Bernicja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bernice
Bernicja
Brytowie 547 - 634 Nortumbria
Położenie
Język urzędowy staroangielski
Stolica Bamburg
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa Oswald z Nortumbrii
Data powstania VI w.
Likwidacja (zjednoczenie) Oswald z Nortumbrii
634
Religia dominująca pogaństwo, chrześcijaństwo

Bernicja (staroang. Bernice lub Beornice; łac. Bernicia) – wczesnośredniowieczne państwo anglosaskie, obejmujące część wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii (na historycznym pograniczu Anglii i Szkocji).

Dzieje[edytuj | edytuj kod]

Nie wiadomo dokładnie kiedy i jak powstało Królestwo Bernicji. Jednak Anglowie, Sasi i inne ludy zaczęły przybywać na Wyspy Brytyjskie w V w. i dokonywały sukcesywnej ekspansji terytoriów należących do Brytów. Prawdopodobnie w V w. na terytorium, gdzie Anglosasi założyli sto lat później Bernicję istniało enigmatyczne królestwo Brytów - Bryneich.

Według źródeł[jakich?] pierwszym historycznym królem Bernicji był od roku 547 Ida[1], który rządził do swojej śmierci w 559. Następcami króla Idy byli kolejno jego synowie: Glappa, Adda, Ethelryk, Teodoryk, Frithuwald oraz Hussa[2] i wnuk Idy- Ethelfrith. Przez znaczną część tego okresu kolejni władcy bronili państwa przed lokalnymi plemionami Brytów, stopniowo powiększając terytorium Bernicji.

Z początkiem VII w. Bernicia wdała się w konflikt z sąsiadującym z nią od południa królestwem Deiry. Początkowo Bernijczycy zwyciężyli i podbili sąsiadów, ale po śmierci Ethelfritha to Deira zapanowała nad Bernicją. Ostatecznie w 634 na tronie obydwu królestw - definitywnie jednocząc je - zasiadł jednak Oswald, wnuk Ethelfritha. Moment objęcia tronu przez Oswalda traktowany jest jako narodziny nowego państwa - królestwa Nortumbrii[3].

Granice[edytuj | edytuj kod]

Zasięg terytorialny Bernicji znany jest tylko w przybliżeniu. Granicę wschodnią wyznaczało wybrzeże Morza Północnego; prawdopodobnie granicą południową była rzeka Tees (na południe od niej rozciągało się już królestwo Deiry); zachodnia granica jest trudna do wyznaczenia, jednakże na pewno zachodnim sąsiadem było jedno z królestw Brytów- Rheged[4]. Z kolei północną granicę na niewielkim odcinku stanowił prawdopodobnie mur Antoninusa.

Przypisy

  1. Znanych jest jednak dwóch jego przodków (nie potwierdzonych źródłowo): dziad Esa i ojciec Eoppa. Jest to więc sytuacja analogiczna do przodków Mieszka I;
  2. Nie jest pewne czy rzeczywiście był synem Idy, czy też może już jego wnukiem;
  3. Według innej wersji datę powstania Nortumbrii przesuwa się na rok 654, czyli moment objęcia tronu Deiry - po zawirowaniach związanych m.in z wojną przeciwko Mercji - przez Oswiu, brata Oswalda;
  4. Obecnie południowo-wschodnia Kumbria, w północno-zachodniej Anglii.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dawid W. Rollason, Northumbria, 500–1100: Creation and Destruction of a Kingdom, Cambridge 2003;
  • N.J. Higham, The Kingdom of Northumbria AD 350–1100, Sutton - Stroud 1993;
  • Chris Lowe, The Making of Scotland: Angels, Fools and Tyrants: Britons and Angles in Southern Scotland, Edynburg 1999.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]