Umultowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Umultowo
jednostka pomocnicza Poznania
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
W granicach Poznania 1987
SIMC 0970402
Powierzchnia 6,12 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

4081
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Położenie na mapie
52°28′19″N 16°56′49″E/52,471944 16,946944
Portal Portal Polska

Umultowo (hist. Umóltowo, Omóltowo, Villa Unolfi (1253), Onulfi villa, Hunołtowicz (1310), Hunoltowicze (1313), Unolfowice, Ulmenhof) – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w północnym obszarze miasta.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Położona w północnej części miasta, nad Wartą, granicząca z Moraskiem (w tym Hubami Moraskimi) od zachodu, z Radojewem (Nową Wsią Górną i Dolną) od północy, z Naramowicami od południa. W jej bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się najwęższy odcinek Przełomu Rzeki Warty.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historycznie osobna miejscowość nad Jeziorem Umultowskim (początki osadnictwa datowane na ok. XI w.), stopniowo rozbudowywana w kierunku doliny rzeki Warty. Pierwsze pisemne wzmianki o Umultowie pojawiają się w dokumencie lokacyjnym miasta Poznania z 1253 roku, kiedy to książę Przemysł I przekazał kilka okolicznych wsi mieszkańcom nowo lokowanego miasta. W dokumencie tym Umultowo figuruje pod nazwą Villa Unolfi[1]. W roku 1310 roku część Umultowa a potem w roku 1313 pozostała jej część wraz z jeziorem, została przekazana przez ówczesnego wójta Poznania Przemko oraz jego ojca Ludwika, Kapitule Katedry Poznańskiej[2], która gospodarowała na tych ziemiach do około roku 1623, kiedy oddała je dominikanom poznańskim. W roku 1797, w ramach działań wynaradawiających ziemie zaboru pruskiego, władze pruskie skonfiskowały szereg majątków kościelnych i przekazały je świeżo uszlachconemu kupcowi berlińskiemu Zygmuntowi Ottonowi von Treskow[3] (wraz z Owińskami, Biedruskiem, Bolechowem, Moraskiem, Radojewem i innymi), w którego rękach pozostawały do Powstania Wielkopolskiego. Rodzina von Treskow zbudowała na terenie wsi Umultowo niewielki dwór oraz zabudowania folwarczne, których część przetrwała do dnia dzisiejszego. W 1860 r. w Umultowskim dworze urodziła się córka Zygmunta Ottona - Antonie Malwine Amalie Valeska von Treskow[4].

W 1806 roku przez Umultowo przejeżdżał Napoleon Bonaparte[5].

W 2. poł. XX wieku wieś Umultowo została etapami włączona w granice miasta Poznania, wraz z Moraskiem i Radojewem. Od 1982 roku przez okres jednego roku, na terenie Umultowa wydobywano piasek. Po zakończeniu wydobycia, na terenie wyrobiska utworzono wysypisko śmieci. Po wypełnieniu wyrobiska kopalnego wysypisko zostało zrekultywowane i zamknięte[6].

Od nazwy dzielnicy wywodzi się ul. Umultowska. Jej pisownia w przeszłości brzmiała: Ulułtowska oraz Umółtowska.

Zdjęcie satelitarne terenów obecnego Piątkowa, Moraska, Umultowa i Naramowic, 1965

1 stycznia 1987 r. przyłączono do Poznania obszar wsi Umultowo o powierzchni 526,46 ha z gminy Suchy Las[7].

Dwór umultowski
Ulica Kresowa róg Jarowej
Ulica Dolna - Poznański Przełom Warty, z drugiej strony - Czerwonak

Obszar Umultowa w latach 1987–1990 należał do dzielnicy Stare Miasto.

W 1992 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Umultowo[8].

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Rozwój Kampusu Morasko Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza na granicy Umultowa i Moraska wymusił budowę kompleksu budynków uniwersyteckich (Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Pływalnia Uniwersytecka) oraz uniwersyteckich osiedli (Uniwer i Różany Potok). Jednocześnie włączenie miejscowości w granice miasta Poznania częściowo otwarło drogę do zabudowy jednorodzinnej. Różne części Umultowa wyraźnie różnią się od siebie zabudową, a konfliktom architektonicznym i idącym za nimi konfliktom komunikacyjnym (rozbudowa WNGiG UAM na istniejącej ulicy Maków Polnych) sprzyja brak uregulowania statusu terenów Umultowa w postaci planu zagospodarowania przestrzennego.[potrzebny przypis]

Dla mieszkańców osiedla wydawane jest od 2000 czasopismo (miesięcznik) - Panorama Umultowa w nakładzie 500 egzemplarzy (ISSN: 1641-8816). Wydawcą jest osoba prywatna[9].

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Umultowo w całości należy do terenu parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jadwigi Królowej, prowadzonej przez księży z Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej. Kościół znajduje się nad Jeziorem Umultowskim (przy ulicy Mleczowej), a dom zakonny – przy ulicy Paczoskiego. Obecnym proboszczem jest ks. Zbigniew Regucki[10].

Na Umultowie znajduje się Sala Królestwa Świadków Jehowy (przy ulicy Naramowickiej)[11].

Samorząd[edytuj | edytuj kod]

Siedziba Rady Osiedla Umultowo znajduje się w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 9, ul. Umultowska 114, a obecna kadencja Rady rozpoczęła się w 2019[12]. Przewodniczącym Rady jest Rafał Sobczak, a przewodniczącym Zarządu – Piotr Błaszczak. Rada Osiedla wydaje periodyk Umultowski Fyrtel[13].

Kampus[edytuj | edytuj kod]

Na terenach Umultowa i Moraska znajduje się nowoczesny kampus uniwersytecki (Kampus Morasko) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, gdzie siedziby mają Wydział Fizyki, Wydział Matematyki i Informatyki, Wydział Biologii, Wydział Chemii, Wydział Historyczny, Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Wielkopolskie Centrum Zaawansowanych Technologii, Archiwum, Hala Sportowa oraz Pływalnia Uniwersytecka.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na Umultowie mieści się pętla autobusowa Różany Potok (autobusy linii 187 i 198), a ponadto dzielnica obsługiwana jest przez autobusy linii 167, 188, 348 i 911.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Obiekty sportowe na Umultowie (poza uniwersyteckimi) to hala squasha (przy ulicy Naramowickiej), wielofunkcyjne boisko sportowe łączące kort tenisowy, boisko siatkarskie, stół do tenisa stołowego i plac zabaw dla dzieci (przy ulicy Łagodnej), boisko do koszykówki przy Spółdzielni Mieszkaniowej Różany Potok oraz dwa osiedlowe boiska piłkarskie (przy ulicy Kresowej oraz przy ulicy Zagajnikowej).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Przywilej lokacyjny Poznania - Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2019-10-20].
  2. Wiesiołowski Jacek(1940-)(Red.), Kronika Miasta Poznania 1999 R.69 Nr1 ; Władze miejskie, Wydawnictwo Miejskie, 1999 [dostęp 2019-10-20].
  3. Rüdiger v Treskow, Constanze von Gersdorff, Familienverband der Familie v. Treskow, www.treskowpage.com [dostęp 2019-10-21].
  4. Antonie Malwine Amalie Valeska von Treskow b. 23 Jul 1860 Umultowo, Posen d. 21 Sep 1918 Posen: Geneagraphie - Families all over the world, geneagraphie.com [dostęp 2019-10-20].
  5. Dorota Matyaszczyk, Szlaki dziedzictwa kulturowego w Wielkopolsce na przykładzie "Szlaku Napoleońskiego"
  6. Miejska Pracownia Urbanistyczna Poznań, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, sierpień 2016.
  7. Uchwała nr XVII/145/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1986 r. (M.P. z 1986 r. nr 35, poz. 278)
  8. Uchwała Nr XLVI/238/92 Rady Miejskiej Poznania z dnia 7 stycznia 1992 r. w sprawie powołania Osiedla Umultowo
  9. Panorama Umultowa, nr 9(108)/2010
  10. Archidiecezja Poznańska
  11. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-04-04].
  12. Osiedle Umultowo - Osiedla - Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2019-10-20] (pol.).
  13. Rada Osiedla Umultowo - Umultowski Fyrtel, www.facebook.com [dostęp 2019-10-20] (pol.).