Anarchistyczne FAQ

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Anarchistyczne FAQ (ang. An Anarchist FAQ) – FAQ napisane przez międzynarodową grupę roboczą anarchistów społecznych połączonych przez internet[1][2]. Dokumentuje ono anarchistyczną teorię i idee oraz opowiada się za anarchizmem społecznym[3][4]. Zgłębia również inne kwestie dyskusyjne wewnątrz ruchu anarchistycznego i kontruje popularne argumenty przeciw anarchizmowi. Jest nieustannie rozwijane od 1995. Mimo, że z początku było jedynie krytyką anarchokapitalizmu, do chwili swojej oficjalnej publikacji przerodziło się w ogólne wprowadzenie do anarchizmu.

FAQ jest publikowane zgodnie z zasadami licencji GNU Free Documentation License (copyleft) i jest dedykowane „milionom anarchistów, żyjących lub zmarłych, którzy próbowali i próbują stworzyć lepszy świat”. Zostało oficjalnie opublikowane online 19 lipca 1996 „by uczcić Rewolucję Hiszpańską z 1936 r. oraz bohaterstwo hiszpańskiego ruchu anarchistycznego".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pracę nad FAQ zostały rozpoczęte w 1995, gdy grupa anarchistów połączyła siły w celu napisania FAQ sprzeciwiającemu się twierdzeniom kapitalistów jakoby byli oni częścią ruchu anarchistycznego. Uczestniczący w projekcie spędzili wiele godzin na internetowym debatowaniu z samozwańczymi anarcho-kapitalistami o kwestii kompatybilności anarchizmu z kapitalizmem. Ostatecznie, grupa internetowych aktywistów zdecydowała się napisać FAQ tłumaczące dlaczego w ich mniemaniu kapitalizm i anarchizm są niekompatybilne. Mimo, że FAQ zostało napisane przez wielu współtwórców, głównymi uczestnikami, wymienionymi we wprowadzeniu są: Iain McKay (główny współtwórca i redaktor), Gary Elkin, Dave Neal i Ed Boraas, którzy określają się jako Kolektyw Redakcyjny Anarchistycznego FAQ (The Anarchist FAQ Editorial Collective)[5]. Jednakże, redaktorzy ostatecznie zdecydowali, że anarchistyczne FAQ, które skupia się na szerzej pojętym anarchizmie byłoby lepszym pomysłem niż ograniczanie się do obalania koncepcji anarcho-kapitalizmu, i tak narodziło się FAQ. Autorzy zauważają, że „nadal nosi ślady swojej przeszłości. Na przykład poświęca postaciom pokroju Ayn Rand, Murraya Rothbarda itp. o wiele za dużo uwagi poza sekcją F – naprawdę nie są one aż tak istotne[5].”

FAQ zostało wydane w wersji książkowej przez AK Press, Oakland/Edinburgh

Treść[edytuj | edytuj kod]

Autorzy FAQ utożsamiają się ze społecznymi odłamami anarchizmu (rozumianymi jako anarchokomunizm, anarchosyndykalizm, anarchokolektywizm i Proudhonowski mutualizm)[6]. Mimo to, FAQ prezentuje i omawia inne szkoły myśli anarchistycznej, takie jak anarchizm indywidualistyczny, anarcha-feminizm oraz mniej znane teorie, takie jak platformizm czy anarchoprymitywizm. Cytuje fragmenty dzieł różnorodnych autorów tych szkół a jego bibliografia zawiera ponad 500 źródeł. Według FAQ anarchizm jest synonimem libertariańskiego socjalizmu, wolnościowego socjalizmu oraz libertariańskiego komunizmu i wolnościowego komunizmu[7].

Ze względu na różnorodność idei anarchistycznych, autorzy zdają sobie sprawę, że wielu anarchistów nie zgodzi się ze wszystkim co opisuje FAQ[5]. Jednakże, wyrażają swoje przekonanie, że „większość anarchistów zgodzi się z większością prezentowanych przez nas treści i uszanuje te fragmenty z którymi się nie zgadzają jako autentyczne wyrazy anarchistycznych idei i ideałów”.

FAQ przedstawia wewnętrzne spory w myśli anarchistycznej, takie jak różnice zdań między anarchistami społecznymi a indywidualistycznymi[6]. Jako przedstawiciele anarchizmu społecznego, autorzy tłumaczą swój punkt widzenia na anarchizm indywidualistyczny, twierdząc, że mimo jego znaczenia zawiera on pewne sprzeczności oraz „liczne wady”, utrzymując, że doprowadziłby do „hierarchicznego i nie-anarchistycznego społeczeństwa”[8]. Bronią się także przed indywidualistyczną krytyką wymierzoną w anarchizm społeczny, twierdząc, że „znaczna część tego sprzeciwu jest zakorzeniona w nieporozumieniach i czasami wręcz przekłamaniach”.

FAQ nie zalicza anarcho-kapitalizmu jako części anarchizmu indywidualistycznego ani jako części anarchizmu w ogóle. Autorzy FAQ tłumaczą i krytykują anarcho-kapitalizm w sekcjach F i G. Utrzymują, że „poza siecią [anarcho-kapitaliści] są nieistotni a w sieci są po prostu drażniący” a ich argumenty określają jako „bezmyślne”[5].

Wpływ i odbiór[edytuj | edytuj kod]

FAQ otrzymało pochwały z wielu źródeł. Anarchosyndykalistyczna Solidarity Federation określiła je jako „bezcenne źródło” „wysoce polecane” osobom chcącym „zdobyć większą wiedzę na temat anarchizmu”[9]. Flint Jones, członek NEFAC pochwalił FAQ jako „najbardziej kompleksowe [anarchistyczne] dostępne źródło”[10]. Irlandzka grupa anarchistyczna Workers Solidarity Movement, nazwała je „głównym źródłem informacji o anarchizmie w Internecie”[11]. Quebecki anarchista Normand Baillargeon nazywa je „monumentalnym i niezastąpionym FAQ poświęconym anarchizmowi”[12]. FAQ było przytoczone przez uczonego Josepha M. Reagle Jr. „[jako] przykład założeń [samozarządzania społeczności]”[13]. FAQ było cytowane w wielu publikacjach, takich jak Viable Utopian Ideas: Shaping a Better World (2003) Arthura Shostaka[14] oraz Utopia and Organization (2002) Martina Parkera[15]. Zostało określone jako „bardzo kompleksowe” przez Paula Grahama i Johna Hoffmana w ich Introduction to Political Ideologies (2006)[16]. Różne wersje FAQ zostały przetłumaczone na wiele języków oraz zawarte w każdej stabilnej wersji Debiana od 1999[17][18].

Starsza wersja FAQ została skrytykowana przez jednego z anarcho-kapitalistów, przeciwko któremu była wymierzona. W 1997 David D. Friedman, odnosząc się do wersji z 1996 skarżył się na, jak sam to określił, „nieodpowiedzialność” autorów, która objawiała się błędami w ich przedstawieniu historii Islandii oraz przypisywaniu mu pozycji, której nie zajął. Twierdził, że metodologią autorów było najpierw „zmyślanie faktów”, a potem poprawianie błędów dopiero gdy im je wytknął, w nadziei przedstawienia w końcu faktycznego stanu rzeczy[19]. Autorzy poprawili błędne przedstawienie poglądów Friedmana gdy dotarła do nich jego krytyka[20]. Mimo, że przyznali się do nieścisłości dotyczących średniowiecznej Islandii w wersji FAQ z 1996 oraz braku odpowiedniej weryfikacji niektórych faktów, zaprzeczyli jakoby oznaczało to „lekceważenie prawdy” i twierdzą, że ich krytyka pozostaje aktualna mimo „poważnych błędów w szczegółach”[20][21].

Anarchista mutualistyczny i indywidualistyczny Kevin Carson nazwał FAQ „monumentalnym kompendium anarchistycznej historii, teorii i praktyki”. Jednakże, Carson nie zgodził się z przedstawioną w FAQ analizą anarcho-kapitalizmu[22]. Odniósł się do podejścia FAQ do anarcho-kapitalizmu jako o „najsłabszym elemencie FAQ”, kontynuując „[Chociaż] uważam anarcho-kapitalizm za zdecydowanie odbiegający od klasycznego indywidualistycznego anarchizmu, odrzucam również jakiekolwiek ogólnikowe twierdzenie jakoby nie byli oni ‘prawdziwymi anarchistami’”[22].

Polskie tłumaczenie[edytuj | edytuj kod]

Polskie tłumaczenie Anarchistycznego FAQ było publikowane pod adresem anarchifaq.most.org.pl od kwietnia 2002 do grudnia 2008. Zostały wówczas przetłumaczone sekcje do H.1[23].

W 2017 projekt tłumaczenia został reaktywowany przez nowy kolektyw, koordynujący prace poprzez facebookową grupę „Anarchistyczne FAQ – tłumaczenie na polski”[24]. Za cel postawiono sobie dostosowanie oryginalnego tłumaczenia do nowoczesnych standardów webowych jak i uzupełnienie brakujących sekcji[25]. Uczestniczący zdecydowali się zacząć od sekcji I - uznanej przez nich za najpilniej wymagającą polskiego tłumaczenia. W 2019 powstała strona anarchizm.info, na której publikowane są nowo przetłumaczone podsekcje jak i oryginalne tłumaczenie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. An Anarchist FAQ - Introduction | Infoshop.org, web.archive.org, 23 października 2012 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-23].
  2. A.1 What is anarchism?, web.archive.org, 17 stycznia 1999 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 1999-01-17].
  3. An Anarchist FAQ - A.3 What types of anarchism are there? | Infoshop.org, web.archive.org, 6 lipca 2013 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-06].
  4. An Anarchist FAQ - G.4 Why do social anarchists reject individualist anarchism? | Infoshop.org, web.archive.org, 7 listopada 2013 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-07].
  5. a b c d An Anarchist FAQ - Introduction - Infoshop, web.archive.org, 25 czerwca 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-25].
  6. a b An Anarchist FAQ - A.3 What types of anarchism are there? | Infoshop.org, web.archive.org, 6 lipca 2013 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-06].
  7. An Anarchist FAQ - A.1 What is anarchism? - Infoshop, web.archive.org, 11 października 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-11].
  8. An Anarchist FAQ - G.4 Why do social anarchists reject individualist anarchism? - Infoshop, web.archive.org, 25 czerwca 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-25].
  9. Direct Action (44). str. 30.
  10. Anarchist Organization: an Oxymoron, or Not? - Infoshop, web.archive.org, 12 listopada 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-12].
  11. Workers Solidarity (62).
  12. Baillargeon, Normand., El orden sin el poder: ayer y hoy del anarquismo, Argitaletxe Hiru, 2003, ISBN 84-95786-54-0, OCLC 53953309 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-12].
  13. Why the Internet is Good, web.archive.org, 10 marca 2017 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-10].
  14. Shostak, Arthur B., Viable utopian ideas: shaping a better world, London, ISBN 978-1-317-45268-3, OCLC 911032806 [dostęp 2019-11-12].
  15. Parker, Martin, 1962-, Utopia and organization, Oxford, U.K.: Blackwell Pub, 2002, ISBN 1-4051-0072-9, OCLC 50424402 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-12].
  16. Graham, Paul., Introduction to political ideologies, Harlow, England: New York, 2006, ISBN 1-4058-2439-5, OCLC 62738724 [dostęp 2019-11-12].
  17. An Anarchist FAQ - Translations - Infoshop, web.archive.org, 25 czerwca 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-25].
  18. Debian -- Szczegóły pakietu anarchism w gałęzi buster, packages.debian.org [dostęp 2019-11-12].
  19. My response to an anarchist faq discussing medieval Iceland, web.archive.org, 27 lutego 2001 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2001-02-27].
  20. a b An Anarchist FAQ after ten years | Infoshop.org, web.archive.org, 28 stycznia 2015 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2015-01-28].
  21. "An Anarchist FAQ, David Friedman and Medieval Iceland", web.archive.org [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2007-11-14].
  22. a b "Mutualist. Org: Free Market Anti-Capitalism: Links", web.archive.org, 18 grudnia 2007 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2007-12-18].
  23. Anarchistyczne FAQ - wersja polska, web.archive.org, 4 maja 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-04].
  24. Anarchistyczne FAQ - tłumaczenie na polski, Facebook [dostęp 2019-11-12] (pol.).
  25. O projekcie – Anarchizm, web.archive.org, 12 listopada 2019 [dostęp 2019-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2019-11-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]