Kopciuszek (film 1950)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kopciuszek
Cinderella
ilustracja
Gatunek

fantasy[1], musical[1], familijny[1]

Rok produkcji

1950

Data premiery

15 lutego 1950
1961 (pierwsza wersja), 2012 (druga wersja) (Polska)

Kraj produkcji

Stany Zjednoczone[1]

Język

angielski[1]

Czas trwania

74 minuty[1]

Reżyseria

Clyde Geronimi[1], Hamilton Luske[1], Wilfred Jackson[1]

Scenariusz

Bill Peet[1], Erdman Penner[1], Harry Reeves[1], Homer Brightman[1], Joe Rinaldi[1], Ken Anderson[1], Ted Sears[1], Winston Hibler[1]

Główne role

Ilene Woods[1]
Eleanor Audley[1]
James MacDonald[1]

Muzyka

Oliver Wallace, Paul J. Smith

Scenografia

Bill Peet

Montaż

Donald Halliday

Produkcja

Walt Disney[1]

Wytwórnia

Walt Disney Productions

Dystrybucja

RKO Radio Pictures
Centrala Wynajmu Filmów

Budżet

3 mln USD[2]

Przychody brutto

85 mln USD[2]

Kontynuacja

Kopciuszek 2: Spełnione Marzenia

Kopciuszekamerykański film animowany Walta Disneya z 1950, będący adaptacją popularnej baśni w opracowaniu Charlesa Perraulta.

Został bardzo dobrze przyjęty przez publiczność i krytyków, a serwis Rotten Tomatoes przyznał mu wynik 97%[3].

Film doczekał się dwóch kontynuacji: Kopciuszek II: Spełnione marzenia (2002) i Kopciuszek III: Co by było, gdyby... (2007). W 2015 premierę miał film aktorski Kopciuszek, w którym tytułową rolę zagrała Lily James.

Film w pierwszej wersji dubbingu wyświetlany w kinach w 1961 roku i wydany na VHS i DVD (w wydaniu specjalnym). CD Projekt wydał film na Blu-Ray z drugą wersją dubbingu (wykonaną w 2012 roku). Film wyemitowany na kanałach: Telewizja Polsat, Puls 2, HBO, HBO 2, HBO 3.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

W pewnym królestwie żyje Kopciuszek (Cinderella), córka bogatego wdowca, który po śmierci żony żeni się z owdowiałą hrabiną Tremaine[4]. Gdy bogacz umiera, jego córka jest chowana na bycie służącą[4], która spełnia wszelkie zachcianki macochy i przyrodnich sióstr, Anastazji i Gryzeldy[5], a także dba o ich leniwego kota, Lucyfera[6]. Pomimo swej sytuacji, wierzy w spełnienie marzeń o lepszym losie[7]. Szybko zaskarbia sobie sympatię domowych zwierząt, w tym myszy Jacka i Kajtka[4], psa Bingo[4] i konia Majora[4].

Tymczasem król złości się na syna, że ten jeszcze się nie ożenił. Wraz ze starym księciem organizuje bal, na który zaproszone zostają wszystkie panny z królestwa[5], spośród których królewicz ma wybrać przyszłą żonę[4]. Kopciuszek chce pójść na bal, na co Macocha zaskakująco daje jej zgodę, pod warunkiem wykonania obowiązków domowych i znalezienia odpowiedniej sukni. Dziewczyna znajduje na strychu starą suknię swojej matki, ale przez nadmiar obowiązków domowych, celowo dodanych przez macochę i siostry, nie ma czasu jej przerobić, w czym wyręczają ją zaprzyjaźnione myszki i ptaki. Przed wyjściem na bal macocha manipuluje córkami, by te porwały suknię Kopciuszka[3]. Zrozpaczona dziewczyna wybiega do ogródka, gdzie spotyka Dobrą Wróżkę[7], będącą jej matką chrzestną[8], która przy pomocy magii zamienia dynię w karetę, myszki w konie, Majora w stangreta, Bingo w lokaja, a podartą sukienkę Kopciuszka w balową suknię, wyposażoną w szklane pantofelki[4]. Przed odjazdem na bal przestrzega Kopciuszka, że czary tracą moc po wybiciu północy[7].

Po dotarciu na bal królewicz zakochuje się w Kopciuszku[4]. Para spędza cały wieczór razem, aż do czasu, gdy wybija północ. Kopciuszek ucieka z zamku, gubiąc na schodach jeden ze szklanych pantofelków[7]. Stary książę znajduje but, po czym – na zlecenie króla – przeczesuje królestwo w poszukiwaniu nieznajomej. Gdy do Kopciuszka docierają wieści o królewskim dekrecie, rozanielona zaczyna nucić melodię z balu. Hrabina Tremaine wówczas uświadamia sobie, że to Kopciuszek jest nieznajomą z balu, dlatego zamyka ją na klucz w sypialni[4].

W czasie, gdy pantofelek bezskutecznie przymierzają Gryzelda i Anastazja, myszki wykradają klucz z kieszeni macochy i uwalniają Kopciuszka[4]. Dziewczyna przymierza pantofelek, a następnie bierze ślub z królewiczem[4].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Walt Disney zdecydował się na ekranizację baśni w opracowaniu Charlesa Perraulta[2]. Przed rozpoczęciem prac nad filmem wytwórnia była zadłużona na ponad 4 mln dolarów[2][6]. By oszczędzić na produkcji, studio najpierw nakręciło roboczy film z udziałem aktorów-modeli, by na jego podstawie animatorzy narysowali poszczególne sceny[6]. Podczas nagrań Kopciuszka i księcia zagrali Helene Stanley i Jeffrey Stone[2]. Do stworzenia postaci Lucyfera zainspirował Walta Disneya kot jednego z animatorów, Warda Kimballa[6].

W 1948 na prośbę znajomych Ilene Woods nagrała partie wokalne do piosenek „A Dream Is a Wish Your Heart Makes”, „Bibbidi-Bobbidi-Boo” i „So This Is Love”[9][10], a następnie przyjęła ofertę Walta Disneya do użyczenia głosu tytułowej bohaterce filmu[11][10]. Jak przyznawała w wywiadach, podczas rozmów z Disneyem nie wiedziała, że bierze udział w przesłuchaniach do roli Kopciuszka[10]. W trakcie powstawania ścieżki dźwiękowej Walt Disney zdecydował się na pionierskie zastosowanie efektu śpiewania harmonicznego, dlatego zlecił Woods nagranie kilku ścieżek wokalnych do „Sing, Sweet Nightingale”, które następnie nałożono na siebie[2]. Głosu pozostałym postaciom użyczyli m.in. William Philips (jako książę)[2], Eleanor Audley (macocha)[2], Verna Felton (Dobra Wróżka)[2] czy Jimmy MacDonald (Jacek i Kajtek)[2].

Scena, w której Dobra Wróżka przemienia Kopciuszka w piękną księżniczkę, należała do jednej z ulubionych scen Walta Disneya w całym jego dorobku artystycznym[6].

Przed premierą z filmu usunięto kilka scen, w tym pościg księcia za jeleniem[2][6] czy przyjazd Kopciuszka i starego księcia do pałacu, gdzie królewicz widzi przyszłą żonę w łachmanach[2], a także scenę, w której Kopciuszek podsłuchuje macochę i przyrodnie siostry plotkujące o nieznajomej dziewczynie z balu[2]. Z filmu została wycięta też piosenka „Cinderella Work Song”, którą dziewczyna śpiewa, wypełniając kolejne obowiązki nałożone przez macochę i siostry przed balem[2].

Prace nad animacją kosztowały wytwórnię 3 mln dol.[2]. Film był sześciokrotnie wznawiany na potrzeby kin: w 1957, 1965, 1973, 1981, 1987 i 2013[2]. Do 2015 zapewnił twórcom 85 mln dol. przychodu ze sprzedaży[2].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Postać Model Głos Śpiew
Kopciuszek Helene Stanley Ilene Woods
hrabina Tremaine Eleanor Audley
Jacek James MacDonald
Kajtek
Anastazja Helene Stanley Lucille Bliss
Gryzelda Rhoda Williams
król Luis Van Rooten
stary książę
Lucyfer June Foray
Bingo Pinto Colvig
Dobra Wróżka Claire Du Brey Verna Felton
królewicz Jeffrey Stone William Phipps Mike Douglas
odźwierny Don Barclay
Narratorka Betty Lou Gerson

Wersja polska[edytuj | edytuj kod]

Polska wersja językowa filmu miała premierę w 1961 z poprzedzającym dodatkiem w postaci „Naszej Kroniki” PKF nr 7/60[12]. Za kinową dystrybucję filmu odpowiadała Centrala Wynajmu Filmów, a w 1991 – ITI Cinema.

Pierwsza wersja dubbingu (1961)[edytuj | edytuj kod]

Wersja polska: Studio Opracowań Dialogowych w Warszawie
Reżyseria: Seweryn Nowicki[12]
Operator dźwięku: Mariusz Kuczyński
Asystent operatora dźwięku: Jerzy Januszewski
Udział wzięli:

i inni

Piosenki śpiewali:

Druga wersja dubbingu (2012)[edytuj | edytuj kod]

Wersja polska: SDI Media Polska
Reżyseria: Joanna Węgrzynowska-Cybińska
Dialogi: Joanna Serafińska
Kierownictwo muzyczne: Agnieszka Tomicka
Teksty piosenek: Michał Wojnarowski
Realizator dźwięku: Maria Kantorowicz-Bantin
Opieka artystyczna: Aleksandra Sadowska
Kierownictwo produkcji:

Produkcja polskiej wersji językowej: Disney Characters Voices International, Inc.
Udział wzięli:

Piosenki śpiewali:

Wpływ na popkulturę[edytuj | edytuj kod]

Postacie z filmu pojawiły się w wielu innych produkcjach tworzonych lub współtworzonych przez firmy Walta Disneya, m.in. w filmach animowanych Magiczna Gwiazdka Mikiego: Zasypani w Café Myszka (2001) i Jej Wysokość Zosia (2012), grach komputerowych z serii Kingdom Hearts: Kingdom Hearts (2002) i Kingdom Hearts: Birth by Sleep (2010), grze komputerowej Disney Magical World (2013) oraz grze mobilnej Disney Magic Kingdoms z 2016.

Postacie z Kopciuszka pojawiły się także w amerykańskich serialach Dawno, dawno temu (2011–2012, 2016–2018) i Once Upon a Time in Wonderland (2013).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Rok Nagroda Tytułem Kategoria Rezultat Źródło
1950 Nagroda specjalna 11. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji Wygrana
Złote Lwy Kopciuszek
(reżyseria: Clyde Geronimi, Hamilton Luske, Wilfred Jackson)
Konkurs główny 11. MFF w Wenecji Nominacja
1951 Złoty Niedźwiedź Film muzyczny Konkurs główny 1. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie Wygrana [13]
Duży brązowy talerz Nagroda publiczności 1. MFF w Berlinie Wygrana [13]
Oscar „Bibbidi-Bobbidi-Boo”
(autorzy: Mack David, Al Hoffman i Jerry Livingston)
Najlepsza piosenka oryginalna Nominacja
Oliver Wallace i Paul J. Smith Najlepszą muzyka filmowa Nominacja
Walt Disney Studio Sound Department
(reżyser dźwięku: C.O. Slyfield)
Najlepszy dźwięk Nominacja

Kontynuacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Cinderella – Details (ang.). W: Metacritic [on-line]. metacritic.com. [dostęp 2020-05-05].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q Gary Susman: Disney's 'Cinderella': 25 Things You Didn't Know About the Beloved Fairy Tale Classic (ang.). W: MovieFone [on-line]. moviefone.com, 2015-02-15. [dostęp 2019-04-30].
  3. a b Cinderella (1950), [w:] Rotten Tomatoes [online], rottentomatoes.com [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  4. a b c d e f g h i j k Kopciuszek (pol.). W: Teleman [on-line]. teleman.pl. [dostęp 2020-05-05].
  5. a b Kopciuszek (pol.). W: Telemagazyn [on-line]. telemagazyn.pl. [dostęp 2020-05-05].
  6. a b c d e f Layne G.: 10 Things We Didn’t Know About Cinderella (1950) (ang.). W: ScreenRant [on-line]. screenrant.com, 2020-03-29. [dostęp 2020-05-05].
  7. a b c d Kopciuszek (pol.). W: Wirtualna Polska [on-line]. film.wp.pl. [dostęp 2020-05-05].
  8. Kopciuszek (1950) (pol.). W: Wirtualna Polska [on-line]. film.wp.pl. [dostęp 2020-05-05].
  9. 45 Discography for RCA Records – 47-0000 series (ang.). dvdizzy.com. [dostęp 2019-12-24].
  10. a b c A Chat with Cinderella (Ilene Woods) and Don Hahn (ang.). dvdizzy.com, 2005. [dostęp 2019-12-24].
  11. Evan Jacobs: Ilene Woods the Voice of Cinderella Speaks! (ang.). movieweb.com, 2005-10-03. [dostęp 2019-12-24].
  12. a b Idziemy do kina. „Film”. 22, s. 15, 1961-05-28. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. 
  13. a b PRIZES & HONOURS 1951 (niem.). Internationale Filmfestspiele Berlin. [dostęp 2017-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-12)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]