Europejska Stolica Kultury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Melina Mercouri, pomysłodawczyni tytułu Europejskiej Stolicy Kultury

Europejska Stolica Kulturyeuropejskie miasto wybrane przez Unię Europejską, które w ciągu jednego roku może zaprezentować życie kulturalne miasta, całego regionu i państwa.

W większości przypadków miasta starają się wykorzystać tę okazję i związane z nią fundusze (po 1,5 mln euro od UE w 2010 r.)[1] na rozwinięcie swojej oferty kulturalnej, tak by mogły przyciągnąć międzynarodową publiczność. Wybrany ośrodek przez 12 miesięcy przedstawia swoje dziedzictwo historyczne. Miasta i regiony organizują specjalnie na tę okazję koncerty, festiwale, pokazy, konferencje i inne działania reklamujące miasto i region.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea, by użyć kultury do głębszego zintegrowania Europejczyków, zrodziła się 13 czerwca 1985 podczas spotkania Rady Unii Europejskiej. Przedstawiła ją grecka minister kultury Melina Mercouri.

Inicjatywa Europejskich Miast Kultury szybko się przyjęła w Europie. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były greckie Ateny. Podobna inicjatywa pojawiła się też w Ameryce.

W 1999 jej nazwę zmieniono na Europejskie Stolice Kultury, wprowadzono też zmiany procedury wyboru miast-organizatorów, które obowiązują od 2005. Co roku typowane są dwa państwa z Unii Europejskiej, z których chętne miasta na 9 lat wcześniej składają swoje kandydatury. Spośród zgłoszonych miast Unia Europejska wybiera po jednym z obu państw.

Miasta kandydackie muszą spełnić szereg warunków przewidzianych w aktach prawa unijnego – m.in. promowanie własnej kultury poprzez instytucję Ambasadora Kultury, czyli twórcy silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich oraz prowadzenie działań kulturalnych promujących miasto i region. Nie bez znaczenia są też metody propagowania informacji o kandydacie: coraz większa wagę przykłada się tu do technologii informatycznych.

Partenon w Atenach, pierwszym mieście z tytułem Europejskiego Miasta Kultury w 1985.
Florencja była Europejskim Miastem Kultury w 1986 r.
Antwerpia była Europejskim Miastem Kultury w 1993 r.

Nominowani w Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Europejskie Stolice Kultury (1985-2013)

Przyszłe Europejskie Stolice Kultury (2015-2019)

Kraków jako Europejska Stolica Kultury i przyszli kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Kraków, pierwsze miasto w Polsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2000 roku
Wrocław, drugie miasto w Polsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku

Do tej pory tylko dwa polskie miasta zostały wyróżnione tym tytułem. Pierwszym był Kraków, wybrany w 2000 roku. Rok ten był traktowany przez Unię Europejską wyjątkowo, jako podkreślenie trwałego dziedzictwa i wkładu miast europejskich w osiągnięcia kultury i cywilizacji światowej[3]. W związku z tym wybrano aż dziewięć miast: Awinion, Helsinki, Bruksela, Bolonia, Santiago de Compostela, Reykjavík, Bergen w tym twa miasta z nowych państw członkowskich UE, mających wstąpić dopiero 1 maja 2004 – Kraków i Pragę. Decyzja o wyborze spośród polskich miast właśnie Krakowa została podjęta przez rząd polski. Nie odbywały się prezentacje ani konkursy poszczególnych miast.

Kandydaci do ESK 2016[edytuj | edytuj kod]

9 listopada 2009 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił oficjalny konkurs o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016, w którym wszystkie polskie miasta miały równe szanse w jego otrzymaniu. Chęć wystartowania wyraziły: Białystok, Bydgoszcz[4], Gdańsk[5], Katowice[6], Lublin[7], Łódź[8], Poznań[9], Szczecin[10], Toruń[11], Warszawa[12] i Wrocław[13]. Na początku października 2010 dokonano preselekcji miast hiszpańskich kandydujących do tytułu. Rywalizacja toczyła pomiędzy sześcioma miastami: Burgos, San Sebastián, Las Palmas de Gran Canaria, Kordobą, Segowią i Saragossą[14]. Dnia 28 czerwca 2011 na hiszpańską Europejską Stolicę Kultury wybrano miasto San Sebastián.

Wrocław jako Europejska Stolica Kultury[edytuj | edytuj kod]

21 czerwca 2011 roku do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury spośród polskich kandydatów nominowany został Wrocław. Głównym autorem zwycięskiej aplikacji ESK Wrocław jest prof. Hab. Adam Chmielewski, filozof nauki i polityki, profesor na Uniwersytecie Wrocławskim. W lipcu 2012 roku powstała oficjalna instytucja odpowiedzialna za przygotowanie Wrocławia do obchodów ESK 2016, która jest połączeniem Centrum Sztuki IMPART oraz biura Wrocław 2016. Na czele Biura Festiwalowego Wrocław 2016 stanął Krzysztof Maj, a dyrektorem artystycznym został Krzysztof Czyżewski, który w kwietniu 2013 roku złożył wypowiedzienie z tego stanowiska. Od tego momentu główną rolę nad stworzeniem programu artystyczno kulturalnego ESK 2016 przejęli kuratorzy.

Światowa Stolica Książki[edytuj | edytuj kod]

Podczas kandydatury jako Europejska Stolica Kultury Wrocław będzie również pełnił rolę Światowej Stolicy Książki 2016. Tytuł ten, przyznawany przez UNESCO, co roku trafia do jednego miasta, które zaprezentuje najciekawszy program promocji książek i czytelnictwa[15].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy