Kamienica Pod Złotym Dzbanem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1603/236 30.12.1970[1]
Ilustracja
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
na wrocławskim Rynku
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 22
Zniszczono 1945
Odbudowano lata 1950.
Kolejni właściciele Nicolaus Konrad (1420-1436), Hieronim, Anton i Matthias Ungeraten (1439-1443), Joachim i Hester Smed (1439-1443), Alexius Mühlheim i spadkobiercy (1445-1461), Philipp Dax i spadkobiercy (1461-1494), Hans i Margareth Rindfleis (1494)
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Kamienica Pod Złotym Dzbanem
Ziemia51°06′33,2″N 17°01′54,7″E/51,109222 17,031861

Kamienica Pod Złotym Dzbanem (niem. Haus Zum goldenen Krug) – średniowieczna kamienica w południowej pierzei rynku we Wrocławiu (na stronie tak zwanego Złotego Pucharu), o numerze 22 (według współczesnej numeracji; dawniej 31), naprzeciw wejścia do Piwnicy Świdnickiej i obok kamienicy Pod Zieloną Dynią (Rynek 23).

Historia kamienicy i jej architektura[edytuj | edytuj kod]

Na parterze kamienicy mieściła się kawiarnia Pod Złotym Dzbanem

W podwórzu, w oficynie, kamienicy mieścił się w średniowieczu browar, w którym warzono piwo „Biały Baran”. Z browaru od 1519 prowadził do przedsionka Piwnicy Świdnickiej podziemny tunel, wykorzystywany do transportu beczek z piwem. Tunel ten zachował się do dziś i służy za pomieszczenia magazynowe[2].

Właściciele i postacie związane z kamienicą[edytuj | edytuj kod]

W latach 1420–1436 właścicielem posesji był kupiec i rajca Nicolaus Konrad, który w latach 1425–1427 posiadał również kamienicę nr 38 przy wschodniej pierzei Rynku. W 1439 Konrad popadł w kłopoty finansowe a jego dobra zostały utracone na rzecz zaciągniętych długów. Prawa własnościowe do kamienicy nabyły dwie rodziny: dzieci Baltazara Ungeratena, Hieronim, Anton i Matthias oraz Joachim i Hester Smed (Smith). Joachim, w latach 1446–1450, był własnościowym udziałowcem kamienicy 29[3]. W 1443 kamienica została nabyta przez grupę spadkobierców Petera Janusch (czwórka dzieci) i wdowy po nim Agnes. Dwa lata później, samodzielnym właścicielem kamienicy został Alexius Mühlheim, zamożny kupiec utrzymujący kontakty handlowe z południowymi Niemcami. Po jego śmierci, w 1449, prawa do majątku nabyła jego żona oraz dzieci Hans, Hedwig i Katharina[4]. W 1461 kamienicę nabył kupiec Philipp Dax (Dachs) kupiec, który na przełomie 1459 i 1460 był posłem w delegacji kupców wrocławskich do Pragi. Po jego śmierci, w 1468, kamienica należała do jego żony Margareth (do 1491) oraz ich potomstwa, Sebastiana i Anny. W 1494 Sebastian sprzedał swoje udziały siostrze, która wraz z mężem Hansem Rindfleisem mieszkała uprzednio w kamienicy nr 4 przy wrocławskim Rynku[5].

Po 1945[edytuj | edytuj kod]

Kamienica została w dużym stopniu zniszczona w 1945; odbudowano ją w latach 50. XX wieku, nawiązując do fazy z około 1800[6], według projektu Zbigniewa Malinowskiego i Marcina Bukowskiego[7]. Budynek ma cztery kondygnacje, a czteroosiowa elewacja nakryta została dachem z czterema facjatami. Boniowana elewacja parteru została oblicowana piaskowcem. Okna na drugiej kondygnacji zostały wykończone trójkątnymi nadokiennikami wspartymi na konsolach[7].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  • Krystyna Kirschke: Fasady wrocławskich obiektów komercyjnych z lat 1890-1930. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 1997.
  • Mateusz Goliński: Przy wrocławskim Rynku. Rekonstrukcja dziejów własności posesji (cz2: 1421-1500). Wrocław: Chronicon, 2015.
  • Andrzej Konarski: 604 zagadki o Wrocławiu. Wrocław: eMKa, 2017.