Nathalie Baye
Nathalie Baye (1994) | |
| Imię i nazwisko |
Nathalie Marie Andrée Baye |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 lipca 1948 |
| Data i miejsce śmierci |
17 kwietnia 2026 |
| Lata aktywności |
1970–2026 |
Nathalie Marie Andrée Baye (ur. 6 lipca 1948 w Mainneville, zm. 17 kwietnia 2026 w Paryżu) – francuska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna. Czterokrotna laureatka nagrody Cezara.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W wieku czternastu lat zaczęła artystyczną karierę, wstępując do szkoły tańca w Monako. Trzy lata później, w 1965 wyjechała do Stanów Zjednoczonych, aby spróbować nowego świata i nowej kultury. Uczęszczała na zajęcia z baletu i tańca współczesnego w Nowym Jorku, odbyła tournée po USA z zespołem baletowym. Po powrocie do Francji zajmowała się nadal tańcem, ale równolegle uczyła się aktorstwa i w 1972 ukończyła kurs w Cours Simon przy Akademii (Conservatoire national supérieur d’art dramatique).
Jej debiutem kinowym była rola Giselle w melodramacie komediowym Faustyna i piękne lato (Faustine et le bel été, 1972) z Isabelle Adjani. Rok później znalazła się w obsadzie amerykańskiego dramatu Roberta Wise’a Dwie osoby (Two People, 1973) u boku Petera Fondy i Lindsay Wagner. Została dostrzeżona jako script-girl w filmie François Truffauta Noc amerykańska (La nuit américaine, 1973). W latach 70. XX wieku tworzyła role ekranowych dobrych i miłych dziewczyn z prowincji[1].
Rola Laurence Cuers, nauczycielki z Lyon w dramacie Tydzień wakacji (Une semaine de vacances, 1980) z Gérardem Lanvinem przyniosła jej nominację do nagrody Cezara, którą po raz pierwszy odebrała dla najlepszej aktorki drugoplanowej za kreację Denise Rimbaud w dramacie Jeana-Luca Godarda Ratuj kto może (życie) (Sauve qui peut (la vie), 1980) z Isabelle Huppert i Jakiem Dutronc. Następnie zdobyła jeszcze dwa Cezary; za postać Niny Coline, zaniedbanej żony pracownika działu reklamy wielkiej galerii handlowej (Gérard Lanvin) w dramacie Dziwna sprawa (Une étrange affaire, 1981) u boku Michela Piccoli oraz jako Nicole Danet, paryska ulicznica w dramacie kryminalnym Równowaga (La balance, 1982) z Tchéky Karyo. W jej dorobku znalazła się m.in. ekranizacja bestsellerowej powieści historycznej Janet Lewis, której akcja rozgrywa się w XV-wiecznej Francji w dobie wojny stuletniej Powrót Martina Guerre (Le retour de Martin Guerre, 1982) z Gérardem Depardieu i Tchéky Karyo, dramat kryminalny Jeana-Luca Godarda Detektyw (Détective, 1985) z Johnnym Hallydayem, Emmanuelle Seigner i Julie Delpy oraz dramat telewizyjny Rogera Spottiswoode’a HBO A orkiestra grała dalej (And the Band Played On, 1993) u boku Matthew Modine’a i Alana Aldy.
W 1986 powróciła do teatru[2]. W dreszczowcu Miesiąc miodowy (Lune de miel, 1985) z Johnem Sheą i Richardem Berry zagrała postać Francuzki Cécile Carline, która dla uzyskania prawa pozostania na Manhattanie, zawiera fikcyjne małżeństwo z rozsądku z nieznajomym[3].
Kolejne nominacje do nagrody Cezara zdobyła za rolę Helene w dramacie Wychodzę za mąż za martwego człowieka (J'ai épousé une ombre, 1983) z Madeleine Robinson, za postać sprytnej aktorki i laureatki Cezara Camille Valmont w dramacie Co drugi weekend (Un week-end sur deux, 1990), jako Angèle Piana, pracownica salonu piękności „Vénus” w melodramacie komediowym Salon piękności Venus (Vénus beauté (institut), 1999) z Samuelem Le Bihanem i Audrey Tautou oraz za rolę Carole w melodramacie Uczucia (Les sentiments, 2003). Jej kreacja w melodramacie Związek pornograficzny (Une liaison pornographique, 1999) z Sergi Lópezem została uhonorowana Pucharem Volpiego dla najlepszej aktorki podczas 56. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji. Czwartą w karierze nagrodę Cezara odebrała za kreację komendantki Caroline „Caro” Vaudieu w dramacie kryminalnym Młody porucznik (Le petit lieutenant, 2005)[4].
Zasiadała w jury konkursu głównego podczas 49. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes (1996).
W latach 1972–1982 była związana z aktorem Philippe’em Léotardem. W latach 1982–1986 jej partnerem był muzyk Johnny Hallyday, z którym miała córkę Laurę Smet (ur. 15 listopada 1983).
Zmarła 17 kwietnia 2026 w Paryżu[5] w wieku 77 lat w wyniku powikłań otępienia z ciałami Lewy’ego[6].
Wybrana filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy
[edytuj | edytuj kod]- 1972: Faustyna i piękne lato (Faustine et le Bel Été) jako Giselle
- 1973: Noc amerykańska (La nuit américaine) jako Joelle
- 1982: Powrót Martina Guerre (Le retour de Martin Guerre) jako Bertrande de Rols
- 1982: Równowaga (La balance) jako Nicole Danet
- 1984: Nasza historia (Notre histoire) jako Donatienne Pouget / Marie-Thérèse Chatelard / Geneviève Avranche
- 1993: Kłamstwo (Mensonge) jako Emma
- 1999: Salon piękności Venus (Vénus Beauté (Institut)) jako Angèle
- 2002: Złap mnie, jeśli potrafisz (Catch Me if You Can) jako Paula Abagnale
- 2006: Po rozum do mrówek (The Ant Bully) jako Królowa Mrówek (dubbing)
- 2006: Nie mów nikomu (Ne le dis à personne) jako Élisabeth Feldman, prawnik
- 2010: Kłamstewka (De vrais mensonges) jako Maddy, matka Émilie
- 2012: Na zawsze Laurence (Laurence Anyways) jako Julienne Alia, matka Laurence’a
- 2016: To tylko koniec świata (Juste la fin du monde) jako Martine, matka
- 2022: Downton Abbey: Nowa epoka (Downton Abbey 2: Une nouvelle ère) jako Madame de Montmirail
Seriale
[edytuj | edytuj kod]- 2015–2020: Gdzie jest mój agent? (Dix pour cent) – w roli samej siebie
- 2019: Criminal: Francja (Criminal: France) jako Caroline Solal
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1981 | Cezar | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Ratuj kto może (życie) (Sauve qui peut (la vie), 1980) |
| 1982 | Dziwna sprawa (Une étrange affaire, 1981) | ||
| 1983 | Najlepsza aktorka | Równowaga (La balance, 1982) | |
| 1999 | 56. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji | Puchar Volpiego dla najlepszej aktorki | Związek pornograficzny (Une liaison pornographique, 1999) |
| 2006 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | Srebrna Muszla dla najlepszej aktorki | Mój syn i ja (Mon fils à moi, 2006) |
| Cezar | Najlepsza aktorka | Młody porucznik (Le petit lieutenant, 2005) | |
| 2010 | Festiwal Filmowy w Montrealu | Specjalne Grand Prix Ameryki | – |
| 2023 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Valladolid | Espiga de Honor (Honorowy Spike) | – |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nathalie Baye biographie. AlloCiné. [dostęp 2026-04-18]. (fr.).
- ↑ Kinorama: Powrót na scenę. „Film”. nr 46 (1950/XLI), s. 13, 16 listopada 1986. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- ↑ Kinorama: Nathalie Baye. „Film”. nr 2 (1906/XLI), s. 24, 12 stycznia 1986. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- ↑ Nathalie Baye. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-04-18]. (ang.).
- ↑ Nathalie Baye, l'icône aux quatre César, est morte à 77 ans [online], RTL.fr [dostęp 2026-04-18] (fr.).
- ↑ Yannick Vely, Elle était l’incarnation de l’élégance au cinéma: l’actrice Nathalie Baye est morte, „Paris Match”, 18 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-18] (fr.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Spotkania: Nowa partnerka Delona. „Film”. nr 14 (1813/XXXIX), s. 24, 1 kwietnia 1984. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- Kinorama: Nathalie na nowo odkryta. „Film”. nr 35 (1834/XXXIX), s. 12, 26 sierpnia 1984. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- Kinorama: Trzy razy Nathalie Baye. „Film”. nr 44 (1843/XXXIX), s. 12, 28 października 1984. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Nathalie Baye w bazie IMDb (ang.)
- Nathalie Baye w bazie Notable Names Database (ang.)
- Nathalie Baye w bazie Filmweb
- ISNI: 0000000122804411, 0000000368651443
- VIAF: 56795335
- LCCN: no96064453
- GND: 130571431
- BnF: 13891255w
- SUDOC: 052194817
- SBN: RAVV099609
- NLA: 36036971
- NKC: xx0171712
- BNE: XX1172859
- NTA: 073748560
- BIBSYS: 99024476
- PLWABN: 9810574971605606
- NUKAT: n2010164231
- J9U: 987007447176605171
- CONOR: 45769059
- KRNLK: KAC2020M1636
- LIH: LNB:CV1m;=Bd
- WorldCat: E39PBJyWQ7JTkXT6Rv8CbYCRKd
- Francuskie aktorki filmowe
- Francuskie aktorki teatralne
- Francuskie aktorki telewizyjne
- Francuskie tancerki
- Absolwenci Conservatoire national supérieur d’art dramatique
- Laureatki Cezara dla najlepszej aktorki
- Laureatki Cezara dla najlepszej aktorki w roli drugoplanowej
- Laureatki Pucharu Volpiego dla najlepszej aktorki
- Laureatki Srebrnej Muszli dla najlepszej aktorki
- Urodzeni w 1948
- Zmarli w 2026