Dmytro Manuilśkyj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dymitr Manuilski

Dmytro Manujilśkyj, znany również w polskiej literaturze jako Dymitr Manuilski, ukr. Дмитро Захарович Мануїльський, ps. Мефодій, Фома, Іван Безграмотний (ur. 3 października 1883 w Światcu koło Krzemieńca, zm. 22 lutego 1959 roku w Kijowie) – ukraiński i radziecki komunista, minister spraw zagranicznych USRR (1944-53).

W 1903 roku podjął studia na Uniwersytecie Petersburskim, w tym samym czasie związał się z SDPRR. Wziął udział w kronsztadzkim powstaniu marynarzy, za co został w 1906 roku skazany na 5 lat zesłania do Jakucji. Od 1907 roku członek kijowskiego komitetu SDPRR, jeszcze w tym samym roku emigrował do Paryża, gdzie w 1911 roku ukończył prawo na Sorbonie.

W maju 1917 roku wrócił do Rosji, po rewolucji październikowej został członkiem ludowego komisariatu aprowizacji. Od maja 1918 roku członek i zastępca przewodniczącego delegacji RFSRR na rozmowach pokojowych z Ukrainą, 12 czerwca tego roku wraz z Chrystianem Rakowskim podpisał rozejm między Rosją a narodowym państwem ukraińskim. Jeszcze w tym samym roku oddelegowany na Ukrainę w celu ożywienia działalności ruchu bolszewickiego.

W latach 1919-20 członek Wszechukraińskiego Komitetu Rewolucyjnego ("Всеукраїнського ревкому"), a od 1920 do 1922 roku ludowy komisarz rolnictwa USRR. W latach 1920-21 uczestniczył w negocjacjach w Rydze. Od grudnia 1921 roku pełnił funkcję I sekretarza KP(b)U oraz redagował pismo "Kommunist". W latach 1920-23 i 1949-52 członek zwyczajny biura politycznego KC KP(b)U, a od 1924 roku w składzie jego prezydium.

Od 1928 do 1943 roku był sekretarzem Komitetu Wykonawczego Kominternu, odpowiedzialnym m. in. za sprawy polskie[1] i przewodniczącym delegacji ukraińskiej, współodpowiedzialny za stalinowskie represje w zagranicznych partiach komunistycznych. Od lipca 1944 roku zastępca przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych oraz ludowy komisarz spraw zagranicznych USRR. W kwietniu 1945 roku stał na czele ukraińskiej delegacji na konferencję w San Francisco, a rok później na paryskiej konferencji pokojowej. Brał udział w pierwszych sesjach plenarnych Zgromadzenia Ogólnego ONZ, gdzie atakował działaczy ukraińskiej emigracji.

W latach 1945-46 z polecenia Stalina stanął na czele walki z "ukraińskim burżuazyjnym nacjonalizmem" w USRR - represjonowano wówczas znanych naukowców i działaczy kultury, m.in. Mirona Pietrowskiego, Iwana Kryp'jakewycza, Ołeksandra Dowżenkę. Od 1946 do 1953 roku wicepremier rządu USRR. Zmarł i został pochowany w Kijowie.

Przypisy

  1. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003, s. 23.
Poprzednik
Stanisław Kosior
Emblem of the Ukrainian SSR.svg I sekretarze KP(b)U
1921-1923
Emblem of the Ukrainian SSR.svg Następca
Emanuel Kwiring