Lubogoszcz (Beskid Wyspowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lubogoszcz
Lubogoszcz u góry, poniżej Szczebel
Lubogoszcz u góry, poniżej Szczebel
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość 968 m n.p.m.
Wybitność 423 m
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Lubogoszcz
Lubogoszcz
Ziemia49°42′45,4″N 20°05′55,6″E/49,712611 20,098778
Na wschodnim szczycie Lubogoszcza
Lubogoszcz od wschodniej strony
Lubogoszcz i dolina wsi Wilczyce

Lubogoszcz (968 m) – wybitny szczyt górski w Beskidzie Wyspowym[1].

Topografia[edytuj]

Znajduje się pomiędzy Szczeblem, Śnieżnicą, Wierzbanowską Górą i grzbietem Czarnego Działu, oddzielony od nich głębokimi dolinami rzek Raby, Mszanki i potoków Kasinianka i Słomka[2]. Wznosi się ponad miejscowościami: Mszana Dolna, Kasinka Mała i Kasina Wielka, znajduje się więc całkowicie w obrębie gminy Mszana Dolna. Ma długi grzbiet, w którym w kierunku od zachodu posiada trzy wierzchołki: zachodni (Zapadliska 766 m, środkowy (Lubogoszcz Zachodni 953 m) i wschodni, najwyższy – Lubogoszcz 968 m[2]. Pomiędzy Lubogoszczem Zachodnim, a najwyższym wschodnim wierzchołkiem znajduje się grzbiet zwany Kozią Brodą[1].

Na południowym zboczu, niedaleko zielonego szlaku można wyróżnić polanę Podchodną[3].

Historia[edytuj]

Grzbiet Lubogoszcza niegdyś był bezleśny, znajdowały się na nim hale pasterskie[1] i miał wieżę widokową na szczycie. Obecnie jest pokryty lasem, a drewniana wieża z czasem zbutwiała i zawaliła się. W 1924 roku na zachodnim stoku, w Kasince Małej, w przysiółku Kopieniec, przy czarnym szlaku na wysokości ok. 580-590 m n.p. została wybudowana Baza Szkoleniowo-Wypoczynkowa "Lubogoszcz" (szlak czarny z Kasinki Małej)[4].

Z Lubogoszczem związane jest wiele legend o czartach, utopcach, płanetnikach i boginkach. Na północnych stokach, nad Kasiną Wielką znajduje się, zaznaczane jeszcze na mapach miejsce o nazwie Zamczysko lub Gródek. Nazwa mogłoby wskazywać, że kiedyś w tym miejscu istniał gród, w trakcie badań archeologicznych nic jednak nie znaleziono[1].

Geologia[edytuj]

Zbudowany jest, podobnie, jak całe Karpaty z fliszu karpackiego. Występują w nim typowe dla Karpat procesy osuwiskowe. Wynikiem takich osuwisk jest wypełniona wodą nisza osuwiskowa zwana Żabim Okiem oraz występujące na zboczach wschodnich wychodnie skalne. Również ludowego pochodzenia nazwa Zapadliska najprawdopodobniej ma związek z osuwiskami, które dawniej występowały częściej niż obecnie[1].

Przyroda[edytuj]

Powyżej wysokości 500–550 m n.p.m. Lubogoszcz jest całkowicie lesisty. Porastający go drzewostan uważany jest za cenny i nasiona rosnących tutaj drzew iglastych gromadzone są w centralnym banku nasion. Dawniej przy wschodnim wierzchołku istniała duża polana, uległa jednak zalesieniu ze szkodą dla walorów widokowych. Obecnie widoki roztaczają się jedynie z dolnych części szlaków, oraz z wiatrołomów. Na Lubogoszczy znajduje się także jedno z dwóch tylko w całym Beskidzie Wyspowym stanowisk paproci języcznik zwyczajny (drugie stanowisko w rezerwacie przyrody Kostrza). Na Lubogoszczy paproć tę odkryto dopiero w 2003 roku i jej populacja tutaj liczy około 500 sztuk[1].

Wody[edytuj]

Liczne są źródełka. Według opowiadań miejscowej ludności jest ich 99. Stoki o przeciętnym spadku 20-30% pocięte są licznymi jarami potoków. Występują dwa niewielkie stawki: Żabie Oko (na zachodnim stoku obok wspomnianego Ośrodka) oraz Morskie Oko (w części wschodniej). Żabie Oko wypełnia niszę osuwiskową powstałą w wyniku osuwisk. Nazwę stawkowi nadali turyści, miejscowa ludność dawniej nazywała go po prostu Stawiskiem. Morskie Oko, dawniej dużo większe, obecnie jest już tylko zarastającą młaką, niegdyś było kąpieliskiem[5]. Na Lubogoszczy występują również wody mineralne; przed II wojną światową odkryto niewielkie źródła solankowe. Ekspertyza wykazała jednak nieopłacalność ich eksploatacji i budowy bazy balneologicznej[4].

Piesze szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny czerwony Kasina Wielka – Lubogoszcz – Mszana Dolna (odcinek Małego Szlaku Beskidzkiego). Czas przejścia ok. 3:35 h (do drogi w Kasinie Wlk.), suma podejść 610 m
szlak turystyczny zielony Mszana Dolna – Lubogoszcz. Czas przejścia ok. 2 h (z powrotem 1:30 h), suma podejść 560 m
szlak turystyczny czarny Kasinka Mała – Lubogoszcz, do połączenia ze szlakiem czerwonym. Czas przejścia ok. 2 h (z powrotem 1:30 h), suma podejść 560 m.

Przypisy

  1. a b c d e f Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 2001. ISBN 83-7005-445-5.
  2. a b Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Mapa Mszany Dolnej 1:16 000, Wydawnictwo Kartografizne
  4. a b Maciejczak Władysław: Regionalny Przewodnik Monograficzny. 2000. [dostęp 2012-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-18)].
  5. Baza Szkoleniowo – Wypoczynkowa Lubogoszcz. [dostęp 2015-06-22].
Panorama widokowa z wschodnich stoków Lubogoszcza
Panorama widokowa z wschodnich stoków Lubogoszcza