Pierzga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pierzga

Pierzga – pokarm larw (czerwiu otwartego), młodych pszczół i matki[1], powstaje w wyniku fermentacji pyłku roślin owadopylnych (entomofilnych) albo wiatropylnych zbieranego przez pszczoły robotnice różnych gatunków pszczół.

Powstawanie[edytuj]

Z pyłku zebranego z kwiatów pszczoły formują na ostatniej parze odnóży obnóża. Po przyniesieniu do ula (gniazda) pszczoły lotne składają pyłek do komórek plastra, a pszczoły ulowe (młode) zwilżają go wydzieliną gruczołów ślinowych i miodem oraz ubijają w komórce, by zabezpieczyć go przed dostępem powietrza[1]. W temperaturze ula (t = 30 °C)[2] i warunkach beztlenowych zachodzi fermentacja mlekowa[1] zgromadzonego pyłku. Powstały kwas mlekowy (3-3,5%) pełni rolę konserwantu, zabezpieczając przed zepsuciem przefermentowany pyłek[1].

Pierzga jest gromadzona przy czerwiu i jest mieszaniną sfermentowanych pyłków pochodzących z różnych roślin. Stanowi dla pszczół ważne źródło białka, witamin, składników mineralnych, aminokwasów, tłuszczów, węglowodanów, także dla człowieka jest lepiej przyswajalna niż pyłek. Podczas jej tworzenia dochodzi do rozpuszczenia ścian ziaren pyłku, a dodatkowo zwiększa się przyswajalność witamin. Rodzina pszczela zużywa od 15 do 45 kg pierzgi rocznie. Pierzga służy do produkcji mleczka pszczelego przez 3-6-tygodniowe pszczoły karmicielki, które karmią larwy[1].

Skład chemiczny[edytuj]

W składzie pierzgi znajdują się[1]:

  • białka 10-40%, wśród 25 aminokwasów m.in. metionina, lizyna, treonina, histydyna, leucyna, izoleucyna, walina, fenyloalanina i tryptofan;
  • węglowodany 13-55%, głównie fruktoza i glukoza;
  • tłuszcze 1-20%, zarówno kwasy nasycone i nienasycone, fosfolipidy, fitosterole;
  • polifenole ok. 1,6% m.in.: flawonoidy, leukotrieny, katechiny i kwasy fenolowe;
  • witaminy
    • rozpuszczalne w wodzie: C (do 300 mg/100 g), z grupy B – B1, B2, B6, kwas nikotynowy, kwas pantotenowy, kwas foliowy, biotyna, rutyna i inozytol;
    • rozpuszczalne w tłuszczach: A (do 200 mg/100 g) i E;
  • makroelementy: potas, magnez, wapń, sód;
  • mikroelementy: miedź, cynk, chrom, mangan, molibden, kobalt, krzem, selen, żelazo;
  • związki triterpenowe – kwas oleanolowy i jego izomer kwas b-ursolowy oraz betulina zapobiegające tworzeniu raka, angiogenezie;

Przypisy

  1. a b c d e f Emilia Bartosiuk, Maria H. Borawska. Skład chemiczny i właściwości antybakteryjne oraz przeciwnowotworowe pierzgi. „Pszczelarz”. 5, 2014, 2017. 
  2. Celina Habryka. Pierzga godnym polecenia produktem pszczelim. „Pasieka”. 3, 2016, 2017.