Erazm Ciołek (fotograf)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Erazm Ciołek
Erazm Ciołek . Fot. A.T.Kijowski.jpg
Erazm Ciołek w Ogrodach Frascati (sierpień 2005)
Data i miejsce urodzenia 24 czerwca 1937
Łódź
Data i miejsce śmierci 13 listopada 2012
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki fotografia
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona domowa
Prezydent Bronisław Komorowski otwierający wystawę „Polskie przemiany w obiektywie Erazma Ciołka” w Senacie (2014)

Erazm Jan Ciołek (ur. 24 czerwca 1937 w Łodzi, zm. 13 listopada 2012 w Warszawie) – polski fotoreporter, członek ZAiKS-u i ZPAF, oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Autor licznych wystaw i laureat wielu nagród.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1965-1970 był pracownikiem Polskiej Agencji Prasowej i Centralnej Agencji Fotograficznej, w latach 1971-1976 "Polityki". Członek "NSZZ "Solidarność", twórca serwisu fotograficznego "Nowej", w latach 1984-1989 był autorem serwisu zdjęciowego Przeglądu Wiadomości Agencyjnych. Po upadku komunizmu współpracował z redakcjami "Gazety Wyborczej", "Nowego Świata" i "Spotkań".

W latach 80. XX wieku był jednym z czołowych fotoreporterów rejestrujących przemiany polityczne i społeczne w Polsce. W 1981 wydał album zawierający 112 zdjęć strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej. W stanie wojennym dokumentował spotkania działaczy opozycji, manifestacje "Solidarności", pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, niezależne wystawy plastyczne, życie parafii Św. Stanisława Kostki, w której pracował ks. Jerzy Popiełuszko. Wykonał pokazywaną w całej Polsce serię zdjęć podczas pogrzebu warszawskiego maturzysty, Grzegorza Przemyka, zamordowanego przez Milicję Obywatelską w maju 1983.

Był autorem zdjęć między innymi: Zbigniewa Bujaka, Bronisława Geremka, Andrzeja Gwiazdy, Wojciecha Jaruzelskiego, Jacka Kuronia, Witolda Lutosławskiego, Tadeusza Mazowieckiego, Adama Michnika, Kazimierza Orłosia, Anny Walentynowicz, oraz kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 1989 był jednym z fotografów, którzy przygotowali wspólne zdjęcia kandydatów "Solidarności" w wyborach do Sejmu z Lechem Wałęsą.

W 2010 wszedł w skład komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich.

25 maja 2011 na uroczystości w w siedzibie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego został odznaczony przez ministra Bogdana Zdrojewskiego Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis[1].

Erazm Ciołek pochowany został 23 listopada 2012 na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Tego dnia pamięć o nim uczcił Sejm RP minutą ciszy[2].

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

  • "Fotografie" - Galeria Krzywe Koło, Warszawa (i kilka jej powtórzeń) (1960)
  • "Ruiny czasu" (prace z Grecji, Egiptu i Libanu) - Warszawa (1962)
  • "Forma" - Salon PIW, Warszawa (1964)
  • "M.Mathieu i Ch.Aznavour" - Galeria KMPiK Nowy Świat, Warszawa (1969)
  • "Plastycy w fotografii" - Hanower, Niemcy (1975)
  • "Stocznia Gdańska. Sierpień 1980" - Warszawa; Płock; Legnica; Sztokholm, Szwecja; Belgrad, Jugosławia; Londyn, Anglia (1980-1982)
  • "Nepal" - Galeria Rzeźby, Warszawa (1981)
  • "Narkomani" - Galeria SDP Warszawa; Gdańsk; Kraków (1981)
  • "Solidarność" - pięć wystaw w Polsce; 7 wystaw w Niemczech; Instytut Polski w Düsseldorfie, RFN; Londyn, Anglia; Sofia, Bułgaria; Bratysława, Czechosłowacja (1989)
  • "Nikaragua" - BWA, Warszawa (1990)
  • "Portrety" (artyści plastycy ASP Warszawa) - ASP, Warszawa (1995)
  • "Wystawa indywidualna" (w ramach 25 rocznicy wydarzeń w Stoczni Gdańskiej) - Muzeum Narodowe, Gdańsk (2005)
  • Wystawa zbiorowa w ramach 26 rocznicy "Solidarności" (ze szczególnym uwzględnieniem zdjęć Erazma Ciołka) - Muzeum Narodowe, Warszawa (2005)

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Stop, kontrola: Stocznia Gdańska, sierpień 1980, wyd. 1981
  • Kuba Fidela Castro, wyd. Rytm, 2007
  • Polska: sierpień 1980 - sierpień 1989, wyd. Editions-Spotkania, 1990, wyd. drugie IPN, 2010

Order, odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Komitetu Kultury Niezależnej "Solidarności" (1984)
  • Nagroda Dziennikarzy Niezależnych SDP (za całokształt twórczości) (1987)
  • Nagroda Honorowa XVIII Zjazdu Delegatów Polskich Artystów Plastyków (1993)
  • Nagroda stulecia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1995)
  • Odznaka Zasłużonego Działacza Kultury (2001)
  • Nagroda medal Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" z okazji 25-lecia (2005)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2006) za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej[3]
  • Laur SDP (najwyższe odznaczenie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich nadane pierwszemu fotoreporterowi w Polsce) (2007)
  • Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2011)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, 21 listopada 2012, pośmiertnie za wybitne zasługi w dokumentowaniu ruchu niepodległościowego i przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w dziedzinie fotografii[4]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Od 2014 Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich przyznaje Nagrodę im. Erazma Ciołka za fotografię społecznie zaangażowaną[5].

Przypisy

  1. Wręczenie medali "Gloria Artis". mkidn.gov.pl, 25 maja 2011. [dostęp 22 czerwca 2011].
  2. Pamięci Erazma Ciołka. rp.pl, 23 listopada 2012. [dostęp 2012-11-23].
  3. M.P. z 2007 r. Nr 23, poz. 257
  4. M.P. z 2013 r. poz. 285
  5. Nagrody SDP 2013. sdp.pl, 30 stycznia 2014. [dostęp 30 stycznia 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-1989. Tom 3, wyd. Ośrodek KARTA, Warszawa 2006
  • Fotografowie 1946-2006. Słownik biograficzny fotografów polskich, ISBN 83-916405-8-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]