Język nahuatl
| nāhuatl, mexìcatlàtōlli | |
| Obszar | Meksyk (stany Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz, Meksyk i inne), Stany Zjednoczone, Salwador, Gwatemala, Nikaragua. |
| Liczba mówiących | ok. 1,8 miliona |
| Klasyfikacja genetyczna | języki uto-azteckie *języki uto-azteckie południowe **języki azteckie ***język nahuatl |
| Pismo | łacińskie |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | w Meksyku ma status „języka narodowego” obok 62 innych języków mniejszości etnicznych i dominującego języka hiszpańskiego |
| Regulowany przez | Instituto Nacional de Lenguas Indígenas |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | - |
| ISO 639-2 | nah |
| ISO 639-3 | nah |
| SIL | NAI |
| Występowanie | |
 Liczba użytkowników języka nahuatl w poszczególnych stanach Meksyku |
|
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
 |
|
 |
|
Język nahuatl ['naːwatɬ] (również język meksykański lub aztecki; nazwa własna nāhuatlàtōlli, "prosty język") – najbardziej rozpowszechniony język z grupy uto-azteckiej. Do czasów konkwisty stanowił lingua franca na obszarze Meksyku i główny język Azteków. Obecnie posługuje się nim około 1,6 miliona mieszkańców Meksyku, głównie w stanach Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz i Meksyk), ponad 200 000 mieszkańców Stanów Zjednoczonych, 20 000 mieszkańców Salwadoru a także kilkuset mieszkańców Gwatemali i Nikaragui.
Historycznie Aztekowie do zapisu swojego języka używali pisma piktograficznego z elementami logograficznymi. Obecnie stosowany jest alfabet łaciński w dwóch wersjach transkrypcyjnych.
Nahuatl jest językiem aglutynacyjnym i polisyntetycznym. Posiada liczne formy grzecznościowe.
Zapożyczenia w polszczyźnie to wyrazy takie jak awokado, kakao, chilli, czekolada, kopal, kojot, guacamole, mezcal, ocelot, pulque, quetzal oraz niezliczone toponimy, m.in. Meksyk.
Spis treści |
Fonetyka [edytuj]
Klasyczny nahuatl posiada 13 spółgłosek, 2 półsamogłoski i 4 samogłoski. Charakterystyczny jest brak spółgłoski [r]. Akcent jest paroksytoniczny (pada na drugą sylabę od końca).
Spółgłoski [edytuj]
| wargowe | dziąsłowe | podniebienne | miękko- podniebienne |
krtaniowe | |
| zwarte | p | t | k / kʷ | ʔ | |
| szczelinowe | s | ʃ | |||
| zwarto- szczelinowe |
tɬ / ʦ | ʧ | |||
| półotwarte | w | l | j | ||
| nosowe | m | n |
Samogłoski [edytuj]
| przednie | centralne | tylne | ||||
| długie | krótkie | długie | krótkie | długie | krótkie | |
| wysokie | iː | i | ||||
| środkowe | eː | e | oː | o | ||
| niskie | aː | a | ||||
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Samouczek języka nahuatl (hiszp.)
- Wikipedia w nahuatl
- Gramatyka klasycznego języka nahuatl (1645) (hiszp.)
- Strona poświęcona językom prekolumbijskiej Ameryki Środkowej duża ilość materiałów – słowniki, teksty źródłowe, (hiszp. • fr.)
- Kurs nahuatl (ang.)
- Zarys gramatyki (ang.)
- Podstawy nahuatl (pol.)
- Zbiór materiałów poświęconych nahuatl (ang.)
