Alina Janowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alina Janowska
Alina Janowska podczas obchodów 66 rocznicy wybuchu powstania warszawskiego
Alina Janowska podczas obchodów 66 rocznicy wybuchu powstania warszawskiego
Imię i nazwisko Alina Maria Janowska-Zabłocka
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1923
Warszawa, Polska
Zawód aktorka teatralna i filmowa
Współmałżonek Wojciech Zabłocki
Lata aktywności 1943–2013
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Krzyż Armii Krajowej Warszawski Krzyż Powstańczy Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Order Uśmiechu
Alina Janowska na okładce czasopisma Film Nr. 39 z 1948 roku
Alina Janowska w filmie Zakazane piosenki z 1946 roku

Alina Maria Janowska-Zabłocka (ur. 16 kwietnia 1923 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.

Życiorys[edytuj kod]

Pochodzi z rodziny ziemiańskiej, jest córką Stanisława i Marceliny Janowskich[1]. Ojciec, z wykształcenia inżynier rolnik był adiutantem generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Matka, Marcelina Rymkiewiczówna, z wykształcenia śpiewaczka operetkowa, porzuciła obiecującą karierę dla męża i rodziny[2]. Jej stryj, Bohdan Janowski, oficer i dziedzic majątku Janowskich Polany II[3] koło Wiszniewa, padł ofiarą zbrodni katyńskiej. Dzieciństwo spędziła m.in. w Berdówce, Brodach pod Kalwarią Zebrzydowską, Miętnem koło Garwolina i Żyrowicach[4]. Na przełomie 1939 i 1940 roku została osadzona wraz z matką i bratem w obozie jenieckim Stalag I B Hohenstein pod Olsztynkiem[5]. Została uratowana przed wywozem na roboty do Niemiec i przydzielona do prac w ogrodach Pałacu w Wilanowie[6].

Aresztowana w nocy z 23 na 24 kwietnia 1942 roku, została oskarżona o współpracę z podziemiem i pomoc rodzinie żydowskiej. Przez 7 miesięcy więziona na Pawiaku w Warszawie. Wielokrotnie przesłuchiwana na Szucha. 6 listopada została zwolniona i jednocześnie uratowana przed wywozem do Oświęcimia[7]. Wzięła udział w Powstaniu Warszawskim, przyłączając się do niego już 1 sierpnia. Była łączniczką dowództwa Batalionu "Kiliński", pod pseudonimem "Alina" (nieformalnie "Setka" - z uwagi na to, że można było na nią liczyć w 100%)[8], na służbie pozostawała aż do 4 października 1944 roku. Po wyjściu z Warszawy przedostała się do rodziców w Tworkach.

Jej pierwszy występ w 1943 roku zapowiadał Jerzy Waldorff, akompaniowali Witold Lutosławski i Andrzej Panufnik[9]. Po wojnie trafiła do łódzkiego Teatru Syrena, grała w kabarecie Gong. Wypatrzona w Syrenie przez asystenta Leonarda Buczkowskiego znalazła się na planie "Zakazanych piosenek". W 1946 roku ukończyła Szkołę Tańca Artystycznego Janiny Mieczyńskiej w Łodzi. W 1948 roku zdała aktorski egzamin eksternistyczny.

Była prezesem Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom "Gniazdo"[10], od 2007 roku jest członkiem honorowym i Prezesem Honorowym Stowarzyszenia[11].

Ostatni raz pojawiła się publicznie w marcu 2013 roku podczas 34. Przeglądu Piosenki Aktorskiej, gdzie świętowała swój jubileusz pracy artystycznej. Cierpi na chorobę Alzheimera[12].

Życie prywatne[edytuj kod]

Była żoną Andrzeja Boreckiego, z którym ma córkę Agatę (ur. 1957). Od 1963 roku jest żoną architekta i szermierza Wojciecha Zabłockiego. Mają dwoje dzieci: syna Michała i córkę Katarzynę (ur. 1969).

Filmografia[edytuj kod]

Filmy fabularne (kinowe i telewizyjne)
Rok Tytuł Rola Uwagi
1946 Zakazane piosenki śpiewaczka uliczna film muzyczny, reżyseria: Leonard Buczkowski
1947 Ostatni etap Jugosłowianka Dessa film wojenny, reżyseria: Wanda Jakubowska
1948 Skarb Basia, siostrzenica Małkowej film komediowy, reżyseria: Leonard Buczkowski
1948 Ślepy tor Ewka film psychologiczny, reżyseria: Bořivoj Zeman
1949 Dumbo (film 1941) słonica (polski dubbing) film animowany, reżyseria dubbingu: Jerzy Twardowski
1950 Czarci żleb Hanka film sensacyjny, reżyseria: Tadeusz Kański
1953 Pyšná princezna (film 1952) księżniczka (polski dubbing) film familijny, reżyseria dubbingu: Jerzy Twardowski
1961 Kopciuszek (film 1950) Gryzelda (polski dubbing) film animowany, reżyseria dubbingu: Seweryn Nowicki
1961 Samson Lucyna film dramatyczny, reżyseria: Andrzej Wajda
1961 Czas przeszły żona Kamińskiego film psychologiczny, reżyseria: Leonard Buczkowski
1962 Spóźnieni przechodnie. Nauczycielka nauczycielka Zofia Kwiecińska film obyczajowy, reżyseria: Jan Rybkowski
1963 Smarkula doktor Wanda film komediowy, reżyseria: Leonard Buczkowski
1967 Poradnik matrymonialny redaktor Roksana film komediowy, reżyseria: Włodzimierz Haupe
1969 Pożarowisko Rojecka horror, reżyseria: Ryszard Ber
1970 Dzięcioł Misia Waldek film komediowy, reżyseria: Jerzy Gruza
1972 Podróż za jeden uśmiech ciocia Ula, królowa autostopu film komediowy, reżyseria: Stanisław Jędryka
1975 Dulscy Aniela Dulska film obyczajowy, reżyseria: Jan Rybkowski
1982 Na tropach Bartka Kasicka, matka Maćka film dla dzieci, reżyseria: Janusz Łęski
1984 Miłość z listy przebojów członek "teatrzyku" film muzyczny, reżyseria: Marek Nowicki
1985 Och, Karol teściowa Karola, matka Marii film komediowo-erotyczny, reżyseria: Roman Załuski
1990 Femina matka Bogny film psychologiczny, reżyseria: Piotr Szulkin
1991 V.I.P. Gręboszowa, matka Zdzisia film sensacyjny, reżyseria: Juliusz Machulski
1991 Rozmowy kontrolowane Halina Należyty film komediowy, reżyseria: Sylwester Chęciński
1999 Gwiazdka w Złotopolicach Eleonora Gabriel film komediowy, reżyseria: Radosław Piwowarski
2002 Wszyscy święci Halina, przyjaciółka Marii z oddziału film dramatyczny, reżyseria: Andrzej Barański
2008 Niezawodny system Maria film obyczajowy, reżyseria: Izabela Szylko
2009 Ostatnia akcja pułkownik Dowgird film komediowo-sensacyjny, reżyseria: Michał Rogalski
2013 Zdjęcie od Nasierowskiej, czyli życie wielokrotnie spełnione ona sama film dokumentalny, reżyseria: Tomasz Pijanowski
Seriale telewizyjne
Rok Tytuł Rola Uwagi
1965–1966 Wojna domowa Irena Kamińska serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1968 Stawka większa niż życie Rose Arens, właścicielka "Cafe Rose" (odcinek: 4) serial telewizyjny, reżyseria: Andrzej Konic
1971 Samochodzik i templariusze przewodniczka po Malborku (odcinek: 3) serial telewizyjny, reżyseria: Hubert Drapella
1971 Podróż za jeden uśmiech (serial telewizyjny) ciocia Ula, królowa autostopu (odcinki: 4, 5, 7) serial telewizyjny, reżyseria: Stanisław Jędryka
1974 Wielka miłość Balzaka madame Buchet (odcinki: 2, 4) serial telewizyjny, reżyseria: Wojciech Solarz
1976 Czterdziestolatek Celina Powroźna (odcinek: 15) serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1977 Lalka Krzeszowska (odcinki: 1, 4, 5, 7, 8) serial telewizyjny, reżyseria: Ryszard Ber
1978 Rodzina Leśniewskich pani psycholog (odcinek: 3) serial telewizyjny, reżyseria: Janusz Łęski
1980 Tylko Kaśka ciotka Wanda (odcinek: 4) serial telewizyjny, reżyseria: Włodzimierz Haupe
1980 Kłusownik Kasicka serial telewizyjny, reżyseria: Janusz Łęski
1984 5 dni z życia emeryta Irena serial telewizyjny, reżyseria: Edward Dziewoński
1993 Czterdziestolatek. 20 lat później Celina Powroźna (odcinki: 1, 3, 6) serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1997–2010 Złotopolscy Eleonora Gabriel (odcinki: 1-1120) serial telewizyjny, reżyseria: Radosław Piwowarski i inni
2007 Niania Leokadia, babcia Frani (odcinek: 64) serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Bogajewicz
2010–2011 Plebania Adela (odcinki: 1564-1724) serial telewizyjny, reżyseria: różni
2011 Na dobre i na złe pacjentka Lidia Makowska (odcinek: 437) serial telewizyjny, reżyseria: Kordian Piwowarski

Odznaczenia[edytuj kod]

Przypisy

  1. Dominika Kaszuba: Alina Janowska – aktorka? nie, tancerka!. 2011-05-11. [dostęp 2011-05-15].
  2. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007
  3. Polany (7) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
  4. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007; strona 29
  5. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007; strona 59
  6. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007; strona 68
  7. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007; strona 94
  8. "Sierpień 1944 - ludzie. Alina Janowska "Alina", "Metro" 20 sierpnia 2014
  9. Dariusz Michalski "Jam jest Alina". Wydawnictwo Prószyński 2007; strona 81
  10. Alina Janowska (pol.). zoliborzanie.pl. [dostęp 2012-03-01].
  11. Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom "Gniazdo" – Historia (pol.). stowarzyszeniegniazdo.pl. [dostęp 2015-04-03].
  12. Alina Janowska (pol.). dziennik.pl. [dostęp 2014-07-08].
  13. M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 340 – pkt 1.
  14. M.P. z 1996 r. Nr 11, poz. 117 – pkt 4.

Bibliografia[edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj kod]