Stefan Pieńkowski (fizyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefan Pieńkowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1883
Młynów
Data śmierci 20 listopada 1953
Zawód fizyk (fizyka doświadczalna)
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Uniwersytety w Liège i Heidelbergu
Stanowisko profesor, rektor
Pracodawca Uniwersytet Warszawski
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Stefan Pieńkowski (ur. 28 lipca 1883 w Młynowie, zm. 20 listopada 1953) – polski fizyk, uważany za twórcę warszawskiej szkoły fizyki doświadczalnej[a][1].

Życiorys[edytuj kod]

Na studia wyjechał do Liège. Rozpoczął naukę na wydziale inżynierii, ale wkrótce zmienił swoje zainteresowania i przeniósł się na wydział nauk matematyczno-fizycznych. Po uzyskaniu stopnia doktora w 1911 pracował w Heidelbergu pod kierunkiem von Lenarda oraz w Liège. Po I wojnie światowej powrócił do Polski. Tytuł profesora uzyskał w roku 1919 na Uniwersytecie Warszawskim, którego był rektorem w latach 1925–1926, 1933–1936 oraz 1945–1947. W 1937 został członkiem honorowym rumuńskiej akademii nauk w Bukareszcie[2]. W 1952 został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk i członkiem jej prezydium[3], a wcześniej był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Był jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Fizycznego, a także założycielem i pierwszym redaktorem naczelnym „Postępów Fizyki”. Jest autorem podręcznika Fizyka doświadczalna.

22 lipca 1949 został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy[4]. W 1946 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. Uchwałą Rady Państwa z dnia 21 listopada 1953 r. „Za wybitne zasługi w rozwoju nauki polskiej” pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[6].

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Zakres prac badawczych[edytuj kod]

Uwagi

  1. Na XXXV. Zjeździe Fizyków Polskich w Białymstoku prof. Andrzej Kajetan Wróblewski (Instytut Fizyki Doświadczalnej UW) przedstawił referat nt. „Fizyka w Polsce wczoraj, dziś i jutro” – krótką charakterystykę fizyki w Polsce XX w. Zaprezentował wskaźniki bibliometryczne, liczby dotyczące stopni i tytułów naukowych oraz liczby studentów fizyki. W podsumowaniu ocenił wkład Polaków do światowej fizyki XX w., wyodrębniając przede wszystkim – poza Marią Skłodowską-Curie (która w światowych zestawieniach jest wymieniana jako obywatelka francuska) – czterech fizyków, którzy dokonali odkryć na miarę Nagrody Nobla: Mariana Smoluchowskigo, Mariana Danysza, Jerzego Pniewskiego i Karola Olszewskiego. Wśród osiemnastu mniej zasłużonych, którzy jednak wnieśli bardzo poważny wkład do rozwoju fizyki i w pewnym okresie należeli do liderów światowej fizyki (których nazwiska są wymieniane w syntetycznych obcojęzycznych historycznych opracowaniach) znalazł się Stefan Pieńkowski. W tej samej grupie prof. Andrzej Kajetan Wróblewski wymienił nazwiska: Czesław Białobrzeski, Tadeusz Godlewski, Leopold Infeld, Aleksander Jabłoński, Mieczysław Jeżewski, Marian Mięsowicz, Władysław Natanson, Henryk Niewodniczański, Arkadiusz Piekara, Wojciech Rubinowicz, Andrzej Sołtan, Leonard Sosnowski, Zdzisław Szymański, Ludwik Wertenstein, August Witkowski, Mieczysław Wolfke, Konstanty Zakrzewski.

Przypisy

  1. Andrzej Kajetan Wróblewski (Instytut Fizyki Doświadczalnej UW): Fizyka w Polsce wczoraj, dziś i jutro (pol.). labfiz.uwb.edu.pl. [dostęp 2012-08-31].
  2. Pieńkowski członkiem honorowym rumuńskiej akademii nauk. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 254 z 7 listopada 1937. 
  3. Członkowie PAN: Skorowidz
  4. M.P. z 1950 r. Nr 6, poz. 58
  5. M.P. z 1947 r. Nr 52, poz. 366
  6. M.P. z 1953 r. Nr 117, poz. 1516

Bibliografia[edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj kod]