Andrzej Wyglenda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Wyglenda
Data i miejsce
urodzenia
4 maja 1941
Rybnik
Andrzej Wyglenda
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1941
Rybnik
Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Okres od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi

Andrzej Wyglenda (ur. 4 maja 1941 w Rybniku) – polski żużlowiec i trener sportu żużlowego. Poseł na Sejm PRL (1985–1989) z ramienia PZPR. Czterokrotny mistrz świata, mistrz Europy, 13-krotny mistrz Polski – w sporcie żużlowym w różnych konkurencjach. Ojciec żużlowca Wojciecha Wyglendy.

Kariera żużlowa[edytuj]

Wychowanek Górnika Rybnik, żużlowego rzemiosła nauczał go Józef Wieczorek, a wspomagali go w tym Joachim Maj oraz Stanisław Tkocz. Licencję zdał w 1959[1][2].

Swój debiut zaliczył 24 kwietnia 1960 podczas spotkania Rybnika z Lesznem[3]. Zdobył w tym spotkaniu jeden punkt. Karierę zawodniczą zakończył wypadek 2 maja 1976. Był to ćwierćfinał Złotego Kasku w Bydgoszczy, a sprawcą wypadku był zawodnik z Gdańska, Stanisław Kowalski. Andrzej Wyglenda doznał kompresyjnego złamania kręgosłupa. Pomimo długiej rehabilitacji komisja do spraw orzekania o zdolności sportowców do wyczynowego kontynuowania danej dyscypliny pod kierownictwem doktora Drozda wydała wyrok całkowitego zakazu uprawiania sportu przez Andrzeja Wyglendę[2].

Zdobywca 13 medali Drużynowych Mistrzostw Polski. Dziewięciu złotych (1962–1968, 1970, 1972), jednego srebrnego (1961) i trzech brązowych (1969, 1971, 1974).

Siedmiokrotny finalista i sześciokrotny medalista Drużynowych Mistrzostw Świata. Trzy razy zdobył złoto (1965–1966, 1969), raz srebro (1967) i dwa razy brąz (1968, 1971).

Sześciokrotny finalista Indywidualnych Mistrzostw Świata, najlepsze miejsce zajął w 1970 we Wrocławiu, gdzie był ósmy. Nieoficjalny Mistrz Europy z 1967, Mistrz świata par z Rybnika w 1971.

Jedenastokrotny finalista i siedmiokrotny medalista IMP – czterokrotnie złoty (1964, 1968–1969, 1973), dwukrotnie srebrny (1965, 1970) i jednokrotnie brązowy (1971). Dwukrotny brązowy medalista MPPK (1973, 1975).

Pięciokrotny medalista Złotego Kasku – złoty (1964) i czterokrotnie brązowy (1966–1967, 1969–1970). Triumfator Memoriału Alfreda Smoczyka w 1970. Pięciokrotny medalista Pucharu ROW – trzykrotnie złoty (1966, 1968, 1970) i dwukrotnie srebrny (w 1963 i 1964 z drużyną Górnika Rybnik). Dwukrotnie startował w Memoriale Raniszewskiego, raz zdobywając srebro w 1965.

Trener drużyny ROW Rybnik w latach 1978–1985. Zdobył z tym zespołem srebrny medal DMP w 1980. Miał swój wkład w kształtowaniu takich żużlowców jak: Jerzy Wilim, Piotr Pyszny, Grzegorz Szczepanik, Stanisław Kilian, Andrzej Węgrzyk, Jan Nowak, Krystian Fros, Mieszysław Kmieciak, Bronisław Klimowicz, Piotr Brachmański, Ryszard Szymański, Marian Gluecklich czy Antoni Skupień[2].

Osiągnięcia[edytuj]

Indywidualne Mistrzostwa Świata na Żużlu[edytuj]

Sezon Miasto Ranga Miejsce Punkty
1964 Polska Wrocław
Szwecja Göteborg
Finał Europejski
Finał Światowy
6
12
10
4
1965 Czechy Slaný
Wielka Brytania Londyn
Finał Europejski
Finał Światowy
6
15
9
2
1966 Czechy Slaný Finał Kontynentalny 13 3
1967 Polska Wrocław
Wielka Brytania Londyn
Finał Europejski
Finał Światowy
1 Gold medal with cup.svg
15
14
2
1968 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ufa Finał Kontynentalny 11 7
1969 Niemcy Olching
Wielka Brytania Londyn
Finał Europejski
Finał Światowy
5
15
9
2
1970 Polska Wrocław Finał Światowy 8 7
1971 Polska Gorzów Wielkopolski Półfinał Kontynentalny 10 7
1972 Polska Bydgoszcz Półfinał Kontynentalny Nie wystąpił z powodu kłopotów zdrowotnych[2] -
1973 Polska Chorzów Finał Światowy Rezerwowy 0
1975 Niemcy Olching Półfinał Kontynentalny 16 0

Drużynowe Mistrzostwa Świata na Żużlu[edytuj]

Sezon Miasto Ranga Miejsce Punkty
1964[4] Niemcy Abensberg Finał Światowy 4 8 (Cała drużyna 16)
1965[4] Niemcy Kempten Finał Światowy 1Gold medal with cup.svg 11 (Cała drużyna 38)
1966[4] Polska Wrocław Finał Światowy 1Gold medal with cup.svg 11 (Cała drużyna 41)
1967[4] Szwecja Malmö Finał Światowy 2Silver medal with cup.svg 9 (Cała drużyna 26)
1968[4] Wielka Brytania Londyn Finał Światowy 3Bronze medal with cup.svg 2 (Cała drużyna 19)
1969[4] Polska Rybnik Finał Światowy 1Gold medal with cup.svg 11 (Cała drużyna 31)
1970[4] Czechy Slaný Finał Kontynentalny 2 9 (Cała drużyna 29)
1971[4] Polska Wrocław Finał Światowy 3Bronze medal with cup.svg 2(Rez.) (Cała drużyna 19)

Drużynowe Mistrzostwa Polski – sezon zasadniczy[edytuj]

Sezon Klub Miejsce Liga Średnia/bg Średnia/mc Pkt Bonusy Razem Komplety Biegi Mecze
1960[3] Górnik Rybnik 5 I Liga 0,759 2,000 18 4 22 - 29 9
1961[3] Górnik Rybnik Silver medal with cup.svg I Liga 1,512 3,923 51 14 65 1 - (1 pł.) 43 13
1962[3] Górnik Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 1,911 6,429 90 17 107 - 56 14
1963[5] Górnik Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,321 (9) 7,857 (20) 110 (16) 20 130 (5) 1 - (1 pł.) 56 14
1964[5] Górnik Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,600 (1) 10,182 (6) 112 (13) 5 117 (15) 6 (1) - (2 pł.) 45 11
1965[5] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,609 (4) 10,000 (7) 110 (13) 10 120 (12) 2 - (1 pł.) 46 11
1966[5] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,808 (1) 10,231 (4) 133 (6) 13 146 (1) 7 (1) - (5 pł.) 52 13
1967[6] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,700 9,900 99 9 108 3 - (2 pł.) 40 10
1968[6] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,362 9,214 129 8 137 4 - (2 pł.) 58 14
1969[6] ROW Rybnik Bronze medal with cup.svg I Liga 2,610 10,929 153 1 154 3 59 14
1970[7] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga 2,604 10,154 132 6 138 3 - (1 pł.) 53 13
1971[7] ROW Rybnik Bronze medal with cup.svg I Liga 2,621 10,571 148 4 152 5 - (2 pł.) 58 14
1972[7] ROW Rybnik Gold medal with cup.svg I Liga b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.
1973[8] ROW Rybnik 4 I Liga b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.
1974[8] ROW Rybnik Bronze medal with cup.svg I Liga b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.
1975[8] ROW Rybnik 6 I Liga b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.
1976 ROW Rybnik 7 I Liga b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.

W nawiasie miejsce w danej kategorii (śr/b oraz śr/m – przy założeniu, że zawodnik odjechał minimum 50% spotkań w danym sezonie)

Indywidualne Mistrzostwa Polski na Żużlu[edytuj]

  • 1963 – Rybnik – 7. miejsce – 9 pkt → wyniki
  • 1964 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 14 pkt → wyniki
  • 1965 – Rybnik – 2. miejsce Silver medal with cup.svg – 14 pkt → wyniki
  • 1966 – Rybnik – 7. miejsce – 9 pkt → wyniki
  • 1967 – Rybnik – 7. miejsce – 8 pkt → wyniki
  • 1968 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 14 pkt → wyniki
  • 1969 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 14 + 3 pkt → wyniki
  • 1970 – Gorzów Wielkopolski – 2. miejsce Silver medal with cup.svg – 12 pkt → wyniki
  • 1971 – Rybnik – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 12 + 3 pkt → wyniki
  • 1973 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 15 pkt → wyniki
  • 1974 – Gorzów Wielkopolski – 14. miejsce – 2 pkt → wyniki

Mistrzostwa Polski Par Klubowych na Żużlu[edytuj]

  • 1973 – 3. miejsce Bronze medal with cup.svgwyniki
  • 1975 – Leszno – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 9 pkt (para 19 pkt) → wyniki

Turniej o Złoty Kask[edytuj]

  • 1964 – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 65 pkt → wyniki
  • 1965 – 5. miejsce – 62 pkt → wyniki
  • 1966 – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 52 pkt → wyniki
  • 1967 – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 61 pkt → wyniki
  • 1968 – 5. miejsce – 55 pkt → wyniki
  • 1969 – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 60 pkt → wyniki
  • 1970 – 3. miejsce Bronze medal with cup.svg – 68 pkt → wyniki
  • 1971 – 9. miejsce – 40 pkt → wyniki
  • 1973 – 10. miejsce – 51 pkt → wyniki
  • 1975 – 7. miejsce – 48 pkt → wyniki

Memoriał Alfreda Smoczyka w Lesznie[edytuj]

  • 1963 – 4. miejsce – 8 pkt → wyniki
  • 1970 – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 15 pkt → wyniki
  • 1974 – 6. miejsce – 11 pkt → wyniki
  • 1975 – 12. miejsce – 5 pkt → wyniki

Puchar ROW[edytuj]

  • 1961 – Rybnik – 8. miejsce – 5 pkt → wyniki
  • 1962 – Rybnik – 11. miejsce – 2 pkt → wyniki
  • 1963 – Rybnik – 2. miejsce Silver medal with cup.svg – 9 pkt → wyniki
  • 1964 – Rybnik – 2. miejsce Silver medal with cup.svg – 2 pkt → wyniki
  • 1966 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 15 pkt → wyniki
  • 1967 – Rybnik – 13. miejsce – 1 pkt → wyniki
  • 1968 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 14 + 3 pkt → wyniki
  • 1969 – Rybnik – 15. miejsce – 3 pkt → wyniki
  • 1970 – Rybnik – 1. miejsce Gold medal with cup.svg – 15 pkt → wyniki
  • 1971 – Rybnik – 13. miejsce – 4 pkt → wyniki
  • 1973 – Rybnik – 6. miejsce – 10 pkt → wyniki
  • 1974 – Rybnik – 16. miejsce – 1 pkt → wyniki
  • 1975 – Rybnik – 7. miejsce – 8 pkt → wyniki

Memoriał Zbigniewa Raniszewskiego[edytuj]

  • 1965 – Bydgoszcz – 2. miejsce Silver medal with cup.svg – 14 pkt → wyniki
  • 1970 – Bydgoszcz – 5. miejsce – 9 pkt → wyniki

Praca zawodowa[edytuj]

Uzyskał wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu ślusarz. Od 1959 pracował w Rybnickiej Fabryce Wyrobów Metalowych „Huta Silesia”, skąd w 1961 został przeniesiony do Kopalni Węgla Kamiennego „Dębieńsko”, gdzie był ślusarzem do 1971. Potem do 1974 pełnił tę samą funkcję w KWK „Zofiówka”, w latach 1974–1978 w Kopalni Węgla Kamiennego „Pniówek”, a w 1978 został zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego „Jankowice”.

Działalność polityczna[edytuj]

Jest pierwszym żużlowcem, który po zakończeniu kariery sportowej został wybrany do polskiego parlamentu. Mandat posła na Sejm IX kadencji sprawował od 13 października 1985 do 5 czerwca 1989.

Odznaczenia[edytuj]

W 1980 otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.

Przypisy

  1. Stefan Smołka: Asy żużlowych torów – Antoni Woryna. Leszno: Firma wydawnicza „Danuta”, 2011, s. 388. ISBN 978-83-929223-2-2.
  2. a b c d Stefan Smołka: Asy Żużlowych Torów Andrzej Wyglenda. Leszno: Firma Wydawnicza „Danuta”, 2007, s. 38, 248, 292, 299. ISBN 978-83-924670-1-4.
  3. a b c d Wiesław Dobruszek: Żużlowy leksykon ligowy Tom III (1959–1962). Leszno: Firma Wydawnicza „Danuta”, 2013. ISBN 978-83-63087-20-3.
  4. a b c d e f g h Wiesław Dobruszek: Drużynowe Mistrzostwa Świata (1959–1978). ISBN 978-83-63087-56-2.
  5. a b c d Wiesław Dobruszek: Żużlowy leksykon ligowy Tom IV (1963–1966). Leszno: Firma wydawnicza „Danuta”, 2013. ISBN 978-83-63087-28-9.
  6. a b c Wiesław Dobruszek: Żużlowy Leksykon Ligowy TOM V (1966–1969). 2014. ISBN 978-83-63087-36-4.
  7. a b c Wiesław Dobruszek: Żużlowy Leksykon Ligowy TOM VI (1970–1972). 2015. ISBN 978-83-63087-44-9.
  8. a b c Wiesław Dobruszek: Żużlowy Leksykon Ligowy TOM VII (1973–1975). 2015. ISBN 978-83-63087-60-9.

Bibliografia[edytuj]