Koniemłoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koniemłoty
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Staszów
Liczba ludności (2006) 675
Strefa numeracyjna (+48) 15
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0807412
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Koniemłoty
Koniemłoty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koniemłoty
Koniemłoty
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Koniemłoty
Koniemłoty
Ziemia 50°31′12″N 21°07′48″E/50,520000 21,130000

Koniemłotywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.

Do 1954 roku siedziba gminy Oględów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Geografia[edytuj]

Koniemłoty położone są w Niecce Połanieckiej, około 5 km na południowy zachód od Staszowa.

Religia[edytuj]

We wsi znajduje się parafia Wniebowzięcia NMP należąca do dekanatu Połaniec w ramach rzymskokatolickiej diecezji sandomierskiej, z zabytkowym kościołem pw. Wniebowzięcia NMP.

Historia[edytuj]

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
 Osobny artykuł: Kalendarium Koniemłotów.

Koniemłoty to jedna z najstarszych wsi na ziemi staszowskiej. Tu w 1246 r. odbył się zjazd dostojników małopolskich z udziałem księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. W XIII wieku wieś należała do dóbr klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu, tu też znajdował się ich mały klasztor. Swój patronat nad osadą benedyktyni utrzymywali aż do kasacji ich zakonu w 1819 r. W 1527 r. Koniemłoty przeszły na własność dziedziców Staszowa: Łaskich, Zborowskich, Tęczyńskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich. W 1815 r. w Koniemłotach[1], w zaadaptowanym spichlerzu, którego budynek stoi do dnia dzisiejszego, z inicjatywy Izabeli Lubomirskiej założona została szkoła z 3 oddziałami. W 1905 r. za namową rodziców, miejscowa młodzież szkolna wystąpiła z żądaniem nauczania w języku polskim i 2 kwietnia 1906 r. władze carskie wydały na to zgodę. 1 września 1988 r. w Koniemłotach oddano do użytku nowy budynek szkolny, w którym mieści się obecnie Publiczna Szkoła Podstawowa.

W 1923 r. w Koniemłotach rozpoczęła działalność ochotnicza straż pożarna[1]. Pierwszą drewnianą remizę wybudowano we wsi w 1925 r., służyła ona strażakom do II wojny światowej. W 1944 r. w jej miejscu przystąpiono do budowy nowej remizy. Obecny murowany Dom Strażaka z dwoma boksami na samochody został oddany do użytku w 1971 r.

Zabytki[edytuj]

Koniemłoty – kościół pw. Wniebowzięcia NMP nocą

Pobenedyktyński zespół klasztorny, na który składa się:

  • kościół pw. Wniebowzięcia NMP wzniesiony w latach 1637-1649 w stylu późnorenesansowym. Po pożarze w 1770 r., kościół został odnowiony i przebudowany. Świątynia składa się z trzech naw: w prawej nawie bocznej znajduje się kaplica św. Benedykta wzniesiona na planie kwadratu, z barokowym ołtarzem św. Anny Samotrzeciej. Druga nawa boczna została dobudowana w latach trzydziestych XX wieku, według projektu Stefana Szyllera. Barokowy ołtarz główny zdobi obraz Niepokalanego Poczęcia NMP z 1742 r. W niszach ołtarza, po bokach, umieszczone są drewniane figury św. Benedykta i św. Scholastyki. W stallach ustawionych w prezbiterium znajdują się olejne obrazy przedstawiające wydarzenia z życia Najświętszej Maryi Panny;
  • budynek dawnego klasztoru benedyktynów, obecnie plebania, 1667-49, 1825, 1920;
  • ogrodzenie cmentarza kościelnego, z XVIII w., z bramą wzniesioną w 1886 r.

Osoby związane z miejscowością[edytuj]

Z Koniemłot pochodził i tu spoczywa na cmentarzu ksiądz katolicki Roman Kotlarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL, uczestnik wydarzeń radomskiego czerwca, zamordowany przez funkcjonariuszy SB w 1976 r. Plac przy kościele nosi jego imię, znajduje się przy nim też tablica pamiątkowa poświęcona ks. Kotlarzowi.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]