Jan Machulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan Machulski
Jan Machulski
Imię i nazwisko Jan Henryk Machulski
Data
i miejsce urodzenia
3 lipca 1928
Polska Łódź
Data
i miejsce śmierci
20 listopada 2008
Polska Warszawa
Zawód aktor, reżyser, pedagog
Współmałżonek Halina Machulska
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Pro Memoria
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Jan Machulski w Wikicytatach

Jan Henryk Machulski (ur. 3 lipca 1928 w Łodzi, zm. 20 listopada 2008 w Warszawie[1]) – polski aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, reżyser i pedagog. Pomysłodawca Alei Gwiazd w Łodzi. Współzałożyciel Teatru Ochoty w Warszawie (1970). Pedagog w PWSTTviF w Łodzi. Wieloletni dziekan Wydziału Aktorskiego tej uczelni. Mąż aktorki Haliny Machulskiej i ojciec reżysera filmowego Juliusza Machulskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1947 ukończył Państwowe Gimnazjum i Liceum Koedukacyjne Pierwszego Stopnia w Aleksandrowie Łódzkim. Absolwent (1950) ówczesnego Państwowego Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki w Łodzi (obecnie III LO w Łodzi)[2]. W 1954 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Łodzi, a w 1971 Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. Trzy lata później zaczął wykładać w łódzkiej szkole filmowej, na wydziale aktorskim.

W 1970, razem z żoną, otworzył w Warszawie własną scenę, Teatr Ochoty – Ośrodek Kultury Teatralnej, a wkrótce potem ognisko teatralne dla dzieci i młodzieży. Machulski szefował Teatrowi Ochoty do 1996. Scena miała być miejscem edukacji młodych ludzi sztuki i miejscem spotkania twórców z publicznością. Od 1975 Teatr Ochoty występował latem w Zamościu grając sztuki szekspirowskie. Te występy stały się zalążkiem dorocznego Zamojskiego Lata Teatralnego.

Działalność pedagogiczna stała się wkrótce ważnym zajęciem Machulskiego. W 1974 rozpoczął pracę w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. W latach 1981-1983 oraz 1991-1996 był dziekanem wydziału aktorskiego tej uczelni. W 1999, wraz z żoną, otworzył prywatną Szkołę Aktorską im. Haliny i Jana Machulskich, działającą przy ASSITEJ – Międzynarodowym Stowarzyszeniu Teatrów dla Dzieci i Młodzieży. Szkoła proponuje alternatywny program kształcenia aktorów zawodowych.

Występował na scenach wielu teatrów: w latach 1954-1955 Teatr Jaracza w Olsztynie, Teatr Ziemi Opolskiej w Opolu (1955-1957), Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1957-1963), Teatr Nowy w Łodzi (1963-1966), teatrów Polskiego oraz Narodowego w Warszawie (1966-1970).

Był założycielem m.in.: „agencji” w Teatrze Lubelskim (1961), „Sceny studyjnej” w Łodzi (1964). Zagrał ok. 120 ról teatralnych oraz ok. 45 ról filmowych.

W młodości aktywnie uprawiał sport, grając w III-ligowym klubie piłkarskim Włókniarz Aleksandrów Łódzki.

Był ambasadorem Łodzi w staraniach o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. 12 listopada 2008 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Łodzi[3].

Zmarł na zawał serca w warszawskim Szpitalu Bielańskim, w wieku 80 lat. 28 listopada 2008 został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Filmografia (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Jan Machulski (1928-2008)
Grób Jana Machulskiego na Wojskowych Powązkach
(2012)
(2012)

Dubbing[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2008 – pośmiertnie)[4]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1998)[5]
  • Złoty Krzyż Zasługi (1977)
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej (1994)
  • Medal Pro Memoria (2008)
  • Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1980)
  • Medal IV wieki stołeczności Warszawy – w dowód uznania za koncepcję i osiągnięcia Teatru Ochoty (1996)
  • Nagroda „Buława hetmańska” dla spektaklu „Balladyna” w Teatrze Ochoty na XIII ZLT w Zamościu (1988)
  • Nagroda „Złota Żaba” dla polskiego aktora na 11 Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych „Camerimage” w Łodzi (2003)
  • Nagroda „Offskar” (Polska Nagroda Kina Niezależnego) za całokształt twórczości i wspieranie kina offowego
  • Tytuł Honorowego Obywatela Zamościa (2000)
  • Tytuł Honorowego Obywatela miasta Łodzi (2008)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]