Warszawa (projekt województwa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Warszawa – projekt wydzielonego miasta stołecznego, posiadającego prawa województwa. Obszar ten zostałby wydzielony z województwa mazowieckiego. Głosy o potrzebie wyłączenia Warszawy jako osobnego województwa pojawiały się od utworzenia 16 województw w 1999[1][2].

Historia[edytuj]

W 2005, po dojściu do władzy przez PiS, coraz częściej pojawiały się głosy, aby samą Warszawę lub miasto wraz z aglomeracją wydzielić z woj. mazowieckiego jako nowy organizm[3]. Entuzjaści tego pomysłu wyliczali jego zalety: m.in. integracja aglomeracji, wspólne rozwiązywanie problemów, zwiększenie dotacji z Unii Europejskiej dla woj. mazowieckiego (bogata aglomeracja warszawska zawyża dane ekonomiczne dla biednego województwa mazowieckiego; po przyjęciu do UE Rumunii i Bułgarii województwu mazowieckiemu groziło pozbawienie dofinansowań – środki pomocowe z Unii Europejskiej przysługują tylko tym obszarom, które nie przekroczyły 75% unijnej średniej PKB na jednego mieszkańca[3]). Sceptycy mówili natomiast o wzroście biurokracji i nakładów finansowych[4]. Zwracają także uwagę, że po wydzieleniu Warszawy i sąsiednich bogatych gmin, województwo mazowieckie straciłoby znaczne wpływy z podatku dochodowego CIT oraz z funduszy finansowanych przez warszawskich przedsiębiorców. Stałoby się ono też znacznie mniej ludne, przez co dostawałoby mniej funduszy unijnych przyznawanych na głowę mieszkańca. Spowodowałoby to, że województwo mazowieckie stałoby się jednym z czterech najbiedniejszych województw kraju[5].

Prace nad wydzieleniem nowego województwa miały się zacząć w 2008,[potrzebny przypis] ale wcześniej odbyły się wybory, które PiS przegrało. W marcu 2009 prezydent Lech Kaczyński opowiedział się za szybkim utworzeniem województwa stołecznego, tak by wybory samorządowe w 2010 odbyły się już w nowym województwie[6]. Przed wyborami samorządowymi jesienią 2010 roku prezes PiS Jarosław Kaczyński uznał, że z województwa mazowieckiego należy wydzielić województwo warszawskie[7].

Przed wyborami parlamentarnymi w 2015 roku pojawiły się po raz kolejny postulaty wydzielenia Warszawy wraz z okolicznymi obszarami z województwa mazowieckiego. Kandydaci PiS do parlamentu z okręgu płocko-ciechanowskiego zaproponowali utworzenie województwa stołecznego obejmującego Warszawę wraz z ośmioma powiatami (grodziskim, legionowskim, nowodworskim, otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, wołomińskim, warszawskim zachodnim)[8]. Jarosław Kaczyński zapowiedział utworzenie dwóch nowych województw: warszawskiego i środkowopomorskiego[9].

Obszar[edytuj]

Warszawski Zespół Miejski na tle województwa mazowieckiego

W 2006 roku pojawiły się pomysły[kto?] włączenia obszarów wokół Warszawy (obszaru metropolitalnego) do miasta stołecznego, dzięki czemu miasto Warszawa miałaby powierzchnię podobną do największych miast europejskich np. Londynu, Rzymu (około 1500 km²) i ludność wynoszącą około 2,5 miliona osób.[potrzebny przypis] Dzięki temu posunięciu Warszawa mogłaby zostać miastem na prawach województwa (osobnym województwem, miastem wydzielonym), tak jak to ma miejsce w innych krajach Unii Europejskiej (np. Berlinie, który jest miastem na prawach landu).

Istnieje kilka nieformalnych pomysłów na to, jaki kształt powinno posiadać nowe województwo[kto?]:

  1. tylko Warszawa – jedynie miasto w granicach administracyjnych stałoby się osobnym województwem, tak jak to miało miejsce przed 1975 rokiem[3],
  2. Warszawski Zespół Miejski – obszar określony w ustawie z 2001 roku, zawetowanej przez prezydenta[2],
  3. Warszawski Okręg Stołeczny – obszar określony w 2000,
  4. inne obszary – np. obszar aglomeracja warszawska – Warszawa i otaczające ją gminy (w zależności od tego jaki obszar uznaje się za aglomerację byłoby to od 16 do 33 gmin).

Dane ekonomiczne[edytuj]

W 2009 sama Warszawa wytwarzała 61,3% produktu krajowego brutto woj. mazowieckiego[10].

PKB woj. mazowieckiego i Warszawy w 2009 r.[10]
Obszar PKB [mln zł]  % PKB mazowieckiego PKB per capita [zł]  % średniej krajowej PKB per capita
Warszawa 180 287 61,3% 105340 299,2%
mazowieckie bez Warszawy 113 687 38,7% bd. bd.
mazowieckie z Warszawą 293 974 100% 56383 160,1%

Według Eurostat w 2009 PKB na 1 mieszkańca woj. mazowieckiego, według zestandaryzowanego parytetu siły nabywczej, wynosiło 97,2% średniego PKB w Unii Europejskiej[11], a PKB województwa bez uwzględnienia siły nabywczej stanowiło w 2009 55,3% średniego PKB Unii (13000 euro na mieszkańca wobec średniej w Unii 23500 euro)[12].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Włodzimierz Pawłowski Czy Warszawa wydzieli się z Mazowsza? 2004-07-06.
  2. a b Magdalena Niziołek: Problemy ustroju aglomeracji miejskich ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2008. ISBN 978-83-7526-542-2.
  3. a b c MW: Prezydent wymaże Warszawę z Mazowsza. W: Dziennik.pl [on-line]. Infor Biznes Sp z o.o., 2009-03-15. [dostęp 2014-10-18].
  4. Marcin Przewoźniak: Warszawa nie chce być województwem (pol.). dziennik.pl, 2009-03-16. [dostęp 2012-05-25].
  5. Zofia Wojtkowska: Ziemia niczyja? (pol.). newsweek.pl, 2009-06-21. [dostęp 2012-05-25].
  6. jks: Lech Kaczyński: Warszawa siedemnastym województwem (pol.). wp.pl, 2009-03-16. [dostęp 2012-05-25].
  7. mig: Kaczyński na konwencji PiS: Polacy są republikanami! Stwórzmy nowe województwo warszawskie (pol.). gazeta.pl, 2010-10-16. [dostęp 2012-05-25].
  8. Milena Orłowska, Magdalena Ciepielak: PiS chce podzielić Mazowsze. wyborcza.pl, 2015-09-29. [dostęp 2015-10-02].
  9. Środkowopomorskie i warszawskie - nowe województwa według PiS. Portal Samorządowy, 2015-09-28. [dostęp 2015-10-02].
  10. a b Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 162-163. ISSN 1230-5820.
  11. Regional GDP Regional GDP per capita in 2009 (ang.). Eurostat - European Commission, 2012-03-13. [dostęp 2012-05-25].
  12. Gross domestic product (GDP) at current market prices by NUTS 2 regions (ang.). Eurostat - European Commission, 2012-03-22. [dostęp 2012-05-25].