Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu
Państwo Polska
Oficjalny skrót DMP
Dyscyplina żużel
Data założenia 1948
Założyciel Polski Związek Motorowy
Partner TV nc+ (Ekstraliga)
Polsat (1.LŻ)
Rozgrywki
Liczba drużyn 22+1
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca PKM Warszawa
Obecny zwycięzca Unia Leszno
Najwięcej zwycięstw Unia Leszno

Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlupolskie rozgrywki ligowe w sporcie żużlowym, rozgrywane na torach klasycznych, pod patronatem Głównej Komisji Sportu Żużlowego (części Polskiego Związku Motorowego). Pierwsze zawody ligowe odbyły się w 1948 roku. Od tamtego czasu system rozgrywek ulegał wielokrotnym zmianom.

Obecnie najwyższa klasa rozgrywkowa – Ekstraliga (do 1999 roku – I liga) – przekształcona została z ligi klubów-stowarzyszeń w profesjonalną ligę opartą na sportowych spółkach akcyjnych. Pierwotnie zarządzana przez Polski Związek Motorowy (w latach 1948–2006). Obecnie ligą zarządza powołana w czerwcu 2006 spółka Ekstraliga Żużlowa. Od sezonu 2017 rozgrywki I ligi żużlowej noszą również nazwę 1. Liga Żużlowa, natomiast II ligi – 2. Liga Żużlowa. Obie najniższe klasy rozgrywkowe są zarządzane przez Polski Związek Motorowy.

Zasady[edytuj]

Rozgrywki podzielone są na trzy ligi. Najwyższą ligą jest Ekstraliga, niższe ligi to I liga i II liga. Mecze w pierwszej fazie sezonu rozgrywa się systemem „każdy z każdym”, raz na własnym torze, drugi raz na wyjeździe. Kolejną jest faza finałowa, po której ustala się ostateczną kolejność drużyn. Za zwycięstwo drużynie przyznaje się 2 punkty w tabeli, za remis – 1. Ponadto od 2005 roku przyznaje się dodatkowy punkt za lepszy bilans punktów w dwumeczu.

Ostatnie zespoły w końcowej tabeli Ekstraligi i I ligi zostają zdegradowane do niższych lig, a przedostatnie biorą udział w meczach barażowych z drugimi zespołami odpowiednio I i II ligi. Pierwsze zespoły I i II ligi awansują do wyższych lig. Z kolei pierwszy zespół Ekstraligi uzyskuje tytuł Drużynowego Mistrza Polski.

Mecz ligowy składa się z 15 wyścigów, zwanych biegami. W każdym biegu uczestniczy czterech zawodników, po dwóch z jednej drużyny. Zawodnicy wykonują cztery okrążenia ze wspólnego startu. Zwycięzca otrzymuje 3 punkty, drugi zawodnik 2, trzeci 1 pkt, a zawodnik, który biegu nie ukończy lub dotrze na metę ostatni, pozostaje bez punktu. Punkty wszystkich zawodników danej drużyny trafiają na wspólne konto. Składy w pierwszych trzynastu biegach są ustalane przez trenerów obu drużyn przed meczem. Czternasty i piętnasty bieg są nominowane, to znaczy, że trenerzy po trzynastu biegach decydują o składach do nich. Ponadto gdy zespół przegrywa sześcioma punktami może skorzystać z rezerwy taktycznej, to znaczy może zmienić zawodnika w którymś biegu. W 2008 roku, w ekstralidze zespół przegrywający przynajmniej dziesięcioma punktami mógł raz skorzystać ze złotej rezerwy taktycznej, tzw. jokera (którego punkty były liczone podwójnie), jednak już w następnym sezonie wycofano się z pomysłu wprowadzania złotej rezerwy.

W składzie każdej drużyny znajduje się sześciu zawodników posiadających licencje przyznane przez GKSŻ oraz do dwóch rezerwowych. Polski regulamin nakazuje drużynom posiadanie w składzie podstawowym co najmniej jednego zawodnika młodzieżowego, czyli w wieku do 21 lat.

Od sezonu 2006 w drużynach ligowych (oraz na inne zawody, m.in. MPPK, MDMP) występować mogą zawodnicy obcokrajowi bez dotychczasowych ograniczeń, na identycznych zasadach jak zawodnicy krajowi. Zakaz zatrudniania zawodników z cyklu Grand Prix w niższych ligach zniesiono od 2007. Dotychczas obcokrajowcy startować mogli tylko w meczach ligowych, jeden lub dwóch w drużynie (w zależności od szczegółowych zasad w danym roku). Nie mogli pełnić roli zawodnika młodzieżowego, a liczba zakontraktowanych obcokrajowców była ściśle ograniczona.

Zespoły[edytuj]

Mapa lokalizacyjna Polski
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Geographylogo.svg
Lokalizacja miast reprezentowanych w polskiej lidze żużlowej
Mapa lokalizacyjna Europy
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Geographylogo.svg
Lokalizacja miast zagranicznych reprezentowanych w polskiej lidze żużlowej

Na przestrzeni lat liczba zespołów i miasta ich pochodzenia zmieniały się nieznacznie. Najwięcej zespołów występowało w lidze w jej początkach, gdy nie było jeszcze konieczne np. posiadanie bandy na torze oraz dozwolone były starty na zwykłych motocyklach drogowych (a początkowo, z przyczyn finansowych, specjalnych motocyklów w ogóle w Polsce nie było).

Obecnie w trzech ligach startują 23 zespoły: 8 w Ekstralidze, 8 w I lidze oraz 7 w II lidze. W I lidze na specjalnych zasadach startuje zespół z Łotwy - Lokomotiv Daugavpils.

Od 2005 roku kluby występujące w Ekstralidze spełniać muszą warunki licencyjne dotyczące infrastruktury oraz płynności finansowej, które weryfikuje Komisja Licencyjna PZM. Stadiony muszą posiadać co najmniej 2000 miejsc siedzących, zadaszoną trybunę honorową, sztuczne oświetlenie oraz bandę powietrzną wokół toru, zwiększającą bezpieczeństwo zawodników. Ponadto kluby muszą wykazywać brak zadłużeń wobec PZM, zawodników, ZUS-u i urzędu skarbowego oraz prowadzić coroczny audyt wewnętrzny. Niespełnienie warunków przez klub Ekstraligowy grozi degradacją, co dotychczas nastąpiło raz – w 2006 roku Wybrzeżu Gdańsk odmówiono przyznania licencji i zdegradowano do I ligi.

Medaliści[edytuj]

Rok K MP Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1948 → wyniki 1 PKM Warszawa LKM Leszno Olimpia Grudziądz
1949 → wyniki 1 LKM Unia Leszno KM Stal Ostrów Wielkopolski Skra Związkowiec Warszawa
1950 → wyniki 2 Unia Leszno Budowlani Rybnik Stal Ostrów Wielkopolski
1951 → wyniki 3 Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Górnik Rybnik
1952 → wyniki 4 Unia Leszno CWKS Wrocław Spójnia Wrocław
1953 → wyniki 5 Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Spójnia Wrocław
1954 → wyniki 6 Unia Leszno Spójnia Wrocław Kolejarz Rawicz
1955 → wyniki 1 Gwardia Bydgoszcz Kolejarz Rawicz Sparta Wrocław
1956 → wyniki 1 Górnik Rybnik Ślęza Wrocław Gwardia Bydgoszcz
1957 → wyniki 2 Górnik Rybnik Sparta Wrocław Polonia Bydgoszcz
1958 → wyniki 3 Górnik Rybnik Sparta Wrocław Unia Leszno
1959 → wyniki 1 Włókniarz Częstochowa Górnik Rybnik Legia Warszawa
1960 → wyniki 1 Stal Rzeszów Legia Gdańsk Polonia Bydgoszcz
1961 → wyniki 2 Stal Rzeszów Górnik Rybnik Polonia Bydgoszcz
1962 → wyniki 4 Górnik Rybnik Stal Rzeszów Unia Leszno
1963 → wyniki 5 Górnik Rybnik Stal Rzeszów Sparta Wrocław
1964 → wyniki 6 Górnik Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Polonia Bydgoszcz
1965 → wyniki 7 ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Wybrzeże Gdańsk
1966 → wyniki 8 ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Stal Rzeszów
1967 → wyniki 9 ROW Rybnik Wybrzeże Gdańsk Sparta Wrocław
1968 → wyniki 10 ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Sparta Wrocław
1969 → wyniki 1 Stal Gorzów Wielkopolski Śląsk Świętochłowice ROW Rybnik
1970 → wyniki 11 ROW Rybnik Śląsk Świętochłowice Kolejarz Opole
1971 → wyniki 2 Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski ROW Rybnik
1972 → wyniki 12 ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz Śląsk Świętochłowice
1973 → wyniki 2 Stal Gorzów Wielkopolski Śląsk Świętochłowice Falubaz Zielona Góra
1974 → wyniki 2 Włókniarz Częstochowa Stal Gorzów Wielkopolski ROW Rybnik
1975 → wyniki 3 Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno
1976 → wyniki 4 Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno
1977 → wyniki 5 Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Włókniarz Częstochowa
1978 → wyniki 6 Stal Gorzów Wielkopolski Wybrzeże Gdańsk Włókniarz Częstochowa
1979 → wyniki 7 Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra
1980 → wyniki 8 Unia Leszno ROW Rybnik Start Gniezno
1981 → wyniki 1 Falubaz Zielona Góra Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno
1982 → wyniki 2 Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski
1983 → wyniki 7 Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Apator Toruń
1984 → wyniki [a] 9 Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra
1985 → wyniki 3 Falubaz Zielona Góra Wybrzeże Gdańsk Unia Leszno
1986 → wyniki 1 Apator Toruń Polonia Bydgoszcz Unia Leszno
1987 → wyniki 9 Unia Leszno Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski
1988 → wyniki 10 Unia Leszno ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz
1989 → wyniki 11 Unia Leszno Falubaz Zielona Góra ROW Rybnik
1990 → wyniki 2 Apator Toruń ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz
1991 → wyniki 4 Morawski Zielona Góra Motor Lublin Apator Toruń
1992 → wyniki 3 Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski Apator Toruń
1993 → wyniki 1 Sparta Polsat Wrocław Polonia Jutrzenka Bydgoszcz Apator Elektrim Toruń
1994 → wyniki 2 Sparta Polsat Wrocław Unia Tarnów Apator Elektrim Toruń
1995 → wyniki 3 Sparta Polsat Wrocław Apator Elektrim Toruń Polonia Jutrzenka Bydgoszcz
1996 → wyniki 3 Włókniarz Malma Częstochowa Apator DGG Toruń Polonia Philips Piła
1997 → wyniki 4 Jutrzenka Polonia Bydgoszcz Pergo Gorzów Wielkopolski Polonia Philips Piła
1998 → wyniki 5 Jutrzenka Polonia Bydgoszcz Polonia Piła Van Pur Rzeszów
1999 → wyniki 1 Ludwik Polonia Piła Atlas Wrocław Lotos Wybrzeże Gdańsk
2000 → wyniki 6 Polonia Bydgoszcz Ludwik Polonia Piła Pergo Gorzów Wielkopolski
2001 → wyniki 3 Apator Adriana Toruń Atlas Wrocław Bractwo Polonia Bydgoszcz
2002 → wyniki 7 Point S Polonia Bydgoszcz Unia Leszno Atlas Wrocław
2003 → wyniki 4 Top Secret Włókniarz Częstochowa Apator Adriana Toruń Plusssz Polonia Bydgoszcz
2004 → wyniki 1 Unia Tarnów Atlas Wrocław Złomrex Włókniarz Częstochowa
2005 → wyniki 2 Unia Tarnów Budlex Polonia Bydgoszcz Złomrex Włókniarz Częstochowa
2006 → wyniki 4 Atlas Wrocław Złomrex Włókniarz Częstochowa Budlex Polonia Bydgoszcz
2007 → wyniki 12 Unia Leszno Unibax Toruń Atlas Wrocław
2008 → wyniki 4 Unibax Toruń Unia Leszno ZKŻ Kronopol Zielona Góra
2009 → wyniki 5 Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Cognor Włókniarz Częstochowa
2010 → wyniki 13 Unia Leszno Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń
2011 → wyniki 6 Stelmet Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Caelum Stal Gorzów Wielkopolski
2012 → wyniki 3 Azoty Tauron Tarnów Stal Gorzów Wielkopolski Unibax Toruń
2013 → wyniki 7 Stelmet Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Unia Tarnów
2014 → wyniki 8 Stal Gorzów Wielkopolski Fogo Unia Leszno Grupa Azoty Unia Tarnów
2015 → wyniki 14 Fogo Unia Leszno Betard Sparta Wrocław Unia Tarnów
2016 → wyniki 9 Stal Gorzów Wielkopolski Get Well Toruń Ekantor.pl Falubaz Zielona Góra
2017 → wyniki 15 Fogo Unia Leszno Betard Sparta Wrocław Cash Broker Stal Gorzów Wlkp.

Klasyfikacja medalowa[edytuj]

Lp. Klub Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Razem
1. Unia Leszno 15 8 7 30
2. ROW Rybnik 12 6 5 23
3. Stal Gorzów Wielkopolski 9 12 5 26
4. Polonia Bydgoszcz 7 7 11 25
5. Falubaz Zielona Góra 7 2 5 14
6. Sparta Wrocław 4 9 8 21
7. Apator Toruń 4 7 7 18
8. Włókniarz Częstochowa 4 3 5 12
9. Unia Tarnów 3 1 3 7
10. Stal Rzeszów 2 2 2 6
11. Polonia Piła 1 2 2 5
12. PKM Warszawa 1 0 0 1
13. Wybrzeże Gdańsk 0 3 2 5
14. Śląsk Świętochłowice 0 3 1 4
15. Legia Warszawa 0 2 1 3
16. KM Ostrów Wielkopolski 0 1 1 2
Kolejarz Rawicz 0 1 1 2
18. Motor Lublin 0 1 0 1
19. Olimpia Grudziądz 0 0 1 1
Skra Warszawa 0 0 1 1
Kolejarz Opole 0 0 1 1
Start Gniezno 0 0 1 1

Uczestnicy najwyższej ligi[edytuj]

Mapa lokalizacyjna Polski
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Cyan pog.svg
Green pog.svg
Green pog.svg
Geographylogo.svg
Lokalizacja miast reprezentowanych w pierwszej klasie rozgrywkowej
Lp. Nazwa drużyny Sez. 1. msc Lata występów
1. Polonia Bydgoszcz 61 7 1951–2007, 2009–2010, 2012–2013
2. Unia Leszno 60 16 1948–1956, 1958–1964, 1970, 1973–1991, 1993–1994, 1997–
3. Sparta Wrocław 53 4 1951–1959, 1961–1972, 1974–1977, 1979–1980, 1992–1997, 1999–
4. Stal Gorzów Wielkopolski 52 9 1962–2002, 2008–
5. ROW Rybnik 46 12 1949–1954, 1956–1982, 1984–1991, 1993, 2004, 2006, 2016–2017
6. Włókniarz Częstochowa 45 4 1951–1954, 1957–1962, 1967–1969, 1972–1981, 1992, 1994–1997, 2000–2014, 2017–
7. Apator Toruń 43 4 1976–
8. Falubaz Zielona Góra 41 7 1965–1966, 1972–1974, 1976, 1978–1994, 1997–1998, 2001, 2003–2005, 2007–
9. Wybrzeże Gdańsk 36 1962–1971, 1975–1989, 1992, 1994–1995, 1999–2000, 2002–2003, 2005, 2009, 2012, 2014
10. Stal Rzeszów 34 2 1958, 1960–1969, 1967–1969, 1982–1990, 1992–1993, 1995–1999, 2006–2008, 2011–2013, 2015
11. Unia Tarnów 27 3 1960, 1967–1968, 1971, 1986–1989, 1991–1996, 2004–2008, 2010–2016, 2018–
12. Śląsk Świętochłowice 17 1953–1954, 1957–1958, 1963–1966, 1969–1974, 1978–1979, 1985
13. Kolejarz Opole 15 1970–1973, 1975–1978, 1981–1986, 1988
14. Start Gniezno 13 1959–1960, 1980–1984, 1987, 1996–1999, 2013
15. Kolejarz Rawicz 11 1948–1957, 1959
15. Legia Warszawa 11 1951–1961
17. Polonia Piła 9 1 1995–2003
18. Skra Warszawa 9 1948–1956
19. Tramwajarz Łódź 8 1948–1950, 1952–1954, 1956–1957
19. Motor Lublin 8 1977, 1983, 1990–1995
21. GKM Grudziądz 7 1996, 1998–1999, 2015–
22. KM Ostrów Wielkopolski 5 1948–1952
23. PKM Warszawa 3 1 1948–1950
24. Olimpia Grudziądz 3 1948–1950
24. Polonia Bytom 3 1949–1951
26. DKS Łódź 1 1948
26. GKM Gdańsk 1 1948
26. Wanda Kraków 1 1961
26. Ostrovia 1 1989
26. Iskra Ostrów Wielkopolski 1 1998

Uwagi

  1. Zespół Unii Leszno decyzją GKSŻ został pozbawiony tytułu mistrzowskiego, zobacz: Speedway w Polsce 1984.

Bibliografia[edytuj]