów[3]. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy w Niemczech (styczeń 1933)[1], w latach 1933-1934 przygotowywał sojusz z ZSRR wymierzony przeciw Niemcom (→pakt wschodni), który został zawarty w 1935 (już po jego śmierci) przez Pierre'a Lavala. Następcy Barthou woleli jednak uprawiać politykę appeasementu wobec III Rzeszy[2].

Zginął w czasie pełnienia urzędu ministra spraw zagranicznych, podczas zamachu dokonanego przez Wewnętrzną Macedońską Organizację Rewolucyjną i ustaszy na króla Jugosławii Aleksandra w Marsylii. W 1974 ujawniono, że pocisk, który zabił ministra musiał pochodzić z broni francuskiego policjanta lub wojskowego, gdyż miał kaliber 8 mm, a królobójca użył pistoletu 7,65 mm.

Zamach przyczynił się do podpisania w Genewie 16 listopada 1937 dwóch konwencji o przeciwdziałaniu terroryzmowi i karaniu za czyny terrorystyczne oraz o utworzeniu Międzynarodowego Sądu Karnego (z braku dostatecznej liczby ratyfikacji nie weszły w życie)[4].

Dekretem z 13 lipca 1921 został odznaczony polskim Orderem Orła Białego[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e historia świata. Encyklopedia PWN. A-F tom. I, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 290
  2. a b c Jan Palmowski Słownik najnowszej historii świata 1900-2007, wyd. 2008, tom 1, s. 76
  3. Słownik historii Polski i świata, Wydawnictwo IBIS, wyd. 2013, s. 388
  4. Międzynarodowy Trybunał Karny a prawnomiędzynarodowa odpowiedzialność sprawców przestępstw wojennych, Zbrodnie bez przedawnienia, Terroryzm morski w świetle międzynarodowego prawa karnego s. 42 - 44, Konwencje międzynarodowe w sprawie terroryzmu, Konwencja o utworzeniu Międzynarodowego Sądu Karnego (fragment); Draft code of offences against the peace and security of mankind – Compendium of relevant international instruments (s. 18 – 26 tekst ang. Konwencji).
  5. Część urzędowa. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 157 z 19 lipca 1921.