Krystyna Goldberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krystyna Goldberg
Krystyna Goldbergowa Warsaw Poland November02 2009 Fot Mariusz Kubik 02.JPG
Krystyna Goldbergowa (2009)
Imiona i nazwisko Krystyna Goldbergowa
Data i miejsce urodzenia 26 lutego 1930
Warszawa
Data i miejsce śmierci 30 marca 2017
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki reportaż
Ważne dzieła Tu zaszła zmiana, Klucze do zdarzeń, Losy nie wymyślone, Rachunek sumienia

Krystyna Goldberg z domu Iglicka (ur. 26 lutego 1930 w Warszawie, zm. 30 marca 2017 tamże[1]) – polska filolog polska, dziennikarka, krytyk literacki, edytor, redaktor książek i serii wydawniczych, w latach 1952–1984 redaktor w Państwowym Wydawnictwie „Iskry”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W czasie II wojny światowej więziona wraz z najbliższą rodziną w obozach Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück. Studiowała na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego (magisterium w 1954).

Pracowała jako redaktor w Wydawnictwie „Książka i Wiedza” (1951-1952), następnie w Państwowym Wydawnictwie „Iskry” (1952-1984), gdzie była redaktorką, kierownikiem redakcji literatury reportażowej, potem zastępcą redaktora naczelnego; konsultantka Krajowej Agencji Wydawniczej (1984-1989). Od początku lat 60. XX w. współpracowała z Polskim Radiem (m.in. prowadząc cykl „Na drogach i dróżkach reporterskich”) i uczestnicząc w sądach konkursowych na reportaż.

Zajmowała się pracami redakcyjno-wydawniczymi, w tym współtworzeniem, a następnie prowadzeniem przez kilka dziesiątków lat redakcji reportażu w wydawnictwie „Iskry”, gdzie debiutowali, a potem wydawali kolejne książki najwybitniejsi polscy reportażyści. Była (razem ze Zbigniewem Stolarkiem) opiekunką serii reportażowej „Naokoło świata”, w charakterystycznych białych obwolutach z kolorowym paskiem i logo serii – globusem, projektu Janusza Grabiańskiego.

Krystyna Goldbergowa z książką Johna Hunta pt. Zdobycie Mount Everestu (The Ascent of Everest; tłum. Jan Szczepański, 1956) – I tomem serii wydawniczej „Naokoło świata”, którą prowadziła w Państwowym Wydawnictwie „Iskry” od 1956 do 1984 r. (Fot. Warszawa, 2 listopada 2009 r.)

W serii tej wydano blisko 200 tytułów, m.in. tak znanych autorów – podróżników i reportażystów, polskich i zagranicznych, jak: Joy Adamson, Roald Amundsen, Krzysztof Baranowski, Karen Blixen, Roman Bratny, Olgierd Budrewicz, Alina i Czesław Centkiewiczowie, Francis Chichester, Witold Chromiński, Kazimierz Dziewanowski, Stanisław Hadyna, Antonio Halik, Ernest Hemingway, Maurice Herzog, Thor Heyerdahl, John Hunt, Ryszard Kapuściński, Wacław Korabiewicz, Maciej Kuczyński, Mieczysław Lepecki, Artur Lundkvist, Albert Mahuzier, Lennart Meri, Reinhold Messner, Tadeusz Piotrowski, Jerzy Ros, Tony Saulnier, Zbigniew Stolarek, Ewa Szumańska, Tenzing, Melchior Wańkowicz, Lucjan Wolanowski, Janusz Wolniewicz, Stanisław Zieliński. Nadzorowała także inne serie reportażowe „Iskier”: „Świat się zmienia”, „Łowcy sensacji”, czy „Biblioteka Literatury Faktu” (seria wspólna z innymi wydawnictwami).

Od 1972 r. wykładowczyni Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmowała się ponadto krytyką literacką książek reportażowych, m.in. w formie eseistyki krytyczno-literackiej w „Nowych Książkach” i „Roczniku Literackim”:

  • Wprowadzenie w temat. O polskiej książce reportażowej (1981)
  • Reportaż. Literatura faktu (1982).

Autorka felietonów, m.in. w „Życiu Literackim”, „Prasie Polskiej”, „Kontrastach”, „Literaturze” oraz cykli audycji radiowych, poświęconych sztuce reportażu.

Członek kolegium redakcyjnego miesięcznika „Reporter” w latach 1987-1989. W latach 1995-1998 prowadziła w wydawnictwie „Muza SA” serię wydawniczą pod nazwą „Dookoła świata” (tam m.in. książki Olgierda Budrewicza, Lucjana Wolanowskiego, Reinholda Messnera).

Była członkiem Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek (od 1959 r., w tym sekretarzem gen. 1967-1979), Stowarzyszenia Dziennikarzy RP (od 1985, w tym członkiem Zarządu Krajowego Klubu Reportażu, członkiem Warszawskiego, a następnie Naczelnego Sądu Dziennikarskiego).

Otrzymała m.in. I nagrodę im. Ksawerego Pruszyńskiego (1986), złotą odznakę oraz dyplom honorowy „Za zasługi dla dziennikarstwa” (1989), doroczną nagrodę Klubu Literatury Faktu Związku Literatów Polskich za krytykę i promocję tego gatunku (1989); Ponadto Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973), medal Komisji Edukacji Narodowej, honorową odznakę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, Zasłużonego Działacza Kultury.

Mieszkała w Warszawie.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Publikacje w pracach zbiorowych[edytuj | edytuj kod]

  • Wspomnienie o Lucjanie Wolanowskim, [w:] Wokół reportażu podróżniczego. Tom 3. Lucjan Wolanowski (1920-2006). Studia – szkice – materiały (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, seria: „Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 2683”, ​ISBN 978-83-226-1802-8​, ISSN 0208-6336)
Krystyna Goldbergowa – Warszawa, 2 listopada 2009 r.

Prace redaktorskie i edytorskie (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Krystyna Goldbergowa z domu Iglicka (pol.). wyborcza.pl. [dostęp 2017-04-01].