Daniel Wyszogrodzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Daniel Wyszogrodzki
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Daniel Stanisław Wyszogrodzki

Data i miejsce urodzenia

1960
Warszawa

Zawód, zajęcie

tłumacz, dziennikarz, poeta, redaktor Radia357

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Daniel Stanisław[a] Wyszogrodzki (ur. 1960 w Warszawie[1]) – polski tłumacz i autor, także dziennikarz muzyczny. Doktor nauk humanistycznych, wykładowca Akademii Teatralnej w Warszawie, członek kapituły Teatralnych Nagród Muzycznych im. Jana Kiepury[2], kurator Teatru Starego w Lublinie[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył VIII LO im. Władysława IV w Warszawie, absolwent Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 80. i 90. przebywał czasowo w Nowym Jorku. Współpracował z dwutygodnikiem „Radar” (1985-1987) oraz z miesięcznikami „Magazyn Muzyczny” (1985-1987) i „Tylko Rock” 1991-1993. W latach 1991–2011 związany z wydawaną w Nowym Jorku gazetą „Nowy Dziennik – Polish Daily News” (m.in. jako korespondent krajowy). W latach 1993–1995 korespondent Radia Kolor w Nowym Jorku, współpracownik Programu I Polskiego Radia w latach 2003–2005. Związany z wieloma krajowymi czasopismami muzycznymi i kulturalnymi, m.in. „Machina” (oryginalna), „Muza” (redaktor naczelny w latach 2002–2004) i „Jazz Forum” (od 1998 do chwili obecnej). W latach 2003–2013 współpracował z magazynem „Zwierciadło”, gdzie prowadził dział recenzji płytowych i przeprowadzał wywiady z gwiazdami muzyki, takimi, jak: Anna Netrebko, Cecilia Bartoli, Diana Krall, Norah Jones, Alicia Keys, Youssou N’Dour czy Tomasz Stańko. Prowadzi autorską audycję muzyczną „Godziny satysfakcji” w Radio 357[4].

Autor książki biograficznej Satysfakcja – The Rolling Stones[5] (sześć wydań) oraz poetyckich przekładów książek Leonarda Cohena Księga tęsknoty (Book Of Longing, Rebis 2006), Księga miłosierdzia (Book of Mercy, Rebis 2017) i Płomień (The Flame, Rebis 2018)[6].

Jest redaktorem wielu edycji płytowych z archiwaliami polskiej muzyki popularnej (m.in. Złota kolekcja Pomaton EMI), z których seria Świecie nasz – dzieła wszystkie Marka Grechuty (15 CD) otrzymała Nagrodę Muzyczną Fryderyka 2001 w kategorii album roku reedycja/nagranie archiwalne. Na zamówienie Polskiego Radia opracował serię fonograficzną Marek Grechuta – koncerty (2014, 2015).

Przygotował wiele przekładów filmowych na potrzeby telewizji (fabuła i dokument), tłumacząc również filmy muzyczne i musicale, m.in. West Side Story, The Sound Of Music, Żółta łódź podwodna, Ned Kelly, Yentl, filmy Elvisa Presleya. Tłumaczy teksty śpiewających poetów (m.in. Leonard Cohen, Bob Dylan), bardów ludowych(Woody Guthrie) i tradycyjne utwory amerykańskiej muzyki folk.

Jest autorem tekstów piosenek dla Seweryna Krajewskiego[7], Łukasza Zagrobelnego[8] i Krzysztofa Krawczyka[9] (m.in. przebój numer jeden Mój przyjacielu).

Jest współautorem libretta (wraz z Wojciechem Kępczyńskim) i autorem teksów piosenek do musicalu Akademia Pana Kleksa (Teatr Muzyczny „Roma”, 2007) z muzyką Andrzeja Korzyńskiego. Teatr Muzyczny „Roma” w Warszawie zrealizował w jego przekładzie musicale: Koty (2004), Taniec wampirów (2005), Upiór w operze (2008), Les Misérables (2010), Aladyn JR (2011), Deszczowa piosenka (2012) oraz Mamma Mia! (2015)[10].

Dla Teatru Rozrywki w Chorzowie przygotował przekłady musicali Oliver! (2009), Producenci (2009), Sweeney Todd (2012) oraz Niedziela w parku z Georgem (2014)[11]. Teatr Wielki w Poznaniu zrealizował w jego przekładzie polską prapremierę opery dziecięcej Hansa Krásy Brundibár (2009). Jego tłumaczenia piosenek z repertuaru Janis Joplin wykorzystano w monodramie Moja mama Janis w wykonaniu Jolanty Litwin-Sarzyńskiej (Nova Scena Teatru Muzycznego „Roma”, 2005), a piosenki zespołu Antony and the Johnsons złożyły się na przedstawienie Jesteś moją siostrą zrealizowane na Novej Scenie Teatru Muzycznego Roma (2011). Od września 2016 Teatr Stary w Lublinie prezentuje spektakl Boogie Street według Księgi tęsknoty Leonarda Cohena w tłumaczeniu i adaptacji Daniela Wyszogrodzkiego. Jego kolejne przekłady teatralne to Doktor Żywago (Opera i Filharmonia Podlaska, 2017) i Gorączka sobotniej nocy (Teatr Muzyczny w Gdyni, 2018). Renata Przemyk wydała album Boogie Street z jego przekładami piosenek Leonarda Cohena (Agora, 2017), a Krzysztof Krawczyk płytę Wiecznie młody z przekładami piosenek Boba Dylana (Sony, 2017). Najnowsze przekłady teatralne Daniela Wyszogrodzkiego to Pretty Woman (Teatr Muzyczny w Łodzi, 2021)[12], Something Rotten (Teatr Muzyczny w Gdyni, 2022)[13], West Side Story (Opera i Filharmonia Podlaska, 2022)[14] oraz Tajemniczy ogród (The Secret Garden) z muzyką Lucy Simon.

Od 2015 roku jest wykładowcą Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Pracę doktorską „Stulecie musicalu” obronił w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk pod kierunkiem prof. Anny Nasiłowskiej i prof. Krzysztofa Lipki[15]. Ukazała się w popularnej wersji książkowej jako Ale musicale! (Wydawnictwo Marginesy, 2018)[16].

Jest autorem piosenek do musicalu Pora jeziora z muzyką Tomasza Szymusia do libretta Ałbeny Grabowskiej (Filharmonia Warmińsko-Mazurska w Olsztynie, 2021)[17]. W lipcu 2021 roku ukazała się autobiograficzna powieść Daniela Wyszogrodzkiego Plac Leńskiego (Wydawnictwo Marginesy)[18].

Musicale[edytuj | edytuj kod]

Teatr Muzyczny „Roma” w Warszawie[edytuj | edytuj kod]

Teatr Rozrywki w Chorzowie[edytuj | edytuj kod]

Teatr Wielki w Poznaniu[edytuj | edytuj kod]

  • Brundibar (muz. Hans Krása, reż. Beata Redo-Dobber, 2009) – przekład

Opera i Filharmonia Podlaska[edytuj | edytuj kod]

Teatr Muzyczny w Gdyni[edytuj | edytuj kod]

  • Gorączka sobotniej nocy (muz. Bee Gees, reż. Tomasz Dutkiewicz, 2018) – przekład

Filharmonia Warmińsko-Mazurska w Olsztynie[edytuj | edytuj kod]

  • Pora jeziora (muz. Tomasz Szymuś, reż. Jerzy Jan Połoński) – słowa piosenek

Teatr Muzyczny w Łodzi[edytuj | edytuj kod]

  • Pretty Woman (muz. i teksty piosenek Bryan Adams i Jim Vallance, reż. Jakub Szydłowski) – przekład

Publikacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

Wybrane edycje płytowe[edytuj | edytuj kod]

Antologie (jako redaktor)[edytuj | edytuj kod]

Złota kolekcja Pomaton EMI (jako redaktor)[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Grechuta – Dni, których nie znamy (Pomaton EMI, 1999)
  • Czesław NiemenCzas jak rzeka (Pomaton EMI, 2000)
  • SkaldowieWszystko kwitnie wkoło (Pomaton EMI, 2001)
  • Leszek DługoszTakże i ty (Pomaton EMI, 2001)
  • Seweryn KrajewskiPogoda na szczęście (Pomaton EMI, 2001)
  • Krzysztof KlenczonPożegnanie z gitarą (Pomaton EMI, 2001)
  • Stan BorysIdę drogą nieznaną (Pomaton EMI, 2002)
  • Czerwone GitaryNie spoczniemy (Pomaton EMI, 2002)
  • TrubadurzyCóż wiemy o miłości (Pomaton EMI, 2002)
  • Gintrowski, Kaczmarski, Łapiński – Pokolenie (Pomaton EMI, 2003)
  • Jacek Kaczmarski – Źródło (Pomaton EMI, 2003)
  • Różni Wykonawcy – Lata 60-te: Kwiaty we włosach (Pomaton EMI, 2003)
  • Różni Wykonawcy – Lata 70-te: Czas relaksu (Pomaton EMI, 2003)
  • Marek Grechuta vol. 2 – Gdzieś w nas (Pomaton EMI, 2004)
  • Zbigniew NamysłowskiSprzedaj mnie wiatrowi (2 CD Pomaton EMI, 2004)

Złote płyty[edytuj | edytuj kod]

Platynowe płyty[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów D. Wyszogrodzkiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gość „Plusa Minusa” poleca. Rozczarowany powrotami, w: Rzeczpospolita. Plus Minus nr 232 (11778)/Plus Minus 39 (1436), 3–4 października 2020, s. 26.
  2. Warszawa. Ogłoszenie nominacji do XV Teatralnych Nagród Muzycznych im. Jana Kiepury | e-teatr.pl, Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  3. O teatrze - Teatr Stary w Lublinie, teatrstary.eu [dostęp 2021-11-21].
  4. Daniel Wyszogrodzki, Radio357 [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  5. SATYSFAKCJA. HISTORIA THE ROLLING STONES - Daniel Wyszogrodzki (oprawa miękka), Inrock [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  6. Leonard Cohen w REBIS. Dowiedz się więcej o autorze i kup jego książkę, rebis.com.pl [dostęp 2021-11-21].
  7. Noc jest muzą dla muzyka – 1997 r. | Seweryn Krajewski Fundacja, sewerynkrajewskifundacja.com [dostęp 2021-11-21].
  8. Między dźwiękami (Jewelcase) – Łukasz Zagrobelny, TaniaKsiazka.pl [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  9. Krzysztof Krawczyk i Daniel Wyszogrodzki. [dostęp 2021-11-21].
  10. Daniel Wyszogrodzki, Teatr Muzyczny Roma [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  11. TŁUMACZE, teatr-rozrywki.pl [dostęp 2021-11-21].
  12. PRETTY WOMAN | Teatr Muzyczny w Łodzi, teatr-muzyczny.lodz.pl [dostęp 2021-11-21].
  13. Teatr Muzyczny: pięć produkcji na Dużej Scenie do 2023 roku, trojmiasto.pl, 13 lutego 2020 [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  14. Sylwia Wierczyńska, Białystok. "Wesoła wdówka" i "West Side Story" - w nowym sezonie Opery i Filharmonii Podlaskiej | e-teatr.pl, Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  15. Pedagodzy, Akademia Teatralna, 23 stycznia 2016 [dostęp 2021-11-21].
  16. Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk - Przewody doktorskie, ibl.waw.pl [dostęp 2021-11-21].
  17. Pora jeziora. Warmińska opowieść wigilijna – PREMIERA – Filharmonia Warmińsko-Mazurska [dostęp 2021-11-21] (pol.).
  18. Plac Leńskiego - marginesy.com.pl, marginesy.com.pl [dostęp 2022-02-12] (pol.).