Gmina Poręba (województwo stalinogrodzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dawnej gminy w powiecie zawierciańskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Gmina Poręba (Mrzygłodzka)
1919-1954[1]
Województwo 1919-39: kieleckie (II RP)
1945: kieleckie (PRL)
1945-50: śląskie
1950-53: katowickie
1953-54: stalinogrodzkie
Powiat 1919-26: będziński
1927-54: zawierciański
Siedziba władz Poręba (Mrzygłodzka)
Rodzaj gminy wiejska
Gromady (1954) 8

Gmina Poręba (początkowo gmina Poręba Mrzygłodzka[2]) – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku[3] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim. Siedzibą gminy była wieś Poręba[4].

Za Królestwa Polskiego gmina Poręba Mrzygłodzka należała do powiatu będzińskiego (bendińskiego) w guberni piotrkowskiej. 31 maja 1870[5] do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Mrzygłód[6].

Na początku okresu międzywojennego gmina Poręba należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie[7]. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego[8] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie[9], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie[10]). 1 stycznia 1951 roku część obszaru gminy Poręba (gromadę Nowe Zawiercie) przyłączono do Zawiercia[11].

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 8 gromad: Dziechciarze, Krawce, Krzemienda, Marciszów, Niwki, Poręba Mrzygłodzka I, Poręba Mrzygłodzka II i Poręba Mrzygłodzka III[12]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Poręba nie przywrócono[14]; w tym dniu Poręba (od 1957 roku osiedle[15]) otrzymała prawa miejskie[16].

Przypisy

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Oboczna pisownia to gmina Poręba-Mrzygłodzka
  3. Do 28 września 1954
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. 19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
  6. Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 77)
  7. Dz. U. z 1926 r. Nr 125, poz. 727
  8. Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
  9. Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
  10. Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51
  11. Dz. U. z 1950 r. Nr 48, poz. 436
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  14. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  15. Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 31
  16. Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327