Herclijja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herclijja
הרצליה
Centrum Herclijji
Centrum Herclijji
Herb Flaga
Herb Herclijji Flaga Herclijji
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Tel Awiwu
Burmistrz Yael German
Powierzchnia 21,585 km²
Wysokość 20 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

84 900
3933 os./km²
Nr kierunkowy +972 3
Kod pocztowy 46150
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Herclijja
Herclijja
Ziemia 32°09′15″N 34°50′41″E/32,154167 34,844722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Herclijja (hebr. הרצליה; arab. هرتسليا; ang. Herzliyya) – miasto położone w Dystrykcie Tel Awiwu w Izraelu. Leży na równinie Szaron nad Morzem Śródziemnym, w zespole miejskim Gusz Dan.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja Herclijji w metropolii Gusz Dan

Herclijja jest położony na kontynencie azjatyckim, na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego 32°09′15″N 34°50′41″E/32,154167 34,844722. Miasto leży na nadmorskiej równinie Szaron, na historycznej drodze lądowej łączącej Europę, Azję i Afrykę.

Leży w otoczeniu miast Tel Awiwu, Ramat ha-Szaron, Hod HaSharon i Ra'anana, miasteczka Kefar Szemarjahu, kibucu Gelil Jam, moszawów Giv'at Hen i Rishpon[1].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się następujące osiedla: Neve Amirim, Shikun Darom, Ganei Herzliya, Giv'at Ha-Perahim, Gordon, Neve Israel, Neve Amal, Yad Ha-Tish'a, Gan Roshal, Nahalat Ada, Me'onot Po'alim, Neve Oved, Weizman, Sha'ar Marinali, Shikun Hayalim Meshuhrarim, Shchunat Rivlin, Herzliya Pituah, Shikun HaProgresivim, Shikun Olim oraz Reshef Nof Yam.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Miasto powstało na nadmorskich wydmach i stosunkowo mało żyznych gruntach. Podczas rozbudowy miasta teren został wyrównany i obecnie obszar miasta jest płaski, nie ma tutaj żadnych większych różnic wysokości.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Herclijja ma klimat śródziemnomorski, który charakteryzuje się gorącymi i wilgotnymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami[2]. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja rozpoczyna się lato. Średnia temperatura latem wynosi 26 °C, a zimą 12 °C (średnia z lat 1988-2000)[3]. Opady śniegu są rzadkością, ale zdarza się spadek temperatury do 5 °C. Największe opady deszczu występują pomiędzy październikiem a kwietniem. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 530 mm[4].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2009 roku w mieście żyło 84,9 tys. mieszkańców, w tym 96,3% stanowili Żydzi, a 3,7% inne narodowości[5]. Badania jakości życia przeprowadzone w 2008 umieściły Herzliję na drugim miejscu spośród piętnastu największych miast Izraela[6].

Centralne Biuro Statystyki Izraela umieściło mieszkańców Herzlijji wśród najbogatszych mieszkańców Izraela. W latach 2003-2005 średnia miesięczna płaca w mieście wynosiła 5 790 NIS, co stanowiło płacę wyższą o 1 000 NIS od średniej płacy w kraju. Istnieje jednak duża dysproporcja pomiędzy zarobkami w dzielnicach robotniczych a ekskluzywną dzielnicą Herzliya Pituah[6].

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 6,9%
5-9 6,0%
10-14 5,9%
15-19 6,7%
20-29 15,3%
30-44 18,9%
45-59 20,7%
ponad 60 19,6%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Starożytności znajdowało się tutaj miasto Arsuf (hebr.: ארסוף). Było ono położone na północ od współczesnego miasta, na skalistym klifie wychodzącym w morze. Zostało założone przez Fenicjan około VI-V wieku p.n.e.. Nazwa odnosiła się do kananejskiego boga Rosefa (bóg żyzności i krainy cieni). Miasto było ośrodkiem produkcji i handlu fioletowego barwnika, który Fenicjanie sprzedawali w rejonie Morza Egejskiego. W okresie hellenistycznym istniał tu ważny port morski Apollonia (hebr. אפולוניה - Grecy utożsamiali kananejskiego boga Rodefa ze swoim Apollem). Pod panowaniem rzymskim miasto rozrosło się i nabrało dużego strategicznego znaczenia, jako ważny ośrodek rzemieślniczo-handlowy położony na przybrzeżnym szlaku handlowym Via Maris. W 113 miasto zostało częściowo zniszczone przez trzęsienie ziemi, ale szybko je odbudowano. Rozwojowi miasta sprzyjał port morski i rozwój powiązań handlowych z Afryką Północną i Włochami.

Na przełomie V-VI wieku pod panowaniem Bizancjum miasto rozrosło się i było drugim po Cezarei najludniejszym miastem na równinie Szaron. Dobrze prosperował tutaj przemysł szklany oraz istniał kościół[7].

W 640 miasteczko zostało zajęte przez Arabów, którzy przywrócili jego semicką nazwę Arsuf. Po raz pierwszy wybudowano wówczas mury obronne miasta. W 809 roku Muzułmanie wymordowali tutejszą społeczność Samarytan i zburzyli ich synagogę. W 1101 miasto zdobyli krzyżowcy, którzy nazwali je Arsur. Następnie w 1187 Arabowie odbili je, aby 7 września 1191 po bitwie pod Arsuf ponownie zajęli je krzyżowcy. W 1265 roku, po 40 dniach oblężenia mamelucy zdobyli i doszczętnie zniszczyli Arsur. Miasto nie zostało już odbudowane[8].

Współczesna osada została założona w 1924 przez siedem żydowskich rodzin imigrantów z Europy, które utworzyły tutaj rolniczy moszaw. Po Wojnie o Niepodległość w 1948 roku Agencja Żydowska sprowadziła z Niemiec do Izraela dużą liczbę małych drewnianych domków, które pochodziły z wojskowych koszar. Wiele z nich ulokowano właśnie w Herzliji, do której zaczęli masowo napływać nowi imigranci[9]. Żyli oni w bardzo trudnych warunkach, pracując nad rozbudową osady, która w 1960 otrzymała prawa miejskie[10].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miasto nazwano na cześć Teodora Herzla, twórcy współczesnego syjonizmu[10].

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzowie Herzliji
Burmistrz Lata sprawowania urzędu
Avraham Hirsch 1937-1938
Shimon Ze’ev Levin 1938-1943
Ben Zion Mikhaeli 1943-1960
Pesah Yifher 1960-1966
Natan Rozental 1966-1967
Yosef Navo 1969-1983
Eli Landau 1983-1998
Yael German 1998-nadal

Herzlija jest rządzony przez Radę Miejską, która jest wybierana na pięcioletnią kadencję na drodze bezpośrednich proporcjonalnych wyborów. Prawo wyborcze posiadają wszyscy izraelscy obywatele posiadający co najmniej 18 lat życia i mieszkający co najmniej jeden rok w mieście.

Miejskie władze samorządowe są odpowiedzialne za świadczenia socjalne, programy społeczne, infrastrukturę publiczną, urbanistykę, edukację, kulturę, turystykę i inne lokalne sprawy.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Budynek mieszkalny w Herclijji

Miasto Herzlijja jest rozciągnięty na dużej powierzchni 21,6 km² i wyraźnie dzieli się na dwie części:

  • w zachodniej części miasta leży nadmorska dzielnica Herzlija Pituach, która jest miejscem zamieszkania wielu dyplomatów i bogatych Izraelczyków. Znajdują się tutaj plaże i położone nad nimi kompleksy hotelowe[11].
  • w części środkowej miasta przebiega linia kolejowa łącząca Tel Awiw z Hajfą. Jest tu także duży kompleks obiektów sportowych oraz lotnisko Herzlijja.
  • w części wschodniej, położonej w głębi lądu, znajduje się centrum Herzliji z największymi osiedlami mieszkaniowymi. W południowym skraju tej części miasta w latach 1998-2003 wybudowano skupisko drapaczy chmur Tzamarot. W sumie jest to skupisko ośmiu wieżowców, o wysokości 79 metrów każdy[12].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Park Narodowy Apollonia. W tle widok na Herzlija Pituach
Nowe budownictwo Herclijji

Na północnych obrzeżach miasta utworzono w 2002 Park Narodowy Apollonia, zwany także Tel Arsuf. To właśnie w tym miejscu w 1191 krzyżowcy odnieśli decydujące zwycięstwo i założyli fortecę Apollonia. Jednakże wzgórze było zamieszkane już dużo wcześniej i teren wykopalisk archeologicznych jest objęty ochroną przez park narodowy. Na północ od parku znajduje się wioska Arsuf[8].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W mieście swoje siedziby mają liczne kina, teatry, muzea i ośrodki kultury. Wyjątkowym miejscem jest Muzeum Sztuki Współczesnej Herclijji, w którym każdego roku przedstawiane są cztery cykle wystawowe prezentując około pięćdziesięciu prac, które są związane z aktualnymi wydarzeniami społecznymi i politycznymi w Izraelu oraz na świecie[13]. W 2008 w mieście otworzono nowoczesne centrum kinowe Herzliya Cinematheque.

Od 2000 Centrum Konferencyjne Herclijji jest miejscem dorocznych Konferencji w Herzlijji, w których uczestniczą najpoważniejsi izraelscy oraz międzynarodowi przywódcy. Na konferencji są obecni członkowie rządu, międzynarodowi dyplomaci, parlamentarzyści, ważne osobistości ze świata biznesu, naukowcy oraz przedstawiciele światowych mediów. Konferencje stały się okazją do przedstawiania celów izraelskiej polityki międzynarodowej. Przy okazji konferencji odbywają się liczne spotkania, rozmowy przywódców politycznych oraz dysputy publiczne[14].

Media[edytuj | edytuj kod]

W Herzlijji znajduje się największe w Izraelu studio telewizyjne i filmowe Herzliya Studios (Ulpanei Herzliya).

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Władze miejskie Herclijji wydają najwięcej środków finansowych na edukację ze wszystkich miast Izraela. Dzięki temu bardzo duża liczba uczniów szkół średnich może ubiegać się o stypendia naukowe na kontynuowanie nauki na studiach[6]. W 2007 do Herclijji przeniósł się wydział studiów inżynierskich Uniwersytetu Tel Awiwu, co wywołało duże poruszenie w lokalnym systemie oświaty. Z jednej strony uczelnia przyciągnęła do miasta wybitnych i ambitnych studentów, z drugiej strony dyrektorzy lokalnych szkół średnich obawiają się zmniejszenia nakładów finansowych na ich szkoły[6].

W mieście działa również założony w 1994 prywatny college The Interdisciplinary Center (IDC) (hebr. המרכז הבינתחומי), który oferuje studentom studia licencjackie i przyznaje dyplomy z dziedziny zarządzania, prawa, informatyki i innych nauk. W collegu uczy się 3 tys. studentów licencjackich i 1,2 tys. studentów magisterskich. Uczą się oni na sześciu uczelniach: Szkoła Prawa Radzynera, Szkoła Businessu Arisona, Szkoła Informatyki Efi Arazi, Szkoła Rządzenia, Dyplomacji i Strategii Lauder, Szkoła Komunikacji Sammy Ofer, Nowa Szkoła Psychologii i Międzynarodowa Szkoła Raphael Recanati (wykłady w języku angielskim)[15].

W mieście znajduje się także centrum edukacji religijnej Chabad Herzlijja[16].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Marina w Herclijji

Tutejsze plaże słyną jako jedne z najlepszych w Izraelu. Znajdują się tu liczne ośrodki, w których można wypożyczyć sprzęt do uprawiania wszelakich sportów wodnych: surfing, windsurfing, kitesurfing, paralotnie i inne[17]. Jedyną bezpłatną plażą jest plaża Sidna Ali, której nazwa pochodzi od położonego przy niej odnowionego meczetu Sidna Ali, wybudowanego pod koniec XII wieku. W połowie lat 80. XX wieku przy plaży wybudował swój dom pewien tynkarz Nissim Kahalon. Jego dom ma szczególny charakter, ponieważ jest wykuty w skale. Za niewielką opłatą można zwiedzić ten niezwykły dom[18].

Hotel Dan Accadia w Herclijji

W 1995 wybudowano nowoczesną marinę z kompleksem rozrywkowo-handlowym, kinem i centrum handlowym. Jest to największa w Izraelu przystań, w której mogą cumować jachty o długości do 60 m i wyporności 50 t[19].

Hotele[edytuj | edytuj kod]

Przy nadbrzeżnej promenadzie rozlokowały się luksusowe hotelowe kompleksy z prywatnymi plażami i ogrodami. Najdroższym i najlepszym hotelem jest „Daniel”, którego oferta jest skierowana do bogatych biznesmenów. Głównym punktem orientacyjnym na plażach jest hotel „Sharon”, otoczony licznymi kawiarniami, barami i restauracjami. Hotel „Sharon” dysponuje własną plażą o nazwie Sharon, hotel „Daniel” ma plażę Dabush, hotel „Accadia” ma plażę Accadia itd. Generalnie w Herzliji nie ma tanich hoteli[18].

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Herzliya Stadium w Herclijji

W mieście znajdują się dwa kluby piłkarskie: grający w drugiej lidze Maccabi Herclijja oraz grający w trzeciej lidze Hapoel Herclijja. Głównym stadionem miejskim jest wybudowany w 1962 Herzliya Stadium, który może pomieścić 8,1 tys. kibiców[20].

W mieście rozgrywki prowadzi także drużyna piłki ręcznej Bnei Herzliya.

Dodatkowych rozrywek dostarczają korty tenisowe oraz klub golfowy, który posiada pole golfowe o długości 2700 metrów.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W południowo-zachodniej części Herclijji znajduje się strefa przemysłowa Herzliya Pituach, której roczny dochód sięga 300 mln $. Pochodzi stąd 25% izraelskiego eksportu towarów high-tech[21]. W strefie znajdują się siedziby licznych międzynarodowych spółek, które tworzą izraelską Dolinę Krzemową. Znajdują się tutaj zakłady Hewlett-Packard, Microsoft, Motorola, IBM, Silicon Graphics, Sun Microsystems, eWave, Jacada, Matrix, New Applicom, SAP Manage, VCON Telecommunications i inne. Dodatkowo są tutaj zlokalizowane liczne ośrodki badawczo-naukowe, które pracują dla potrzeb przemysłu i obronności państwowej[22].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Neve Amirim w Herclijji

Przy nadmorskiej promenadzie znajduje się prywatny szpital Herzliya Medical Centers, który dysponuje najnowocześniejszym sprzętem medycznym i jest uznawany za jeden z najlepszych szpitali w Izraelu[23].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiega autostrada nr 2 ISR-HWB2.png (Tel Awiw-Hajfa). Dodatkowo do południowej części miasta, w rejon strefy przemysłowej dochodzi autostrada nr 20 ISR-HW20.png (Riszon le-Cijjon-Rishpon). Obie autostrady są połączone węzłami drogowymi i drogą nr 541 ISR-HW541.png, którą można dojechać do miasta Ra'anana. Z Herzliji wychodzi także droga nr 482 ISR-HW482.png, którą dojeżdża się do miasta Ramat ha-Szaron. Na południowych przedmieściach przebiega autostrada nr 5 ISR-HWB5.png (Tel Awiw-Ariel).

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Transport jest obsługiwany przez autobusy. Centralny dworzec autobusowy znajduje się w śródmieściu. Będąc częścią aglomeracji miejskiej Gusz Dan, wszystkie linie autobusowe wychodzą poza granice miasta, tworząc dogodne połączenia z sąsiednimi miastami. Największą liczbę linii autobusowych w mieście obsługuje Dan Bus Company i Egged.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W zachodniej części miasta znajduje się stacja kolejowa Herzliya. Pociągi jadą do Binyamina-Giv'at Ada, Netanji, Tel Awiwu, Lod, Rechowot i Aszkelonu.

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

W mieście jest port lotniczy Herzlija, wykorzystywany do lotów prywatnych samolotów i nauki latania.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Israel Science and Technology Homepage: Map of Israel (ang.). [dostęp 21 maja 2008].
  2. Israeli Encarta (ang.). [dostęp 21 maja 2008].
  3. Israel Central Bureau of Statistics: Weather averages for Herclijja (ang.). [dostęp 20 października 2009].
  4. Israel Central Bureau of Statistics: Precipitation (ang.). [dostęp 17 października 2009].
  5. Israel Central Bureau of Statistics: Israel Central Bureau of Statistics (ang.). [dostęp 19 maja 2008].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Hen Shemesh, Lior Dattel: Herzliya: For the young at heart - not the young (ang.). W: Haaretz [on-line]. [dostęp 26 października 2009].
  7. Apollonia National Park (ang.). W: Gems In Israel [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  8. 8,0 8,1 Apollonia-Arsuf - A Crusader City and Fortress on the Mediterranean Coast (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  9. History & Old Houses (ang.). W: Herzliya Cottage [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  10. 10,0 10,1 Herzliya (ang.). W: Israel Wonders [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  11. Herzliya (ang.). W: Virtual Israel Experience [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  12. Herzliyya (ang.). W: Skyscraper Source Media [on-line]. [dostęp 26 października 2009].
  13. About the museum (ang.). W: Herzliya Museum of Contemporary Art [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  14. The Herzliya Conference (ang.). W: The Herzliya Conference [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  15. Interdisciplinary Center (ang.). W: Interdisciplinary Center [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  16. Chabad Herzlijja (hebr.). W: Chabad Herzlijja [on-line]. [dostęp 26 października 2009].
  17. Herzliya (ang.). W: Eshet Incoming [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  18. 18,0 18,1 Neil Tilbury Andrew Humphreys: Praktyczny przewodnik. Izrael i terytoria palestyńskie. Warszawa: Optimus Pascal, 2000. str 271. ISBN 83-87696-88-9.
  19. Marina Herzliya (ang.). W: Marina Herzliya [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  20. Maccabi Herzliya Football Club (ang.). W: Soccer Association [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  21. Andrew Sanger: Explorer Izrael. Warszawa: Bertelsmann, 2000. str 153. ISBN 83-7227-747-8.
  22. A High-Tech Mecca on the Coast...Spawns a Startup of Another Stripe (ang.). W: Business Week [on-line]. [dostęp 26 października 2008].
  23. Herzliya Medical Centers (ang.). W: Herzliya Medical Centers [on-line]. [dostęp 26 października 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrew Sanger: Explorer Izrael. Warszawa: Bertelsmann, 2000. str 153. ISBN 83-7227-747-8.
  • Neil Tilbury Andrew Humphreys: Praktyczny przewodnik. Izrael i terytoria palestyńskie. Warszawa: Optimus Pascal, 2000. str 271. ISBN 83-87696-88-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Podróże wirtualne[edytuj | edytuj kod]