Język nahuatl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
nāhuatl, mexìcatlàtōlli
Obszar Meksyk (stany Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz, Meksyk i inne), Stany Zjednoczone, Salwador, Gwatemala, Nikaragua.
Liczba mówiących ok. 1,8 miliona
Klasyfikacja genetyczna języki uto-azteckie
*języki uto-azteckie południowe
**języki azteckie
***język nahuatl
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy w Meksyku ma status „języka narodowego” obok 62 innych języków mniejszości etnicznych i dominującego języka hiszpańskiego
Regulowany przez Instituto Nacional de Lenguas Indígenas
Kody języka
ISO 639-1 -
ISO 639-2 nah
SIL NAI
Występowanie
Liczba użytkowników języka nahuatl w poszczególnych stanach Meksyku

Liczba użytkowników języka nahuatl w poszczególnych stanach Meksyku
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku nahuatl
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka nahuatl
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-nahuatl online
Informacja turystyczna w języku nahuatl
Kodeks florencki (XVI w.) w języku nahuatl

Język nahuatl ['naːwa] (również język meksykański lub aztecki; nazwa własna nāhuatlàtōlli, „prosty język”) – najbardziej rozpowszechniony język z grupy uto-azteckiej. Do czasów konkwisty stanowił lingua franca na obszarze Meksyku i główny język Azteków. Obecnie posługuje się nim około 1,6 miliona mieszkańców Meksyku, głównie w stanach Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz i Meksyk), ponad 200 000 mieszkańców Stanów Zjednoczonych, 20 000 mieszkańców Salwadoru a także kilkuset mieszkańców Gwatemali i Nikaragui.

Historycznie Aztekowie do zapisu swojego języka używali pisma piktograficznego z elementami logograficznymi. Obecnie stosowany jest alfabet łaciński w dwóch wersjach transkrypcyjnych.

Nahuatl jest językiem aglutynacyjnym i polisyntetycznym. Posiada liczne formy grzecznościowe.

Zapożyczenia w polszczyźnie to wyrazy takie jak awokado, kakao, chilli, czekolada, kopal, kojot, guacamole, mezcal, ocelot, pulque, quetzal oraz niezliczone toponimy, m.in. Meksyk.

Fonetyka[edytuj | edytuj kod]

Klasyczny nahuatl posiada 13 spółgłosek, 2 półsamogłoski i 4 samogłoski. Charakterystyczny jest brak spółgłoski [r]. Akcent jest paroksytoniczny (pada na drugą sylabę od końca).

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

  wargowe dziąsłowe podniebienne miękko-
podniebienne
krtaniowe
zwarte p t   k / kʷ ʔ
szczelinowe   s ʃ    
zwarto-
szczelinowe
    / ʦ ʧ    
półotwarte w l j    
nosowe m n      

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

  przednie centralne tylne
  długie krótkie długie krótkie długie krótkie
wysokie iː i
środkowe eː e oː o
niskie aː a

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]