Koniemłoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koniemłoty
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Staszów
Liczba ludności (2006) 675
Strefa numeracyjna (+48) 15
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0807412
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Koniemłoty
Koniemłoty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koniemłoty
Koniemłoty
Ziemia 50°31′12″N 21°07′48″E/50,520000 21,130000

Koniemłotywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.

Do 1954 roku siedziba gminy Oględów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Geografia[edytuj]

Koniemłoty położone są w Niecce Połanieckiej, około 5 km na południowy zachód od Staszowa.

Religia[edytuj]

We wsi znajduje się parafia Wniebowzięcia NMP należąca do dekanatu Połaniec w ramach rzymskokatolickiej diecezji sandomierskiej, z zabytkowym kościołem pw. Wniebowzięcia NMP.

Historia[edytuj]

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
 Osobny artykuł: Kalendarium Koniemłotów.

Koniemłoty to jedna z najstarszych wsi na ziemi staszowskiej. Tu w 1246 r. odbył się zjazd dostojników małopolskich z udziałem księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. W XIII wieku wieś należała do dóbr klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu, tu też znajdował się ich mały klasztor. Swój patronat nad osadą benedyktyni utrzymywali aż do kasacji ich zakonu w 1819 r. W 1527 r. Koniemłoty przeszły na własność dziedziców Staszowa: Łaskich, Zborowskich, Tęczyńskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich. W 1815 r. w Koniemłotach[1], w zaadaptowanym spichlerzu, którego budynek stoi do dnia dzisiejszego, z inicjatywy Izabeli Lubomirskiej założona została szkoła z 3 oddziałami. W 1905 r. za namową rodziców, miejscowa młodzież szkolna wystąpiła z żądaniem nauczania w języku polskim i 2 kwietnia 1906 r. władze carskie wydały na to zgodę. 1 września 1988 r. w Koniemłotach oddano do użytku nowy budynek szkolny, w którym mieści się obecnie Publiczna Szkoła Podstawowa.

W 1923 r. w Koniemłotach rozpoczęła działalność ochotnicza straż pożarna[1]. Pierwszą drewnianą remizę wybudowano we wsi w 1925 r., służyła ona strażakom do II wojny światowej. W 1944 r. w jej miejscu przystąpiono do budowy nowej remizy. Obecny murowany Dom Strażaka z dwoma boksami na samochody został oddany do użytku w 1971 r.

Zabytki[edytuj]

Koniemłoty – kościół pw. Wniebowzięcia NMP nocą

Pobenedyktyński zespół klasztorny, na który składa się:

  • kościół pw. Wniebowzięcia NMP wzniesiony w latach 1637-1649 w stylu późnorenesansowym. Po pożarze w 1770 r., kościół został odnowiony i przebudowany. Świątynia składa się z trzech naw: w prawej nawie bocznej znajduje się kaplica św. Benedykta wzniesiona na planie kwadratu, z barokowym ołtarzem św. Anny Samotrzeciej. Druga nawa boczna została dobudowana w latach trzydziestych XX wieku, według projektu Stefana Szyllera. Barokowy ołtarz główny zdobi obraz Niepokalanego Poczęcia NMP z 1742 r. W niszach ołtarza, po bokach, umieszczone są drewniane figury św. Benedykta i św. Scholastyki. W stallach ustawionych w prezbiterium znajdują się olejne obrazy przedstawiające wydarzenia z życia Najświętszej Maryi Panny;
  • budynek dawnego klasztoru benedyktynów, obecnie plebania, 1667-49, 1825, 1920;
  • ogrodzenie cmentarza kościelnego, z XVIII w., z bramą wzniesioną w 1886 r.

Osoby związane z miejscowością[edytuj]

Z Koniemłot pochodził i tu spoczywa na cmentarzu ksiądz katolicki Roman Kotlarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL, uczestnik wydarzeń radomskiego czerwca, zamordowany przez funkcjonariuszy SB w 1976 r. Plac przy kościele nosi jego imię, znajduje się przy nim też tablica pamiątkowa poświęcona ks. Kotlarzowi.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]