Isabelle Huppert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Isabelle Huppert
Ilustracja
Huppert na festiwalu w Cannes (2018)
Imię i nazwisko Isabelle Anne Madeleine Huppert
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1953
Paryż
Zawód aktorka
Współmałżonek

Ronald Chammah (od 1982)

Lata aktywności od 1971
Odznaczenia
Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Isabelle Huppert na festiwalu w Cannes (2000)
Huppert w przedstawieniu Kwartet w Théâtre de l'Odéon (2006)
Aktorka z nagrodą specjalną na 44. festiwalu w Karlowych Warach w 2009
Huppert z Cezarem dla najlepszej aktorki za rolę w filmie Elle w 2017

Isabelle Anne Madeleine Huppert (ur. 16 marca 1953 w Paryżu) − francuska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna zaliczana często do grupy najlepszych światowych aktorów[1][2][3].

Nominowana rekordową liczbę razy do ojczystych nagród filmowych, 16 razy do nagrody Cezara oraz 6 razy do nagrody Lumières. Otrzymała odpowiednio dwie i cztery statuetki[4][a]. Laureatka nagród Europejskiej Akademii Filmowej, BAFTA, Lola (Deutscher Filmpreis), David di Donatello; licznych nagród na wielu międzynarodowych festiwalach m.in. w Cannes, Berlinie, Wenecji i Moskwie; Oficer Legii Honorowej. Za główną rolę w filmie Elle (2016) została nominowana do Oscara oraz otrzymała Złoty Glob. Jest jedną z najbardziej płodnych francuskich aktorek (średnio dwa, trzy filmy rocznie) o prawdziwie międzynarodowej filmografii.

Posiada też bogaty, ciągle powiększający się dorobek teatralny. Nominowana rekordową liczbę siedmiu razy do nagrody Molière, laureatka honorowej wersji tej nagrody (2017)[5].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Do wyboru zawodu aktorki zachęcała ją matka, nauczycielka angielskiego. Dzieciństwo spędziła w podparyskim Ville-d’Avray. Studiowała w Konserwatorium w Wersalu, gdzie dostała nagrodę za swoją grę oraz jednocześnie uczyła się języka rosyjskiego w Instytucie INALCO. Jest absolwentką francuskiej narodowej Akademii Teatralnej CNSAD[6][7] (w szkole wykładał później m.in. Andrzej Seweryn[8]). Znajomość angielskiego, włoskiego i rosyjskiego pozwala jej na występowanie w filmach obcojęzycznych. Początkowo występowała z sukcesami na scenie teatralnej, gdzie zagrała m.in. tytułową rolę w Medei Eurypidesa.

W 1971 po raz pierwszy pojawiła się na ekranie telewizyjnym, a rok później w kinach w filmie Faustyna i piękne lato. Międzynarodową rozpoznawalność przyniosła jej rola w melodramacie Koronczarka w reżyserii Claude'a Goretty (1977), za którą otrzymała oprócz swojej drugiej nominacji do Cezara także nagrodę BAFTA dla najbardziej obiecującej aktorki. Szybko stała się cenioną aktorką filmową. Western Wrota niebios Michaela Cimino z 1980, w którym nastąpił jej amerykański debiut, początkowo zebrał złe recenzje i był finansową klapą jednak po latach dokonano jego reewaluacji i został doceniony przez część krytyków[9].

Aktorka zagrała m.in. w filmach Jeana-Luca Godarda i Claude’a Chabrola. U tego drugiego grywała bardzo trudne role, m.in. młodej kobiety, która zamordowała swoich rodziców (Violette Nozière, 1978) czy ostatniej kobiety skazanej we Francji na śmierć za wykonywanie aborcji w Sprawie kobiet (1988). Za ten drugi występ otrzymała m.in. puchar Volpiego dla najlepszej aktorki na 45. MFF w Wenecji. W 1995 wystąpiła w kolejnym filmie w reżyserii Chabrola, szeroko docenionym dramacie kryminalnym Ceremonia[10][11][12]. Za rolę tę nagrodzona została swoim drugim pucharem Volpiego dla najlepszej aktorki na 52. MFF w Wenecji oraz pierwszym Cezarem dla najlepszej aktorki.

W 2001 zagrała również trudną rolę w dość kontrowersyjnym filmie Michaela Hanekego Pianistka, gdzie wykreowała postać nauczycielki gry na fortepianie, która głęboko skrywa swoje sadomasochistyczne pragnienia seksualne. Za występ ten otrzymała swoją drugą nagrodę dla najlepszej aktorki na 54. MFF w Cannes, spotkał się on także z uznaniem krytyków w Ameryce. Na przeszkodzie rywalizacji o najbardziej znane amerykańskie nagrody filmowe stanęła niefrasobliwość dystrybutora, który nie wysłał odpowiednich dokumentów[13].

W roku 2002 aktorka wystąpiła w uznanym europejskimi nagrodami filmie kryminalnym 8 kobiet w reżyserii Françoisa Ozona. Z kolei z Hanekem współpracowała kilkukrotnie, m.in. w obsypanym na całym świecie nominacjami i nagrodami (w tym także polskim Orłem za najlepszy film europejski) filmie Miłość (2012).

Huppert jest najczęściej w historii, 16-krotnie nominowaną aktorką do nagrody Cezara. Drugi raz zdobyła tę statuetkę za psychologiczny dreszczowiec Elle Paula Verhoevena (2016). Za główną rolę w tym filmie została także po raz pierwszy nominowana do Oscara oraz otrzymała Złoty Glob.

Zasiadała w jury konkursu głównego na 37. MFF w Cannes (1984). Przewodniczyła obradom jury na 62. MFF w Cannes (2009).

Podpisała „apel osiemnastu”, który został opublikowany 18 czerwca 1976 przez dziennik Libération. Apel nawoływał do depenalizacji marihuany we Francji[14].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2021: Joan Verra jako Joan Verra
  • 2020: Garçon chiffon jako ona sama
  • 2020: La Daronne jako Patience Portefeux
  • 2019: Frankie jako Frankie
  • 2019: Blanche comme neige jako Maud
  • 2019: Une jeunesse dorée jako Lucile Wood
  • 2018: Greta jako Greta Hideg
  • 2018: Eva jako Eva
  • 2018: Wyspa psów (głos francuski) jako tłumaczka Nelson
  • 2017: Madame Hyde jako Marie Géquil (premiera we Francji w 2018)
  • 2017: La caméra de Claire jako Claire
  • 2017: Marvin ou la Belle Éducation jako ona sama
  • 2017: Happy End jako Anne Laurent
  • 2017: Barrage jako Elisabeth
  • 2016: Ce qui nous éloigne jako Isabelle, żona
  • 2016: Les fausses confidences jako Araminte
  • 2016: Souvenir jako Liliane Cheverny
  • 2016: Tout de suite maintenant jako Solveig
  • 2016: Elle jako Michèle Leblanc
  • 2016: Co przynosi przyszłość (L'avenir) jako Nathalie Chazeaux
  • 2015: Dolina miłości (The Valley of Love) jako Isabelle
  • 2015: Głośniej od bomb (Louder Than Bombs) jako Isabelle
  • 2015: Asphalte jako Jeanne Meyer
  • 2014: La ritournelle jako Brigitte Lecanu
  • 2014: Znikniecie Eleanor Rigby: Oni (The Disappearance of Eleanor Rigby: Them) jako Mary Rigby
  • 2013: Znikniecie Eleanor Rigby: On (The Disappearance Of Eleanor Rigby: Him) jako Mary Rigby
  • 2013: Znikniecie Eleanor Rigby: Ona (The Disappearance Of Eleanor Rigby: Her) jako Mary Rigby
  • 2013: Nadużycie słabości (Abus de Faiblesse) jako Maud Shainberg
  • 2013: Tip Top jako Esther Lafarge
  • 2013: Czas zemsty (Dead Man Down) jako Valentine Louzon
  • 2013: Kozioł ofiarny (Au bonheur des ogres) jako Redaktorka (niewymieniona w czołówce)
  • 2013: Zakonnica (La Religieuse) jako Przełożona Saint-Eutrope
  • 2012: Linie Wellingtona (As linhas de Torres Vedras) jako Cosima Pia
  • 2012: Śpiąca królewna (Bella addormentata) jako Matka Boska
  • 2012: W innym kraju (Dareun Narayeseo) jako Anne
  • 2012: Miłość (Amour) jako Eva
  • 2012: Pozdrowienia z raju (Captive) jako Thérèse Bourgoine
  • 2012: Dubaï Flamingo jako Koza (głos)
  • 2011: Mój najgorszy koszmar (Mon pire cauchemar) jako Agathe Novic
  • 2011: Moja mała księżniczka (My Little Princess) jako Hanah Giurgiu
  • 2010: Kuracja specjalna (Sans queue ni tête) jako Alice Bergerac
  • 2010: Copacabana jako Elisabeth Delmotte dite Babou
  • 2009: Biała Afryka (White Material) jako Maria Vial
  • 2009: Villa Amalia jako Ann
  • 2008: Un barrage contre le Pacifique jako matka
  • 2008: Dom przy autostradzie (Home) jako Marthe
  • 2007: L'amore nascosto jako Danielle
  • 2007: Médée miracle jako Irène-Médée
  • 2006: Własność prywatna (Nue propriété) jako Pascale
  • 2006: Upojenie władzą (L'ivresse du pouvoir) jako Jeanne Charmant-Killman
  • 2005: Gabrielle jako Gabrielle Hervey
  • 2004: Moja siostra i Ja (Les soeurs fâchées) jako Martine Demouthy
  • 2004: Jak być sobą (I Heart Huckabees) jako Caterine Vauban
  • 2004: Moja matka (Ma mère) jako Hélène
  • 2003: Czas wilka (Le temps du loup) jako Anne Laurent
  • 2002: Obiecane życie (La Vie promise) jako Sylvia
  • 2002: Deux jako Magdalena / Maria
  • 2002: 8 kobiet (8 femmes) jako Augustine
  • 2001: Pianistka (La Pianiste) jako Erika Kohut
  • 2001: Médée jako Médée
  • 2000: Komedia niewinności (Comedie de L'innocence) jako Ariane
  • 2000: Gorzka czekolada (Merci pour le chocolat) jako Marie-Claire 'Mika' Muller
  • 2000: Ścieżki uczuć (Les destinées sentimentales) jako Nathalie Barnery
  • 2000: Dziewczęta z Saint-Cyr (Saint-Cyr) jako madame de Maintenon
  • 2000: La fausse suivante jako hrabina
  • 2000: Nowoczesne życie (La Vie moderne) jako Claire
  • 1999: Bez skandalu (Pas de scandale) jako Agnès Jeancourt
  • 1998: Szkoła wdzięku (L'École de la chair) jako Dominique
  • 1997: Francuska ruletka (Rien ne va plus) jako Elizabeth / Betty
  • 1997: Palmy pana Schutza) (Les palmes de M. Schutz jako Maria Skłodowska-Curie
  • 1996: Powinowactwa z wyboru (Le affinità elettive) jako Carlotta
  • 1995: Ceremonia (La cérémonie) jako Jeanne
  • 1994: Rozstanie (La séparation) jako Anne
  • 1994: Amator (Amateur) jako Isabelle
  • 1993: Powódź (Navodneniye) jako Sofia
  • 1992: Po miłości (Après l’amour) jako Lola
  • 1991: Pani Bovary (Madame Bovary) jako Emma Bovary
  • 1991: Malina jako kobieta
  • 1990: Zemsta kobiety (La Vengeance d'une femme) jako Cécile
  • 1989: Seobe jko Dafina Isakovic
  • 1988: Czarny Mediolan (Milan noir) jako Sarah
  • 1988: Sprawa kobiet (Une affaire de femmes) jako Marie
  • 1988: Biesy (Les possédés) jako Maria Szatow, żona Iwana
  • 1987: Okno sypialni (The Bedroom Window) jako Sylvia Wentworth
  • 1986: Kaktus (Cactus) jako Colo
  • 1985: Wszystko naraz (Sac de noeuds) jako Rose-Marie Martin
  • 1985: Grzech Charlotte (Signé Charlotte) jako Charlotte
  • 1984: Dziwka (La Garce) jako Aline Kaminker / Édith Weber
  • 1983: Dziewczyna mojego kumpla (La Femme de mon pote) jako Viviane
  • 1983: Od pierwszego wejrzenia (Coup de foudre) jako Lena Weber
  • 1983: Historia Piery (Storia di Piera) jako Piera
  • 1982: Pstrąg jako (La Truite) Frédérique
  • 1982: Pasja (Passion) jako Isabelle
  • 1981: Głębokie wody (Eaux profondes) jako Melanie
  • 1981: Czyste sumienie (Coup de torchon) jako Rose Mercaillou
  • 1981: Skrzydła gołębicy (Les Ailes de la colombe) jako Marie
  • 1981: Dama kameliowa (La Dame aux camélias) jako Alphonsine Plessis
  • 1980: Bande-annonce de 'Sauve qui peut
  • 1980: Wrota niebios (Heaven's Gate) jako Ella Watson
  • 1980: Ratuj się kto może (życie) (Sauve qui peut (la vie)) jako Isabelle Rivière
  • 1980: Lulu (Loulou) jako Nelly
  • 1980: Sukcesja (Örökség) jako Irène
  • 1979: Siostry Brontë (Les soeurs Brontë) jako Anne Brontë
  • 1979: Powrót do ukochanej (Retour à la bien-aimée) jako Jeanne Kern
  • 1978: Violette Nozière jako Violette Nozière
  • 1977: On ne badine pas avec l’amour jako Camille
  • 1977: Indianie są daleko (Les indiens sont encore loin) jako Jenny
  • 1977: Zepsute dzieci (Des enfants gâtés) jako sekretarka (niewymieniona w czołówce)
  • 1977: Koronczarka (La dentellière) jako Pomme
  • 1976: Je suis Pierre Rivière jako Aimée
  • 1976: Le petit Marcel jako Yvette
  • 1976: Sędzia i zabójca (Le Juge et l'assassin) jako Rose
  • 1976: Doktor Françoise Gailland (Docteur Françoise Gailland) jako Élisabeth Gailland
  • 1975: Le grand délire jako Marie
  • 1975: Aloïse jako Młoda Aloïse
  • 1975: Różyczka (Rosebud) jako Helene
  • 1975: Dupont Lajoie jako Brigitte Colin
  • 1975: Z przymrużeniem oka (Sérieux comme le plaisir) jako Odprowadzana do domu dziewczyna
  • 1974: L'ampélopède jako Gawędziarka
  • 1974: Plaies et bosses jako Patsy Lackan
  • 1974: Madame Baptiste jako Blanche
  • 1974: Jaja (Les valseuses) jako Jacqueline
  • 1974: Glissements progressifs du plaisir jako Studentka
  • 1973: Vogue la galère jako Clotilde
  • 1973: Le drakkar jako Yolande
  • 1973: Le maître de pension jako Annie
  • 1973: Histoire vraie jako Adelaïde
  • 1972: Qui êtes-vous Monsieur Renaudot? jako Marthe
  • 1972: Cezar i Rozalia (César et Rosalie) jako Marité
  • 1972: Figaro-ci, Figaro-là jako Pauline
  • 1972: Bar na skrzyżowaniu (Le bar de la fourche) jako Annie Smith
  • 1972: Faustyna i piękne lato (Faustine et le Bel Été) jako Studentka #2
  • 1971: Le prussien jako Elisabeth
Seriale telewizyjne
  • 2018: Gdzie jest mój agent? jako ona sama, sezon 3, odcinek 4 Isabelle
  • 2018: The Romanoffs jako Jacqueline Gerard, 1 epizod House of Special Purpose
  • 2013: Le tourbillon de Jeanne jako Aude, 1 epizod L'Amour... L'Amour
  • 1996: Podróże Guliwera (Gulliver's Travels) jako Kochanka (głos), epizod #1.2
  • 1978: Il était un musicien jako Młoda dziewczyna
  • 1971: Les cent livres des hommes jako Gilberte, 1 epizod Du côté des chez Swann

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zgodnie z bazą IMDb

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. David Ehrlich, David Ehrlich, Who Is the Greatest Actress In the World? — IndieWire Critics Survey, IndieWire, 5 grudnia 2016 [dostęp 2021-02-01] (ang.).
  2. Isabelle Huppert, Probably World's Greatest Actress, Reveals Where She Does Her Worst Acting, W Magazine | Women's Fashion & Celebrity News [dostęp 2021-02-01] (ang.).
  3. Manohla Dargis, A.O. Scott, The 25 Greatest Actors of the 21st Century (So Far), „The New York Times”, 25 listopada 2020, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-02-01] (ang.), # 2 - Isabelle Huppert.
  4. Isabelle Huppert, Académie des César [dostęp 2021-02-01] (ang.).
  5. Les Molières - Cérémonie des Molières, lesmolieres [dostęp 2021-02-01] (fr.).
  6. Isabelle Huppert - Biography, Movie Highlights and Photos, AllMovie [dostęp 2021-02-01] (ang.).
  7. Régis Evennou, Utilisateur, Rue du conservatoire [dostęp 2021-02-03] (fr.).
  8. Andrzej Seweryn, web.archive.org, 2 sierpnia 2016 [dostęp 2021-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-02] (fr.).
  9. Nicholas Barber, Heaven’s Gate: From Hollywood disaster to masterpiece, www.bbc.com [dostęp 2021-02-01] (ang.).
  10. Roger Ebert, La Ceremonie movie review & film summary (1995) - Roger Ebert, RogerEbert.com [dostęp 2021-02-02] (ang.).
  11. La Cérémonie: No 16 best crime film of all time, the Guardian, 17 października 2010 [dostęp 2021-02-02] (ang.).
  12. Claude Chabrol: 10 essential films, British Film Institute [dostęp 2021-02-02] (ang.).
  13. Les coulisses de la course aux Oscars, web.archive.org, 1 lutego 2021 [dostęp 2021-02-01] [zarchiwizowane z adresu 2021-02-01] (fr.).
  14. Olivier Le Naire, Cannabis: un mythe part en fumée, lexpress.fr, 5 grudnia 2012 (fr.).

Linki zewnętrzne i bibliografia[edytuj | edytuj kod]