Lubogoszcz (szczyt)

Lubogoszcz

Widok na Lubogoszcz z Wsołowej
Państwo	Polska
Pasmo	Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość	968 m n.p.m.
Wybitność	423 m
Położenie na mapie powiatu limanowskiego Lubogoszcz
Położenie na mapie Polski Lubogoszcz
Położenie na mapie województwa małopolskiego Lubogoszcz
49°42′45,4″N 20°05′55,6″E

Lubogoszcz u góry, poniżej Szczebel

Na wschodnim szczycie Lubogoszczy

Lubogoszcz od wschodniej strony

Lubogoszcz i dolina wsi Wilczyce

Lubogoszcz (gór. Libogosc) – wybitny szczyt górski w Beskidzie Wyspowym.

Topografia

Szczyt znajduje się między Szczeblem, Śnieżnicą, Wierzbanowską Górą i grzbietem Czarnego Działu, oddzielony od nich głębokimi dolinami rzek Raby, Mszanki i potoków Kasinianka i Słomka. Góruje nad miejscowościami Mszana Dolna, Kasinka Mała i Kasina Wielka, położony jest więc całkowicie w obrębie gminy Mszana Dolna. Ma długi grzbiet, na którym w kierunku od zachodu są trzy wierzchołki: zachodni (Zapadliska 766 m), środkowy (Lubogoszcz Zachodni 953 m) i wschodni, najwyższy – Lubogoszcz 968 m. Między Lubogoszczem Zachodnim a najwyższym wschodnim wierzchołkiem rozciąga się grzbiet zwany Kozią Bródką.

W masywie Lubogoszcza, od strony Kasinki Małej, znajdują się jeszcze dwie niewielkie góry: Goron (588 m) i Gródek (533 m). Między nimi płynie potok Cieżów, którego wody zasilają pobliską Kasiniankę. Na wschód od Gródka rozsiane są liczne przysiółki (przez Zagórzan Kasinki Małej nazywane osiedlami), które w tym miejscu są zbiorczo określane przez tamtejszych i okolicznych mieszkańców jako tzw. Zagródce. Na południowy zachód od Gorona, nad osiedlem Bolisęgi, położone jest wzniesienie, nazywane przez okolicznych mieszkańców Wierchami, którego wysokość Atlas geologiczny Galicyi z 1895 roku podaje jako 505 m.

Na południowym zboczu Lubogoszcza, od strony Mszany Dolnej, niedaleko zielonego szlaku znajduje się polana Podchodna.

Historia

Grzbiet Lubogoszcza niegdyś był bezleśny i znajdowały się na nim hale pasterskie, a na szczycie miał wieżę widokową. Obecnie jest pokryty lasem, a drewniana wieża z czasem zbutwiała i się zawaliła. W 1924 roku na zachodnim stoku, w Kasince Małej, w przysiółku Kopieniec, przy czarnym szlaku na wysokości ok. 580–590 m n.p. została wybudowana Baza Szkoleniowo-Wypoczynkowa „Lubogoszcz” (szlak czarny z Kasinki Małej).

Z Lubogoszczem związanych jest wiele legend o czartach, utopcach, płanetnikach i boginkach. Na północnych stokach, nad Kasiną Wielką znajduje się, zaznaczane jeszcze na mapach, miejsce o nazwie Zamczysko lub Gródek. Nazwa sugerowałaby, że kiedyś był tam gród, jednak nie potwierdziły tego badania archeologiczne.

Katastrofa śmigłowca Robinson R44 Raven II

W nocy z 3 na 4 czerwca 2026 roku w rejonie Lubogoszczy doszło do katastrofy lekkiego śmigłowca typu Robinson R44 Raven II. Kierujący maszyną pilot wykonywał prywatny lot i wracał z Węgier do Polski. Po utracie łączności ze śmigłowcem około godziny 2:00 rozpoczęto szeroko zakrojoną akcję poszukiwawczą obejmującą okolice Kasiny Wielkiej i Kasinki Małej. W działania zaangażowano ponad 100 osób – policjantów, strażaków, ratowników GOPR oraz specjalistyczne grupy poszukiwawcze. Wrak śmigłowca odnaleziono rano 4 czerwca 2026 roku na zboczach góry, wraz z ciałem zmarłego w wyniku odniesionych obrażeń, 30-letniego pilota.

Geologia

Szczyt zbudowany jest z fliszu karpackiego. Występują w nim typowe dla Karpat procesy osuwiskowe. Tak powstała wypełniona wodą nisza osuwiskowa zwana Żabim Okiem oraz występujące na zboczach wschodnich wychodnie skalne. Również ludowego pochodzenia nazwa Zapadliska najprawdopodobniej związana z osuwiskami, które dawniej występowały częściej niż obecnie.

Przyroda

Powyżej wysokości 500–550 m n.p.m. Lubogoszcz jest całkowicie lesisty. Porastający go drzewostan uważany jest za cenny i nasiona rosnących tam drzew iglastych gromadzone są w centralnym banku nasion. Dawniej przy wschodnim wierzchołku była duża polana, dziś zarośnięta ze szkodą dla walorów widokowych. Obecnie widoki roztaczają się jedynie z dolnych części szlaków, oraz z wiatrołomów. Na Lubogoszczu znajduje się także jedno z dwóch tylko w całym Beskidzie Wyspowym stanowisk paproci języcznik zwyczajny (drugie stanowisko w rezerwacie przyrody Kostrza). Na Lubogoszczu paproć tę odkryto w 2003 roku (populacja liczy około 500 sztuk).

Od 2026 północno-wschodnia część szczytu jest objęta ochroną w ramach rezerwatu przyrody, w części zachodniej leży natomiast obszar Natura 2000 Lubogoszcz.

Wody

Liczne są źródełka. Według opowiadań miejscowych jest ich 99. Stoki o przeciętnym spadku 20–30% pocięte są licznymi jarami potoków. Są dwa niewielkie stawki: Żabie Oko (na zachodnim stoku obok wspomnianego Ośrodka) oraz Morskie Oko (w części wschodniej). Żabie Oko wypełnia niszę osuwiskową. Nazwę nadali mu turyści, a miejscowa ludność dawniej nazywała go Stawiskiem. Morskie Oko, dawniej dużo większe (było kąpieliskiem), jest już tylko zarastającą młaką. Na Lubogoszczu występują również wody mineralne; przed II wojną światową odkryto niewielkie źródła solankowe. Ekspertyza wykazała jednak nieopłacalność ich eksploatacji i budowy bazy balneologicznej.

Piesze szlaki turystyczne

Kasina Wielka – Lubogoszcz – Mszana Dolna (odcinek Małego Szlaku Beskidzkiego). Czas przejścia ok. 3:35 h (do drogi w Kasinie Wlk.), suma podejść 610 m.

Mszana Dolna – Lubogoszcz. Czas przejścia ok. 2 h (z powrotem 1:30 h), suma podejść 560 m.

Kasinka Mała – Lubogoszcz, do połączenia ze szlakiem czerwonym. Czas przejścia ok. 2 h (z powrotem 1:30 h), suma podejść 560 m.

Przypisy

• 
  Panorama widokowa ze wschodnich stoków Lubogoszczy

Linki zewnętrzne

• Lubogoszcz czerwonym szlakiem z Kasiny Wielkiej (pol.)