Tłumacz (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tłumacz
Herb
Herb Tłumacza
Państwo  Ukraina
Obwód iwanofrankiwski
Populacja (2006)
• liczba ludności

8400
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu iwanofrankiwskiego
Tłumacz
Tłumacz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Tłumacz
Tłumacz
Ziemia 48°52′N 25°00′E/48,866667 25,000000Na mapach: 48°52′N 25°00′E/48,866667 25,000000
Portal Portal Ukraina

Tłumacz (ukr. Тлумач) – miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, siedziba rejonu tłumackiego, do 1945[1] w Polsce, w województwie stanisławowskim, siedziba powiatu tłumackiego, wcześniej w Galicji także siedziba powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tłumacz ma długą historię, sięgającą czasów średniowiecza. Parafię miał ufundować w tym miejscu król polski Kazimierz Wielki. Zaś – jak podawał Ewaryst Andrzej Kuropatnicki – „Za czasów dawniejszych z całą dzierżawą to miasto szło na zysk i pensye dla tłumaczów języków oryentalnych w służbie Rzeczypospolitej zostających[2]. Stąd też zapewne i jego nazwa.

Tłumacz w dwudziestoleciu międzywojennym był prężnie rozwijającym się ośrodkiem miejskim. Mieściła się tu siedziba gminy, swoje miejsce miały również władze powiatu. Chociaż jedna z pierwszych w regionie cukrowni została zlikwidowana jeszcze pod koniec XIX w., działały inne zakłady przemysłowe, przede wszystkim młyny, rozwijał się handel oraz kwitło budownictwo. Podstawę gospodarki w dalszym ciągu stanowiło jednak rolnictwo. Tzw. dobra tłumackie – największy z majątków – znajdowały się w posiadaniu rodziny Dolaisów a dokładnie: Magdaleny z Kozubowskich Dolaisowej, wdowy po notariuszu Władysławie. Z innych większych majątków w okolicy można wymienić: Pałahicze Dzieduszyckich, Czarnołośce Ścibor-Rylskich czy Okniany Dołęga-Szczepańskich.

Dominowały trzy narodowości: polska, rusińska oraz żydowska. W samym mieście dominowali Polacy, natomiast poza nim większość stanowili Ukraińcy. Pośród tej ludności wyróżniały się jeszcze rodziny pochodzenia ormiańskiego i niemieckiego (austriackiego), które po wojnie, uznane za polskie, zostały na równi z Polakami przymusowo wysiedlone z Kresów. W tym miejscu trudno nie wspomnieć o smutnym losie Żydów, których w czasie okupacji hitlerowskiej Niemcy niemal doszczętnie wymordowali[potrzebne źródło].

Z nazwisk polskich mieszkańców Tłumacza i jego okolic można wymienić m.in.: Agopsowicz, Azarkiewicz, Biliński, Burczyński, Chmielowski, Czapliński, Dołżański, Drohomirecki, Dwojak, Grabowiecki, Inwalski, Jakubowicz, Kamiński, Kłodnicki, Kłodziński, Kłonowski, Koziarski, Krajewski, Krzemiński, Krzyżanowski, Nikosiewicz, Ornatowski, Ostropolski, Petrus, Piotrowicz, Pławuszewski, Podhorodecki, Sabatowicz, Samborski, Sienicki, Smólski, Sokołowski, Szydłowski, Śmiałkowski, Śniechowski, Tuzinkiewicz (Duzinkiewicz), Zagórski, Zakowicz, Zdanowicz, Żurakowski[3].

Obecnie byli mieszkańcy Tłumacza są skupieni w Ogólnopolskim Oddziale Tłumaczan Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich z siedzibą we Wrocławiu, w ramach którego urządzają wspólne spotkania, wyjazdy oraz wydają czasopismo pt. „Zeszyty Tłumackie”.

Zabytki nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

  • murowany kościół pw. św. Anny z 1876 r. – został zniszczony w latach 70. XX wieku.
  • drewniany kościół z XVII w. został przeniesiony w trakcie wznoszenia nowej świątyni do pobliskich Oknian, gdzie stoi do dnia dzisiejszego

Ludzie urodzeni w Tłumaczu[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  2. E.A. Kuropatnicki Geografia albo dokładne opisanie Królestw Galicji i Lodomerii.
  3. Księgi metrykalne rzymskokatolickiej parafii Tłumacz, Zeszyty Tłumackie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]