British Army

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Armia Wielkiej Brytanii)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
British Army
Flaga British Army
Flaga British Army
Państwo Wielka Brytania
Siły zbrojne Brytyjskie Siły Zbrojne
Data utworzenia 1707
Najwyższe dowództwa
Cywilne Ministry of Defence
Wojskowe Chief of the General Staff
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

British Army (Armia Brytyjska) – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.

W grudniu 2008 roku liczba żołnierzy pełniących służbę zawodową w British Army wynosiła 104 960[1]. Dodatkowo służbę pełni niewielka liczba Gurkhów oraz żołnierze ochotniczej Armii Terytorialnej.

Obecnym naczelnym dowódcą British Army jest Sir Peter Wall.

Historia[edytuj | edytuj kod]

British Army powstała w 1707 roku z połączenia armii Anglii i Szkocji, równolegle ze zjednoczeniem obu krajów w Królestwo Wielkiej Brytanii.

Armia odegrała ważną rolę w rozwoju imperium brytyjskiego, chroniąc interesy Wielkiej Brytanii w jej licznych koloniach, protektoratach i dominiach. Wiek XVIII i XIX to okres licznych wojen Wielkiej Brytanii, która zaangażowana była m.in. w wojnę siedmioletnią, wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych, wojny napoleońskie, I i II wojnę opiumową, wojny maoryskie, I i II wojnę burską oraz wojnę krymską.

W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej z British Army wydzielono Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (British Expeditionary Force), który przez cztery lata walczył w Belgii i Francji. Podczas wojny zginęło ponad 800 000, a rannych zostało ponad 2 000 000 brytyjskich żołnierzy.

Podczas II wojny światowej ponownie sformowany został i wysłany do Francji korpus ekspedycyjny. Po nieudanej konfrontacji z wojskami III Rzeszy wojska brytyjskie zostały ewakuowane z Dunkierki. Od 1940 roku armia brytyjska walczyła w Afryce Północnej. Wojska brytyjskie uczestniczyły w operacji Husky (lądowanie na Sycylii w 1943) oraz Overlord (lądowanie w Normandii w 1944). Na Dalekim Wschodzie armia brytyjska zmagała się z wojskami japońskimi, broniąc Hongkongu, Singapuru oraz Birmy.

Po II wojnie światowej znacznie zmniejszono liczbę żołnierzy w British Army, a w 1960 roku zniesiono obowiązek służby wojskowej (wprowadzony był w latach 1916–1919 i 1939–). Dalsze ograniczenie wielkości armii wiązało się z dekolonizacją. Uczestniczyła ona jednak w wojnie koreańskiej oraz wojnie sueskiej. Pewna część wojsk pozostała również na terenie Niemiec, głównie ze względu na potencjalną agresję Związku Radzieckiego. Okres zimnej wojny przyniósł znaczny rozwój technologiczny w armii brytyjskiej. W 1982 roku brytyjskie siły zbrojne uczestniczyły w wojnie falklandzkiej po tym, gdy Falklandy zostały zajęte przez wojska argentyńskie.

Począwszy od 1968 roku British Army stacjonuje w Irlandii Północnej, gdzie wspierała lokalną policję (Royal Ulster Constabulary) podczas trwającego trzy dekady konfliktu wewnętrznego. Wraz z normalizacją sytuacji w Irlandii, zmniejsza się liczba wojsk tam stacjonujących.

British Army obecnie[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze brytyjscy w Afganistanie
Struktura British Army w 2010

Zakończenie okresu zimnej wojny przyniosło dalsze ograniczenie liczebności British Army. Mimo to brytyjskie wojska zaangażowane są w liczne konflikty na całym świecie.

W 1991 roku około 45 000 żołnierzy brytyjskich zostało wysłanych do Iraku, stanowiąc trzecią pod względem wielkości armię koalicji antyirackiej podczas I wojny w Zatoce Perskiej.

Rok później, w 1992 roku armia brytyjska wysłana została do Jugosławii w ramach misji ONZUNPROFOR. Żołnierze brytyjscy pozostają na obszarze byłej Jugosławii do dnia dzisiejszego, wypełniając kolejno misje IFOR (1995–1996) i SFOR (1996–2004) kierowane przez NATO oraz EUFOR Althea (od 2004), prowadzoną przez Unię Europejską.

W 2001 roku, Wielka Brytania była jednym z głównych uczestników interwencji NATO w Afganistanie. Obecnie w Afganistanie pozostaje ponad 8000 brytyjskich żołnierzy, co stanowi drugą pod względem wielkości armię NATO w tym kraju[2].

W 2003 roku, British Army uczestniczyła w II wojnie w Zatoce Perskiej. Armia została wycofana z Iraku na początku 2009 roku, pozostawiając mały personel wojskowy, odpowiedzialny za szkolenie żołnierzy i policjantów irackich.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Bojowy wóz piechoty MCV-80 Warrior
Żołnierz brytyjski uzbrojony w karabin L85A2 w Iraku
Czołg Challenger 2

Podstawową bronią na wyposażeniu British Army jest rodzina karabinów SA-80 obejmująca m.in. karabiny szturmowe L85 oraz ręczne karabiny maszynowe L86. Rolę broni osobistej pełnią pistolety L9A1 (w przyszłości także Glock 17). Wsparcie ogniowe zapewniane jest przez lekkie karabiny maszynowe L7 GPMG oraz FN Minimi, granatniki podwieszane L17A2 (montowane w karabinach L85), granatniki automatyczne 40mm HK GMG oraz moździerze kalibru 51 i 81 mm. Wykorzystywane karabiny wyborowe to L96A1, L115A1 oraz AW50F, wszystkie produkowane przez Accuracy International, a także wprowadzony w 2010 L129A1. Dodatkowo używany jest wielkokalibrowy karabin wyborowy L82A1 i strzelba L128A1.

Podstawowymi pojazdami w British Army są Land Rover Wolf oraz Land Rover Defender. Czołgiem podstawowym jest Challenger 2, a funkcję bojowego wozu piechoty pełni MCV-80 Warrior. Dodatkowo w służbie pozostają pojazdy opancerzone należące do rodziny CVR(T) oraz FV430. W latach 2000. zakupiono nowe pojazdy patrolowe, w tym głównie transportery klasy MRAP typu Cougar oraz samochody Panther i Foxhound.

Na wyposażeniu armii znajdują się samobieżne wyrzutnie rakietowe MLRS, działa samobieżne AS-90 oraz haubice L118.

Armia wykorzystuje dwa systemy przeciwlotnicze: pociski rakietowe Rapier oraz lżejsze pociski krótkiego zasięgu typu Starstreak.

Bezpośrednie wsparcie z powietrza zapewnia, obok Royal Air Force, Army Air Corps (AAC). Na wyposażeniu AAC znajdują się śmigłowce szturmowe Westland WAH-64 Apache oraz Westland Lynx, wykorzystywane do transportu, zwiadu i eskorty, dawniej również do zwalczania broni pancernej.

Poza tym AAC wykorzystuje śmigłowce Westland Gazelle, Bell 212, Eurocopter Dauphin oraz samoloty Britten-Norman Islander.

Stopnie wojskowe[edytuj | edytuj kod]

Oficerowie[edytuj | edytuj kod]

Kod NATO OF-10 OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1
Wielka Brytania
Field Marshal¹

UK Army OF10.png

General

UK Army OF9.png

Lieutenant General

UK Army OF8.png

Major General

UK Army OF7.png

Brigadier

UK Army OF6.png

Colonel

UK Army OF5.png

Lieutenant Colonel

UK Army OF4.png

Major

UK Army OF3.png

Captain

UK Army OF2.png

Lieutenant

UK Army OF1b.png

Second Lieutenant

UK Army OF1a.png

Marszałek polny Generał Generał broni Generał dywizji Generał brygady Pułkownik Podpułkownik Major Kapitan Porucznik Podporucznik

¹ Tylko podczas wojny oraz stopień honorowy

Podoficerowie i szeregowcy[edytuj | edytuj kod]

Kod NATO OR-9 OR-8 OR-7 OR-6/OR-5 OR-4 OR-3 OR-2 OR-1
Wielka Brytania
Warrant Officer Class One (Conductor)

Army-GBR-OR-09a.svg

Warrant Officer Class One

Army-GBR-OR-09b.svg

Warrant Officer Class Two (Quartermaster Sergeant)

Army-GBR-OR-08a.svg

Warrant Officer Class Two

Army-GBR-OR-08b.svg

Staff Sergeant/Colour Sergeant

Army-GBR-OR-07.svg

Sergeant

Army-GBR-OR-06.svg

Corporal/Bombardier

Army-GBR-OR-04.svg

Lance-Corporal/Lance-Bombardier

Army-GBR-OR-03.svg

Private Class 1-3 Private Class 4 (Recruit)
Starszy chorąży sztabowy Starszy chorąży Starszy sierżant Sierżant Starszy kapral Kapral Starszy szeregowy Szeregowy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Defence Analytical Services Agency (ang.). [dostęp 30 stycznia 2009].
  2. NATO International Security Assistance Force (ang.). [dostęp 30 stycznia 2009]. [zarchiwizowane z adresu 2009-01-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]