Pomarańcza chińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomarańcza chińska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mydleńcowce
Rodzina rutowate
Rodzaj cytrus
Nazwa systematyczna
Citrus sinensis (L.) Osbeck
Reise Ostindien 250. 1765
Synonimy

Citrus aurantium L. var. dulcis L.
Citrus auriantum var. sinensis L.

Owocujące drzewo
Owoce

Pomarańcza chińska, pomarańcza słodka (Citrus sinensis (L.) Osbeck) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych. Pochodzenie nie jest znane, przypuszczalnie pochodzi z Chin[2].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Niewysokie, wiecznie zielone drzewo o okrągławej koronie, dorastające do 12 m wysokości.
Liście
Eliptycznolancetowate, skórzaste, zimozielone. Mają piłkowane brzegi i osadzone są na oskrzydlonych ogonkach.
Kwiaty
Niewielkie, pachnące, z reguły białe. Mają 5-działkowy kielich, dużą 5-płatkową koronę, 1 słupek i liczne pręciki[2].
Owoce
Kuliste jagody barwy pomarańczowej, w zależności od odmiany o różnej wielkości i barwie miąższu[2].

Odmiany[edytuj]

Istnieje wiele znanych i uprawianych kultywarów pomarańczy chińskiej dojrzewających o różnych porach i różniących się pewnymi cechami. Valencia jest jedną z najbardziej odpornych na mróz, Joppa nadaje się do uprawy tylko w tropiku, Washington Navel jest mutantem, ma bardzo duże, bezpestkowe owoce z „pępkiem” na szczycie i owocuje zimą[3]. Rubby Blood ma owoce wydłużone z czerwoną skórką, miąższem i sokiem i jest uważana za najsmaczniejszą z wszystkich pomarańczy o czerwonej skórce[3]. Owoce wielu odmian można zostawić na drzewie przez dłuższy czas od momentu ich okresu dojrzałości.

Uprawa[edytuj]

Pomarańcza chińska może być uprawiana również poza obszarami o klimacie tropikalnym (w strefach 9-11), gdyż znosi niewielkie przymrozki[3]. Drzewa wymagają zapewnienia dużej ilości światła i wilgotnej, żyznej gleby oraz wysokich temperatur.

Zastosowanie[edytuj]

Wartość odżywcza[edytuj]

Sok pomarańczy słodkiej jest źródłem dużej ilości witaminy C. Owoc zawiera również spore ilości kwasu asparaginowego (150 mg na 100 g), kwasu glutaminowego (129 mg na 100 g) oraz glicyny (109 mg na 100 g)[4].

Wartość odżywcza
Owoce pomarańczy chińskiej, surowe, bez skóry
(100 g)
Wartość energetyczna 197 kJ (47 kcal)
Białka 0,94 g
Węglowodany 11,75 g
Tłuszcze 0,12 g
Woda 86,75 g
Etanol 0,0 g
Kofeina 0 mg
Dane liczbowe na podstawie: USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28[5]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[7]
Wartość odżywcza
Pomarańcza, owoc surowy
(100 g)
Wartość energetyczna 198 kJ (47 kcal)
Białka 0,9 g
Węglowodany 11,3 g
Tłuszcze 0,2 g
Woda 87,1 g
Dane liczbowe na podstawie: [4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[7]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
  2. a b c d e Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. a b c Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. a b Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 622. ISBN 978-83-200-5311-1.
  5. 09200, Oranges, raw, all commercial varieties [Scientific Name: Citrus sinensis]. „USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28, full version”, wrzesień 2015, wersja poprawiona maj 2016. Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) (ang.).  (zob. zarchiwizowany wyciąg HTML).
  6. a b (na podstawie USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 21): Oranges, raw, all commercial varieties Nutrition Facts & Calories. W: Self Nutrition Data [on-line]. Condé Nast.. [dostęp 2016-08-13].
  7. a b Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)