Koniemłoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koniemłoty
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Koniemłoty – perspektywa od strony cmentarza przy drodze do Staszowa
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Staszów
Liczba ludności (2006) 675
Strefa numeracyjna (+48) 15
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0807412
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Koniemłoty
Koniemłoty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koniemłoty
Koniemłoty
Ziemia 50°31′12″N 21°07′48″E/50,520000 21,130000

Koniemłotywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.

Do 1954 roku siedziba gminy Oględów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne[edytuj]

W latach 70. ubiegłego wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Koniemłotów zawarty w tabeli 1.

Tabela 1. Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych[1]
Nazwa wsi – miasta Nazwy części wsi
– miasta
Nazwy obiektów fizjograficznych
– charakter obiektu
I. Gromada KONIEMŁOTY
  1. Koniemłoty
  1. Kępa
  2. Kolonia
  3. Piekło
  4. Poręba Koniemłocka
  1. Dziadówka — pole
  2. Działki — pole
  3. Gułacz — pole
  4. Kaczmarówka — pole
  5. Kępa — pole
  6. Kopaliny — pole
  7. Miże Pole — pole
  8. Oleksyk — jezioro
  9. Płóska — pole
  10. Pod Cmentarzem — pole
  11. Pod Gułaczem — pole
  12. Podgaiki — pole
  13. Poręba Koniemłocka — pole
  14. Przy Krzywej Drodze — pole
  15. Rzędówki — pole
  16. Zakościółka — pole
  17. Zawsie — pole

Ulice[edytuj]

Poniżej w tabeli 2 ulice będące integralną częścią wioski Kurozwęki z aktualnie przypisanym im numerem zgodnym z TERYT z katalogu ULIC[2].

Tabela 2. Ulice wchodzące w skład wsi na podstawie TERYT[2]
Symbol
ulicy
Nazwa ulicy Symbol
ulicy
Nazwa ulicy Symbol
ulicy
Nazwa ulicy
09546 ul. Kościelna 14330 ul. Nowa 21073 ul. Staszowska
09614 pl. ks. Romana Kotlarza 17070 ul. Południowa 21271 ul. Strażacka
10898 ul. Leśna 17202 ul. Poręba 21970 ul. Szkolna

Aktualnie w obrębie administracyjnym wsi znajduje się 8 ulic i jeden plac.

Geografia[edytuj]

Koniemłoty położone są w Niecce Połanieckiej, około 5 km na południowy zachód od Staszowa.

Religia[edytuj]

We wsi znajduje się parafia Wniebowzięcia NMP należąca do dekanatu Połaniec w ramach rzymskokatolickiej diecezji sandomierskiej, z zabytkowym kościołem pw. Wniebowzięcia NMP.

Historia[edytuj]

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Cmentarz w Koniemłotach. Pomnik żołnierzy armii radzieckiej poległych w walkach na przyczółku baranowsko-sandomierskim.
Dom Strażaka w Koniemłotach.
 Osobny artykuł: Kalendarium Koniemłotów.

Koniemłoty to jedna z najstarszych wsi na ziemi staszowskiej. Tu w 1246 r. odbył się zjazd dostojników małopolskich z udziałem księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. W XIII wieku wieś należała do dóbr klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu, tu też znajdował się ich mały klasztor. Swój patronat nad osadą benedyktyni utrzymywali aż do kasacji ich zakonu w 1819 r. W 1527 r. Koniemłoty przeszły na własność dziedziców Staszowa: Łaskich, Zborowskich, Tęczyńskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich. W 1815 r. w Koniemłotach[3], w zaadaptowanym spichlerzu, którego budynek stoi do dnia dzisiejszego, z inicjatywy Izabeli Lubomirskiej założona została szkoła z 3 oddziałami. W 1905 r. za namową rodziców, miejscowa młodzież szkolna wystąpiła z żądaniem nauczania w języku polskim i 2 kwietnia 1906 r. władze carskie wydały na to zgodę. 1 września 1988 r. w Koniemłotach oddano do użytku nowy budynek szkolny, w którym mieści się obecnie Publiczna Szkoła Podstawowa.

W 1923 r. w Koniemłotach rozpoczęła działalność ochotnicza straż pożarna[3]. Pierwszą drewnianą remizę wybudowano we wsi w 1925 r., służyła ona strażakom do II wojny światowej. W 1944 r. w jej miejscu przystąpiono do budowy nowej remizy. Obecny murowany Dom Strażaka z dwoma boksami na samochody został oddany do użytku w 1971 r.

Zabytki[edytuj]

Koniemłoty – kościół pw. Wniebowzięcia NMP nocą

Pobenedyktyński zespół klasztorny, na który składa się:

  • kościół pw. Wniebowzięcia NMP wzniesiony w latach 1637-1649 w stylu późnorenesansowym. Po pożarze w 1770 r., kościół został odnowiony i przebudowany. Świątynia składa się z trzech naw: w prawej nawie bocznej znajduje się kaplica św. Benedykta wzniesiona na planie kwadratu, z barokowym ołtarzem św. Anny Samotrzeciej. Druga nawa boczna została dobudowana w latach trzydziestych XX wieku, według projektu Stefana Szyllera. Barokowy ołtarz główny zdobi obraz Niepokalanego Poczęcia NMP z 1742 r. W niszach ołtarza, po bokach, umieszczone są drewniane figury św. Benedykta i św. Scholastyki. W stallach ustawionych w prezbiterium znajdują się olejne obrazy przedstawiające wydarzenia z życia Najświętszej Maryi Panny;
  • budynek dawnego klasztoru benedyktynów, obecnie plebania, 1667-49, 1825, 1920;
  • ogrodzenie cmentarza kościelnego, z XVIII w., z bramą wzniesioną w 1886 r.

Osoby związane z miejscowością[edytuj]

Z Koniemłot pochodził i tu spoczywa na cmentarzu ksiądz katolicki Roman Kotlarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL, uczestnik wydarzeń radomskiego czerwca, zamordowany przez funkcjonariuszy SB w 1976 r. Plac przy kościele nosi jego imię, znajduje się przy nim też tablica pamiątkowa poświęcona ks. Kotlarzowi.

Przypisy

  1. Por. Leon Kaczmarek (red. nauk. zeszytu), Witold Taszycki (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970, s. 14-15, 77-96.
  2. a b ULIC – Katalog ulic (stan na: 2010-09-02) /w:/ Lista plików predefiniowanych. 12 września 2010 r.
  3. a b Koniemłoty na stronie Urzędu Miasta i Gminy Staszów.

Literatura[edytuj]

  1. Kaczmarek Leon (red. nauk. zeszytu), Taszycki Witold (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970.

Linki zewnętrzne[edytuj]