Antifa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Antifa (od niem. Antifaschismusantyfaszyzm – i ang. Anti-Fascist Action, AFA, Akcja Antyfaszystowska) – zbiorcze określenie ogółu osób deklarujących się jako antyfaszyści i czynnie sprzeciwiających się tendencjom skrajnie prawicowym (utożsamianymi przez Antifę z faszyzmem). Jest ruchem nieformalnym, pozbawionym jakiegokolwiek kierownictwa czy wewnętrznej hierarchii[1][2][3][4]. Określana również jako subkultura[5][6][7][8]. Choć z Antifą nie jest związana żadna ideologia polityczna, wyróżniają się wśród nich socjaliści, anarchiści, antyrasiści i liberałowie[1].

Nurty i metody sprzeciwu[edytuj]

Antifa jest ruchem nieformalnym, pozbawionym struktur, nadzoru i spisanych zasad. Dlatego działalność i poglądy różnych grup Antify mogą się od siebie znacząco różnić. W Antifie wyróżniają się dwa główne nurty - antyfaszyzm liberalny i bojówkowy. Liberałowie często krytykują bojówkarzy, gdyż w ich ocenie są tak samo źli jak faszyści[2]. Z drugiej strony bojówkarze uważają liberałów za nieskutecznych i zbyt kompromisowych[2][3].

Bojówkarze deklarują się jako lewicowi ekstremiści. Nie zakładają organizacji w obawie, że walcząc o delegalizację ekstremistycznych ugrupowań prawicowych doprowadzą do zdelegalizowania wszystkich grup ekstremistycznych. Stosują przemoc i często dokonują samosądów. Nie podejmują żadnej współpracy z policją[2].

Liberalni antyfaszyści skupiają się na legalnej działalności aktywistycznej, takiej jak publicystyka, występy w mediach i angażowanie się w politykę. Organizują pikiety i pokojowe manifestacje[2][3].

Uczestnicy manifestacji Antify często stosują taktykę tzw. czarnego bloku[1].

Symbolika[edytuj]

Symbolicznymi kolorami Antify są czerń, czerwień i biel[1], a charakterystyczną dla niej muzyką jest punk rock[8]. Nieformalnym hymnem Antify jest Antifa Hooligans zespołu Los Fastidios[9]. Często używanym przez nią hasłem jest No pasarán oraz różne jego wariancje i tłumaczenia (na przykład używane przez Porozumienie 11 listopada Faszyzm nie przejdzie[10]).

Pierwsza Akcja Antyfaszystowska powstała w Niemczech w 1932 roku i została utworzona przez dawnych członków zdelegalizowanej przez partię nazistowską Komunistycznej Partii Niemiec. Ich nazwa i symbolika są używane do dziś, choć wiele osób posługujących się nimi współcześnie deklaruje antykomunizm[4][11].

Są różne loga Antify. Jednym z najczęściej używanych są dwie czerwone flagi - jedna przed drugą - w kole ratunkowym. Ten symbol pierwszy raz został użyty przez niemiecką Akcję Antyfaszystowską z 1932 roku. Oryginalnie flagi symbolizowały dwie zdelegalizowane przez nazistowski rząd partie polityczne - Socjaldemokratyczną Partię Niemiec i Komunistyczną Partię Niemiec[12]. Innym często używanym symbolem są Trzy Strzały symbolizujące dla antyfaszystów sprzeciw wobec wojny, faszyzmu i nacjonalizmu[13], choć oryginalnie Trzy Strzały będące logiem Frontu Żelaznego symbolizowały anty-monarchizm, antyfaszyzm i antykomunizm[14].

Charakterystyczne dla Antify, szczególnie tej bojówkowej, są czarne ubrania oraz maski. Ideą masek jest nie dać się rozpoznać prawicowym grupom eksternistycznym, które rozpowszechniają publicznie dane personalne antyfaszystów, na przykład na stronie internetowej Redwatch.info. Są jednak też tacy, którzy się nie boją i wolą nie zasłaniać twarzy[15].

Antifa na świecie[edytuj]

Niemcy[edytuj]

Antifa blokująca marsz niemieckich nacjonalistów w Dreźnie w rocznicę zbombardowania miasta.

Pierwszym niemieckim ruchem, który nazywał siebie Antifaschistische Aktion (pl. Akcja Antyfaszystowska) była Komunistyczna Partia Niemiec[16]. Użyła tego określenia na łamach swojej gazety, Die Rote Fahne w 1932 roku. W maju 1932 roku komunistyczna organizacja paramilitarna Roter Frontkämpferbund została zdelegalizowana przez NSDAP. W związku z tym komuniści utworzyli pierwszy nieformalny ruch Akcja Antyfaszystowska w celu zapewnienia sobie bojówkowej organizacji, która mogłaby rywalizować z nazistowskimi organizacjami parlamentarnymi. Pierwszy zjazd Akcji miał miejsce 10 lipca 1932 roku[12]. W 1933 roku grupa została rozbita[17]. Jej symbole są używane przez wiele współczesnych grup antyfaszystowskich[12].

Po Zjednoczeniu Niemiec w latach 90. XX wieku powstało wiele antyfaszystowskich grup nieformalnych w reakcji na wzrost przemocy na tle skrajnie prawicowym - na przykład zamach w Solingen[18] w 1993 roku, w którym zginęły dwie dorosłe i trzy młode Turczynki, a 14 osób zostało rannych, po tym jak neonaziści podpalili dom dużej tureckiej rodziny[19]. Niemiecka agencja wywiadowcza Bundesamt für Verfassungsschutz uważa współczesny niemiecki ruch antyfaszystowski za lewicowych ekstremistów i pseudokibiców, skłonnych do przemocy i nieprzestrzegających prawa. Za jedną z największych akcji niemieckiej Antify uważa się coroczne blokady marszy nacjonalistów w Dreźnie, w rocznice zbombardowania miasta[20]. W blokadach w Dreźnie wielokrotnie brali też udział antyfaszyści z Polski[21][15].

Polska[edytuj]

Polska Antifa uważa za faszystowskie takie organizacje, jak Polska Wspólnota Narodowa[15], Obóz Narodowo-Radykalny, Narodowe Odrodzenie Polski, Młodzież Wszechpolska, a także nieformalny ruch Krew i Honor[4]. Antifa jest też nieprzychylna komunizmowi[4], o czym świadczy na przykład starcie ekip z manifestacji antyfaszystowskiej i działaczy Komunistycznej Młodzieży Polski, którzy chcieli przyłączyć się do marszu w 2014 roku[11][22].

Do polskich antyfaszystowskich zespołów należą między innymi Dezerter i Rana Kłuta. Na początku lat 90. koncerty punkowe oraz festiwale alternatywne były zakłócane przez grupy nacjonalistycznych skinheadów. Początkowo konflikt pomiędzy osobami o poglądach antyfaszystowskich a działaczami odwołującymi się do ideologii narodowych miał charakter walki subkultur, z czasem jednak przyjął wymiar polityczny[23][8].

W polskich akcjach antyfaszystowskich brały w przeszłości takie organizacje jak: Pracownicza Demokracja[24], Polska Partia Pracy – Sierpień 80, Koalicja Ateistyczna[25], Porozumienie 11 Listopada, Krytyka Polityczna, Kampania przeciw Homofobii, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych[26], Gazeta Wyborcza[27], Centrum Wielokulturowe w Warszawie, Fundacja Inna Przestrzeń, polski oddział Amnesty International[28][29], Partia Razem, fundacja Feminoteka, Inicjatywa Pracownicza, Partia Zieloni[30][31][32] i Miłość Nie Wyklucza[33]; a także takie osoby jak: Halina Bortnowska[34], Jacek Żakowski i Mateusz Kijowski (który ostatecznie odciął się od Antify)[35].

Część polskich aktywistów antyfaszystowskich odcina się od Antify i nie używa tej nazwy, gdyż utożsamiają ją z lewicowymi bojówkami[4] (na przykład Mateusz Kijowski[35]).

Ekipy i grupy nieformalne[edytuj]

Do niektórych z istniejących w Polsce nieformalnych grup Antify należą: Radykalna Akcja Antyfaszystowska[15], Antyfaszystowska Warszawa, 161 Crew, Przychodnia Skłot, Kolektyw Syrena, Warszawska Federacja Anarchistyczna[24], Rytmy Oporu[27] i Razem przeciwko Nacjonalizmowi[36].

W 1993 r. w czasie marszu sprzeciwiającego się karaniu osób posiadających narkotyki manifestanci zostali zaatakowani przez działaczy Polskiej Wspólnoty Narodowej. Zdarzenie to doprowadziło do powstania nieformalnej grupy o nazwie Radykalna Akcja Antyfaszystowska. Jej celem stało się zorganizowanie grup osób, których zadaniem było ochranianie demonstracji i lokali oraz fizyczna konfrontacja z przeciwnikami[15].

Od lat 90. XX wieku w całej Polsce powstawały nierejestrowane grupy antyfaszystowskie zwane ekipami. W 2012 roku liczbę osób należących do takich ekip szacowano na około 300 osób, działających między innymi w WarszawieŁodzi, Poznaniu, BiałymstokuWrocławiu. Wśród nich znajdowali się ludzie o różnych poglądach - od anarchistów po umiarkowanych prawicowców. Ich działania są wymierzone głównie w skinheadów, nacjonalistów i miejscowych chuliganów. Zajmują się patrolowaniem ulic i blokowaniem manifestacji, które uznają za faszystowskie. Polskie antyfaszystowskie ekipy współpracują z Antifą niemiecką - czasem biorą udział w blokadach neonazistowskich manifestacji w Niemczech, a niemiecka Antifa w blokadach manifestacji w Polsce[8]. Polscy antyfaszyści wielokrotnie brali udział w blokadach corocznych marszów niemieckich nacjonalistów w Dreźnie w rocznice zbombardowania tego miasta[21][15].

Działalność ekip niejednokrotnie miała charakter agresywny i przestępczy. W listopadzie 2005 r. jedna z ekip napadła na grupę osób składającą wieniec na grobie przedwojennego nacjonalisty Jana Stachniuka na Cmentarzu Powązkowskim. Policja zatrzymała pięciu antyfaszystów, natomiast dwóch z 15 zaatakowanych mężczyzn trafiło do szpitala[37]. 11 listopada 2009 grupa 120 antyfaszystów próbowała zablokować Marsz Niepodległości na ulicy Senatorskiej, nie wiedząc, że trasa marszu została zmieniona. Doszło do szarpaniny z policją, w czasie której zatrzymano 14 osób[34]. 22 maja 2010 r. na okoliczność 77. rocznicy powstania ONR, nacjonaliści zorganizowali manifestację w Lublinie. Została ona zablokowana przez Antifę. Policja zatrzymała wówczas kilkudziesięciu członków blokady[38]. 17 września 2011 r. pewna grupa zakłóciła w Poznaniu Marsz Bohaterów Września, obrzucając jego uczestników bombami z farbą, petardami oraz granatami dymnymi. Jesienią tegoż roku dziennik „Rzeczpospolita” opisał wpisy z tajnego forum Antify, gdzie jej działacze mieli chwalić się napadami i pobiciami, m.in. młodej kobiety, którą uznali za faszystkę[39]. W grudniu 2011 r. antyfaszyści zniszczyli drzwi gabinetu dr. Pawła Nowaka, który opiniował symbole Narodowego Odrodzenia Polski. Namalowali oni sprayem celownik, dopisali „na celowniku” oraz rozwiesili plakat z napisem „Studenci, nikt, kto toruje drogę faszystom, nie zasługuje na szacunek, ale na bojkot i pogardę”[40]. W styczniu 2012 r. na portalu internetowym Antify zostały zamieszczone nazwiska i adresy 450 ludzi, którym przypisywano faszystowskie poglądy i zachęcano do „podjęcia działań wymierzonych w te osoby”. Warszawska prokuratura wszczęła w tej sprawie postępowanie. Latem zostało ono umorzone[41].

Czasem jednak ekipy organizują też manifestacje o charakterze pokojowym. W styczniu 2008 r. grupa Antifa Białystok zorganizowała manifestację, w której wzięło udział ponad sto osób. Antyfaszystowski marsz, zorganizowany w tym mieście pierwszy raz od trzech lat, był odpowiedzią na dewastacje miejsc pamięci po białostockich Żydach i malowanie swastyk na murach[42]. 18 czerwca 2013 roku kolektyw Antyfaszystowska Warszawa zorganizował przed ambasadą Rosyjską pikietę solidarnościową z Aleksiejem Gaskarowem, rosyjskim antyfaszystą, który w został aresztowany pod zarzutem udziału w zamieszkach i przemocy wobec urzędników w czasie demonstracji, która miała miejsce rok wcześniej. Antyfaszystowska Warszawa wywiesiła też bilbord promujący akcję w centrum Warszawy[43].

Koalicja Razem przeciwko Nacjonalizmowi urządziła dwie manifestacje w rocznicę Nocy Kryształowej w 2013 i 2014 roku[36][24], kiedy Porozumienie 11 Listopada wyjątkowo postanowiło nie organizować własnych manifestacji w tych latach[10]. Decyzja o organizacji marszu w inny dzień, niż Narodowe Święto Niepodległości, zapowiedź braku blokady i jawna deklaracja organizatorów, że marsz nie ma w swoim założeniu być alternatywą dla Marszu Niepodległości wywołała kontrowersje w środowsiku antyfaszystowskim[10]. W 2013 roku w demonstracji wzięła udział między innymi Antyfaszystowska Warszawa i Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, nie odnotowano żadnych incydentów[36]. W 2014 maszerowały razem Antyfaszystowska Warszawa, 161 Crew, Przychodnia Skłot, Kolektyw Syrena, Pracownicza Demokracja, Warszawska Federacja Anarchistyczna[24], Polska Partia Pracy – Sierpień 80 i Koalicja Ateistyczna[25]. Odnotowano jeden incydent - doszło do szarpaniny pomiędzy Antifą, a członkami Komunistycznej Młodzieży Polski, którzy chcieli przyłączyć się do marszu[11][22]. Policja ukarała sześciu uczestników szarpaniny mandatami[24].

W grudniu 2016 roku sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Paweł Szefernaker oskarżył Antifę o rzucanie się pod samochody posłów i agresywne zachowanie w czasie spontanicznych protestów przed Sejmem[44]. Antyfaszystowska Warszawa zaprzeczyła tym oskarżeniom[45].

Porozumienie 11 Listopada[edytuj]

Nie mylić z: Porozumienie 11 Listopada - koalicja pozaparlamentarnych środowisk prawicowych i centroprawicowych.

Od 2009 roku w Polsce funkcjonuje ruch Porozumienie 11 Listopada[46]. Skupia on takie organizacje jak Krytyka Polityczna, Kampania przeciw Homofobii, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, a także różne organizacje anarchistycznelewicowe[26]. Liczy ono ok. 100 członków i nie posiada stałej siedziby[46]. Jednak organizowane przez nie manifestacje o charakterze antyfaszystowskim przyciągają tysiące osób i zazwyczaj zyskują rozgłos medialny. Choć nie współpracują z żadnym ugrupowaniem politycznym[46], w akcjach pod ich patronatem biorą udział także politycy, działacze społeczni, reprezentacje większych organizacji, a także ekipy Antify. Działalność Porozumienia w swoim założeniu ma charakter pokojowy, choć zdarzały się niekontrolowane incydenty w czasie ich akcji. Do 2011 roku główną antyfaszystowską inicjatywą porozumienia było coroczne blokowanie Marszów Niepodległości, jednak po 2012 porzucono ten pomysł i zamiast tego ruch skupił się na organizowaniu alternatywnych marszy.

11 listopada 2009 roku Porozumienie zorganizowało pikietę pod warszawskim przystankiem metra przy Świętokrzyskiej i blokowało Nowy Świat[34][47]. Wśród przemawiających na pikiecie była Halina Bortnowska. Część osób odłączyła się od pikiety by na własną rękę zablokować Marsz Niepodległości na ulicy Senatorskiej. Porozumienie oskarżyło policję o wprowadzenie do tłumu przy metrze tajniaków, którzy prowokowali pikietujących[34].

11 listopada 2010 miała miejsce największa antyfaszystowska blokada. Wzięło udział ponad 3 tys. osób. Akcję wspomagała Gazeta Wyborcza, której przedstawiciele rozdawali blokującym gwizdki do zagłuszania haseł nacjonalistów. W blokadzie wziął udział ruch Rytmy Oporu i po raz kolejny Halina Bortnowska. Manifestujący blokowali ulicę spiętymi ze sobą rowerami. Spod kontroli wymknęli się członkowie Radykalnej Akcji Antyfaszystowskiej, którzy pobiegli w stronę narodowców i zaczęli rzucać w nich kostką brukową. Policja otoczyła blokadę kordonem i zmieniła trasę Marsu. Tego dnia masowo były blokowane także strony internetowe o tematyce nacjonalistycznej[27].

11 listopada 2011 roku porozumienie zorganizowało wiec Kolorowa Niepodległa[48]. W wiecu brał udział między innymi Jacek Żakowski[35]. Doszło wtedy do starć między uczestnikami Marszu Niepodległości, a wiecem. Zatrzymano w sumie 210 osób, w tym 92 Niemców i dwóch innych obcokrajowców. Organizatorzy obu manifestacji potępili zamieszki, ale odmówili wzięcia na siebie odpowiedzialności za nie. Wcześniej niemiecka Antifa zapowiadała uczestnictwo w blokadzie. Pięcioro z zatrzymanych Niemców zostało zidentyfikowanych jako działacze Antify i w grudniu 2011 zostali skazani przez warszawski sąd na kary od 6 do 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu za udział w zbiegowisku i atakowanie policjantów[49][50].

15 kwietnia 2012 ulicami Białegostoku przeszła manifestacja Stop faszystowskiej przemocy. Wyrażało ona sprzeciw wobec przejawów agresji na tle rasistowskim i ksenofobicznym. Manifestacja została zorganizowana w odpowiedzi na liczne brutalne wydarzenia jakie miały miejsce w tym mieście. Zaliczało się do nich pobicie i okaleczenie Ormianina, zastraszanie pracowników klubu Rejs, napad na klientów klubu Pub Fiction i pobicie ze skutkiem śmiertelnym (podejrzani byli związani z Krew i Honor)[51]. Demonstracja obyła się bez incydentów, z wyjątkiem wylegitymowania przez policję kilku mężczyzn, którzy mogli chcieć zakłócić przebieg marszu[52].

11 listopada 2012 Porozumienie po raz pierwszy postanowiło nie organizować blokady. Zamiast tego, zorganizowało swój własny marsz, alternatywny do Marszu Niepodległości[53]. Marsz antyfaszystów Razem Przeciwko Faszyzmowi i Nacjonalizmowi przeszedł obok miejsc związanych z aktami przemocy ze strony nacjonalistów. W swoim oświadczeniu organizatorzy napisali, że celem marszu jest obnażyć oblicze, ciągłość i wspólne korzenie przedwojennych i współczesnych ugrupowań faszyzujących w Polsce i przypomnieć historię polskiego ruchu antyfaszystowskiego[54].

7 listopada 2015 roku odbył się trwający trzy godziny marsz Solidarność zamiast nacjonalizmu[55]. Został on zorganizowany we współpracy z innymi formalnymi organizacjami i nieformalnymi grupami: Pracownicza Demokracja, Antyfaszystowska Warszawa, 161 Crew, Centrum Wielokulturowe w Warszawie, Fundacja Inna Przestrzeń i polski oddział Amnesty International[28][29]. Ok. 1000 osób przeszło warszawskim Śródmieściem. Wśród uczestników był Mateusz Kijowski, który jednak stwierdził po marszu, że uczestnicy antyfaszystowskiej demonstracji niczym nie różnią się od uczestników Marszu Niepodległości i nigdy więcej nie wziął udziału w podobnej akcji[35]. Na trasie marszu znalazły się między innymi Pomnik Bohaterów Getta i gmach Zachęty. Jak stwierdził jeden z organizatorów, nie miała być to kontrmanifestacja wobec Marszu Niepodległości, a jedynie demonstracja w proteście przeciwko agresywnemu zachowaniu nacjonalistów i nawoływaniu do łamania praw człowieka. W wystąpieniach w czasie marszu nawoływano do pomocy syryjskim uchodźcom i obarczano Unię Europejską współodpowiedzialnością za kryzysy, które spowodowały ich napływ. Nie odnotowano żadnych przypadków łamania prawa przez demonstrantów[55].

11 listopada 2016 Porozumienie 11 listopada zorganizowało marsz Sprzeciw się nacjonalizmowi – za wolność naszą i waszą. Wśród organizatorów byli także Kolektyw Syrena, Partia Razem, Antyfaszystowska Warszawa, Warszawska Federacja Anarchistyczna, fundacja Feminoteka, Inicjatywa Pracownicza i Partia Zieloni[30][31][32]. W marszu wzięły udział liczne organizacje, fundacje i grupy nieformalne, takie jak: Przychodnia Skłot, Dziewuchy Dziewuchom, Pracownicza DemokracjaOgólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, Warszawski Chór Rewolucyjny WarszawiankaMiłość nie wyklucza[33]. Manifestacja przeszła ulicami: Krakowskie Przedmieście, pl. Piłsudskiego, pl. Małachowskiego, Królewska, Nowy Świat i Świętokrzyska na pl. Powstańców Warszawy. Uczestnicy zatrzymywali się na trasie m.in. przed Pałacem Prezydenckim, Zachętą, Uniwersytetem Warszawskim i Ministerstwem Finansów[31]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Błaszczak ogłosił, że w marszu wzięło udział ok. 900 osób, jednak według organizatorów było ich ok. 5000. W czasie marszu nie doszło do incydentów[32].

Wielka Brytania[edytuj]

Symbol londyńskiej Antify

W Wielkiej Brytanii istnieją legalnie działające organizacje antyfaszystowskie. Od 1977 roku działa Liga Antynazistowska[56]. W 2004 Nick Lowles założył grupę interesu o nazwie Hope no Hate, której założeniem był pokojowy aktywizm antyrasistowski i antyfaszystowski[57]. Od 1975 roku wydawane jest antyfaszystowskie czasopismo Searchlight[58].

W 1985 roku powstała antyfaszystowska organizacja Anti-Fascist Action (AFA, pl. Akcja Antyfaszystowska). Została ona założona w 1985 roku przez Unmesha Desaia z Newham Monitoring Project (organizacji monitorującej przestrzeganie praw obywatelskich). Celem AFA było zbieranie informacji o przemocy na tle rasowym i aktywności grup faszystowskich oraz fizyczna ochrona ofiar faszyzmu i rasizmu. Od 1986 roku organizowała corocznie marsze w Dzień Pamięci ku czci ofiarom rasizmu i faszyzmu. AFA uważała, że hipokryzją jest pozwalać aby Front Narodowy też maszerował w ten dzień. W 1989 roku organizacja została zdominowana przez ugrupowanie polityczne Czerwona Akcja. W efekcie AFA stała bardziej radykalna - otwarcie głosiła potrzebę siłowego rozprawienia się z tym, co uważali za faszyzm i zaczęli tworzyć tak zwane Grupy Porządkowe[59][56]. W 1989 roku, w Hyde Park doszło do bójki brytyjskiej Antify i sympatyków neonazistowskiego nieformalnego ruchu Krew i Honor[56]. W 1992 doszło do bójki tych samych grup na stacji kolejowej Waterloo. Wydarzenie to zostało nazwane w mediach Bitwa pod Waterloo[60]. Oprócz tego AFA zajmowała się promowaniem swoich idei w sporcie, filmach dokumentalnych i muzyce. Skrzydło muzyczne ATA nazywało się Cable Street Beat. Jednym z głównych obiektów krytyki ATA była Brytyjska Partia Narodowa[59][56]. Organizacja nigdy nie została formalnie rozwiązana, jednak szacuje się, że do 2001 roku ledwie istniała[61].

W odpowiedzi na sukces Brytyjskiej Partii Narodowej w wyborach samorządowych w 2003 roku, powstała grupa nacisku o nazwie Unite Against Fascism (UAF, pl. Zjednoczmy się Przeciwko Faszyzmowi)[62]. Za cel postawiła sobie ostrzeganie społeczeństwa przed zagrożeniem ze strony faszyzmu i skrajnej prawicy. Krytyka tej grupy wymierzona jest głównie w Brytyjską Partię Narodową i Angielską Ligę Obrony[63]. Grupa w przeszłości brała udział w bójkach ulicznych, które kończyły się interwencją policji i aresztowaniem części osób po obu stronach. Takie przypadki miały miejsce miedzy innymi w 2009 roku (starcie UAF i BNP)[64], w 2010 roku (starcie UAF i EDL)[65] i w 2013 roku (starcie UAF i BNP)[66].

Przypisy

  1. a b c d MichaelM. McGowan MichaelM., Cronulla protests: what is the anti-fascist group Antifa?, „The Sydney Morning Herald”, 12 grudnia 2015 [dostęp 2016-12-03] (ang.).
  2. a b c d e M.M. Testa M.M., Militant Anti-Fascism: A Hundred Years of Resistance, AK Press, 14 kwietnia 2015, ISBN 9781849352048 [dostęp 2016-12-03] (ang.).
  3. a b c ValerioV. Gentili ValerioV., Antifa: Storia contemporanea dell'antifascismo militante europeo, Red Star Press, 27 października 2014, ISBN 9788867180660 [dostęp 2016-12-03] (wł.).
  4. a b c d e EliaszE. Nachabe EliaszE., Przed Świętem Niepodległości: kim są polscy antyfaszyści, Polityka, 10 listopada 2012 [dostęp 2016-12-12] (pol.).
  5. AnttiA. Rautiainen AnttiA., On racism in the Russian antifa and hardcore subculture, Автономное Действие, 1 marca 2015 [dostęp 2016-12-03] (ang.).
  6. TokeT. Theilade TokeT., Interview With Antifa Ultra Petr From Ekaterinburg, Russian Football News, 5 października 2015 [dostęp 2016-12-03] (ang.).
  7. Patricia AnneP.A. Simpson Patricia AnneP.A., Cultures of Violence in the New German Street, Fairleigh Dickinson, 21 listopada 2011, s. 66, ISBN 9781611474565 [dostęp 2016-12-03] (ang.).
  8. a b c d EliaszE. Nachabe EliaszE., Przed Świętem Niepodległości: kim są polscy antyfaszyści, Polityka, 10 listopada 2012 [dostęp 2016-12-12] (pol.).
  9. IlonaI. Kichtiak IlonaI., Koncert: PERKELE, Los Fastidios w Katowicach, Nocowanie.pl, 7 listopada 2016 [dostęp 2016-12-20] (pol.).
  10. a b c WojciechW. Karpieszuk WojciechW., 11 listopada antyfaszyści nie pójdą. Szykują akcję w 75. rocznicę nocy kryształowej, Gazeta Wyborcza, 25 października 2013 [dostęp 2016-12-19] (pol.).
  11. a b c Marsz "Razem przeciwko nacjonalizmowi" zakończony. Drobne zamieszki - Pikio.pl, Pikio.pl, 8 listopada 2014 [dostęp 2016-12-20] (pol.).
  12. a b c FelixF. Langhammer FelixF., AxelA. Gebauer AxelA., Was ist »klassische Antifa«?, neues deutschland, 21 grudnia 2011 [dostęp 2016-12-20] (niem.).
  13. MichałM. Syska MichałM., Syska: Antyfaszyści spod znaku trzech strzał, „Krytyka Polityczna”, Krytyka Polityczna, 11 listopada 2009 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  14. AndreasA. Linhardt AndreasA., Die Technische Nothilfe in der Weimarer Republik, Books on Demand, 2006, s. 667, ISBN 9783833448898 [dostęp 2016-12-18] (niem.).
  15. a b c d e f ANTIFA. To kłamstwo, że jesteśmy jak kibole, wyborcza.pl, 19-11-2011, [dostęp 2013-10-20].
  16. EdmundE. Klein EdmundE., Studia śląskie, Tomy 7-9, 1963, s. 341 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  17. UrsulaU. Langkau-Alex UrsulaU., Vorgeschichte und Gründung des Ausschusses zur Vorbereitung einer deutschen Volksfront, Walter de Gruyter, 2004, s. 96, 97, ISBN 9783050047492 [dostęp 2016-12-20] (niem.).
  18. PawełP. Smoleński PawełP., Mur, który stoi, Gazeta Wyborcza, 21 października 1994 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  19. StephenS. Kinzer StephenS., Thousands of Germans Rally for the Slain Turks, „The New York Times”, 4 czerwca 1993, ISSN 0362-4331 [dostęp 2016-12-18] (ang.).
  20. Verfassungsschutz-bericht 2004, maj 2005, ISSN 0177-0357 (niem.).
  21. a b PiotrP. Pacewicz PiotrP., Żałujcie, że nie przyszliście, Gazeta Wyborcza, 15 listopada 2011 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  22. a b Antyfaszystowski marsz, komuniści zatrzymani, Socjalizm Teraz, 8 listopada 2014 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  23. Całować się nie będziemy, „Gazeta Wyborcza”, nr 269, 19-20.11.2011, s. 24–25.
  24. a b c d e Antyfaszyści przeszli przez centrum. Szarpaniny, TVN Warszawa, 9 listopada 2013 [dostęp 2016-12-19] (pol.).
  25. a b Zamieszki na antyfaszystowskiej demonstracji w Warszawie. Interweniowała policja, „telewizjarepublika.pl”, Telewizja Republika, 8 listopada 2014 [dostęp 2016-12-19] (pol.).
  26. a b GrzegorzG. Szymanik GrzegorzG., Polski marsz międzynarodowy, Gazeta Wyborcza, 31 października 2011 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  27. a b c Marsz radykalnych narodowców wygwizdany, warszawa.gazeta.pl, 12-11-2010, [dostęp 2013-10-20].
  28. a b Demonstracja przeciw faszyzmowi i ksenofobii, Gazeta Wyborcza, 7 listopada 2015 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  29. a b Demonstracja przeciw faszyzmowi i ksenofobii przeszła ulicami Warszawy, Newsweek, 7 listopada 2015 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  30. a b AdamA. Kielar AdamA., 11 listopada – marsze, zgromadzenia, pikiety, Polityka Warszawska, 10 listopada 2016 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  31. a b c Trzy duże marsze w Warszawie na 11 listopada. Jaka była frekwencja?, Newsweek, 11 listopada 2016 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  32. a b c AdamA. Stępień AdamA., "Biała Polska tylko zimą". Przeszli przez Warszawę przeciwko nacjonalizmowi, Gazeta.pl, 11 listopada 2016 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  33. a b Za wolność naszą i waszą! Razem na 11 listopada - Partia Razem - Inna polityka jest możliwa!, Partia Razem, 11 listopada 2016 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  34. a b c d GrzegorzG. Szymanik GrzegorzG., 11 listopada: Policja napadła, czy była napadnięta?, Gazeta Wyborcza, 13 listopada 2009 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  35. a b c d JacekJ. Żakowski JacekJ., Kijowski o marszu antyfaszystów. Żakowski w szoku: Mówi pan jak PiS. Pierwszy raz to słyszę, Tok FM, 11 listopada 2016 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  36. a b c Antyfaszyści przeszli przez miasto. "Nie ma zgody na nacjonalizm", TVN Warszawa, 9 listopada 2013 [dostęp 2016-12-19] (pol.).
  37. Bójka nad grobem, „Gazeta Stołeczna”, nr 263, 12.11.2005, s. 4.
  38. Marsz ONR w Lublinie i kontrdemonstracja, krytykapolityczna.pl, 24-05-2010, [dostęp 2013-10-20].
  39. Antifa, czyli jak napaść na kobietę, rp.pl, 29-11-2011, [dostęp 2013-09-18].
  40. Antifa straszy biegłego, który opiniował znak NOP, wprost.pl, 14-12-2011, [dostęp 2013-09-18].
  41. Szczucie na stronie Antify bezkarne, rp.pl, 30-07-2012, [dostęp 2013-10-20].
  42. Krzyk przeciw swastykom, „Gazeta Wyborcza Białystok”, nr 11, 14.01.2008, s. 3.
  43. M.M. Plonkowska M.M., "Uwolnić Gaskarova!" - billboard solidarnościowy w centrum Warszawy, warszawa.naszemiasto.pl, 17 czerwca 2013 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  44. Szefernaker ogłosił: To członkowie Antify rzucali się pod koła samochodu. Chcieli krwi, gazeta.pl, 18 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-20] (pol.).
  45. EwaE. Popławska EwaE., Oświadczenie Antify w sprawie uczestniczenia w protestach pod sejmem podbija internet, Wirtualna Polska, 18 grudnia 2016 [dostęp 2016-12-20] (pol.).
  46. a b c MartynaM. Bunda MartynaM., Kim są członkowie Koalicji 11 listopada?, Polityka, 13 grudnia 2011 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  47. WojciechW. Karpieszuk WojciechW., Antyfaszyści o 11 listopada: Maszerujemy nie blokujemy, Gazeta Wyborcza, 4 listopada 2012 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  48. Wiec Kolorowa Niepodległa blokuje ulice, Newsweek, 11 listopada 2011 [dostęp 2016-12-20] (pol.).
  49. Wyroki w zawieszeniu dla Niemców z Antify, rp.pl, 20-12-2011, [dostęp 2013-10-20].
  50. Pięciu Niemców z Antify skazanych za 11 listopada, TVN24, 20 grudnia 2011 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  51. Stop faszystowskiej przemocy! Demonstracja na Rynku Kościuszki, bialystok.wyborcza.pl, 12 kwietnia 2012 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  52. Ulicami Białegostoku przeszła manifestacja antyfaszystowska, bialystok.tvp.pl, 15 maja 2012 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  53. 11 listopada ulicami Warszawy przejdą trzy manifestacje. Jak w zeszłym roku będą starcia?, Gazeta Prawna, 4 listopada 2012 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  54. Zakończyła się demonstracja Razem Przeciwko Faszyzmowi i Nacjonalizmowi, Newsweek, 11 listopada 2012 [dostęp 2016-12-18] (pol.).
  55. a b Przeszedł marsz antyfaszystów. "Solidarność zamiast nacjonalizmu" - Śródmieście, TVN Warszawa, 7 listopada 2015 [dostęp 2016-12-17] (pol.).
  56. a b c d NigelN. Copsey NigelN., Anti-Fascism in Britain, Routledge, 4 października 2016, ISBN 9781317397618 [dostęp 2016-12-11] (ang.).
  57. NUS ‘no-platforms’ head of anti-racism campaign for being ‘Islamophobic’, „The Independent”, 18 lutego 2016 [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  58. Magazine, Searchlight [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  59. a b PeterP. Barberis PeterP., JohnJ. McHugh JohnJ., MikeM. Tyldesley MikeM., Encyclopedia of British and Irish Political Organizations: Parties, Groups and Movements of the 20th Century, A&C Black, 2000, s. 107, ISBN 9780826458148 [dostęp 2016-12-11] (ang.).
  60. RachelR. Borrill RachelR., Station closed in skinhead battle, „The Independent”, 13 września 1992 [dostęp 2016-12-11] (ang.).
  61. StevenS. Johns StevenS., 1985-2001: A short history of Anti-Fascist Action (AFA), libcom.org, 12 września 2006 [dostęp 2016-12-11] (ang.).
  62. DaveD. Hann DaveD., Physical Resistance: A Hundred Years of Anti-Fascism, John Hunt Publishing, 31 grudnia 2012, ISBN 9781780991788 [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  63. Unite Against Fascism, uaf.org.uk [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  64. MatthewM. Taylor MatthewM., Four charged as far-right festival brings chaos to Derbyshire village, „The Guardian”, 16 sierpnia 2009, ISSN 0261-3077 [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  65. BBC News - Police battle to control EDL and UAF protest in Bolton, BBC, 20 marca 2010 [dostęp 2016-12-12] (ang.).
  66. 58 arrested as anti-fascist demonstrators clash with BNP in, „Evening Standard”, 1 czerwca 2013 [dostęp 2016-12-12] (ang.).