Europejska Stolica Kultury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Melina Mercouri, pomysłodawczyni tytułu Europejskiej Stolicy Kultury, Greczynka.

Europejska Stolica Kulturyeuropejskie miasto wybrane przez Unię Europejską, które w ciągu jednego roku może zaprezentować życie kulturalne miasta, całego regionu i państwa.

W większości przypadków miasta starają się wykorzystać tę okazję i związane z nią fundusze (po 1,5 mln euro od UE w 2010 r.)[1] na rozwinięcie swojej oferty kulturalnej, tak by mogły przyciągnąć międzynarodową publiczność. Wybrany ośrodek przez 12 miesięcy przedstawia swoje dziedzictwo historyczne. Miasta i regiony organizują specjalnie na tę okazję koncerty, festiwale, pokazy, konferencje i inne działania reklamujące miasto i region.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea, by użyć kultury do głębszego zintegrowania Europejczyków, zrodziła się 13 czerwca 1985 podczas spotkania Rady Unii Europejskiej. Przedstawiła ją grecka minister kultury Melina Mercouri.

Inicjatywa Europejskich Miast Kultury szybko się przyjęła w Europie. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były greckie Ateny. Podobna inicjatywa pojawiła się też w Ameryce.

W 1999 jej nazwę zmieniono na Europejskie Stolice Kultury, wprowadzono też zmiany procedury wyboru miast-organizatorów, które obowiązują od 2005. Co roku typowane są dwa państwa z Unii Europejskiej, z których chętne miasta na 9 lat wcześniej składają swoje kandydatury. Spośród zgłoszonych miast Unia Europejska wybiera po jednym z obu państw.

Miasta kandydackie muszą spełnić szereg warunków przewidzianych w aktach prawa unijnego — m.in. promowanie własnej kultury poprzez instytucję Ambasadora Kultury czyli twórcy silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich oraz prowadzenie działań kulturalnych promujących miasto i region. Nie bez znaczenia są też metody propagowania informacji o kandydacie: coraz większa wagę przykłada się tu do technologii informatycznych.

Wilno, Europejska Stolica Kultury 2009
Partenon w Atenach, pierwszym mieście z tytułem Europejskiego Miasta Kultury w 1985.
Florencja była Europejskim Miastem Kultury w 1986.
Antwerpia była Europejskim Miastem Kultury w 1993.

Nominowani w Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Europejskie Stolice Kultury (1985-2013)

Przyszłe Europejskie Stolice Kultury (2014-2016)

Kandydaci (2017-2019)

Polskie miasta jako Europejskie Stolice Kultury[edytuj | edytuj kod]

Kraków, pierwsze miasto w Polsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2000 roku.
Wrocław, drugie miasto w Polsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku.

Do tej pory tylko dwa polskie miasta zostały wyróżnione tym tytułem. Pierwszym był Kraków, wybrany w 2000 roku. Rok ten był traktowany przez Unię Europejską wyjątkowo, jako podkreślenie trwałego dziedzictwa i wkładu miast europejskich w osiągnięcia kultury i cywilizacji światowej[potrzebne źródło]. W związku z tym wybrano aż dziewięć miast – pięć z Unii Europejskiej, Reykjavík, Bergen i dwa z nowych członków UE, mających wstąpić dopiero 1 maja 2004Kraków i Pragę. Decyzja o wyborze spośród polskich miast właśnie Krakowa została podjęta przez rząd polski. Nie odbywały się prezentacje ani konkursy poszczególnych miast.

21 czerwca 2011 roku do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury spośród polskich kandydatów nominowany został Wrocław.

Miasta kandydujące do Europejskiej Stolicy Kultury 2016[edytuj | edytuj kod]

9 listopada 2009 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił oficjalny konkurs o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016, w którym wszystkie polskie miasta miały równe szanse w jego otrzymaniu. Chęć wystartowania wyraziły: Białystok, Bydgoszcz[3],Gdańsk[4],Katowice[5], Lublin[6], Łódź[7], Poznań[8], Szczecin[9], Toruń[10], Warszawa[11] i Wrocław[12].

Na początku października 2010 dokonano preselekcji miast hiszpańskich kandydujących do tytułu. Rywalizacja toczyła pomiędzy sześcioma miastami: Burgos, San Sebastián, Las Palmas de Gran Canaria, Kordobą, Segowią i Saragossą[13]. Dnia 28 czerwca 2011 na hiszpańską Europejską Stolicę Kultury wybrano miasto San Sebastián.

13 października 2010 roku wybrano 5 polskich miast, które przeszły do drugiego etapu konkursu - Gdańsk, Katowice, Lublin[14]., Warszawa oraz Wrocław[15], zaś 21 czerwca 2011 roku 13-osobowa Komisja Selekcyjna[16], złożona z ekspertów[17] Komisji Europejskiej: Robert Scott, Manfred Gaulhofer, Parlamentu Europejskiego: Andreas Wiesand, Danuta Glondys, Rady UE: Erna Hennicot-Schoepges, Constantin Chiriac, Komitetu Regionów - Elisabeth Vitouch oraz polskich rzeczoznawców powołanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego: Joanna Kiliszek, Tadeusz Kowalski, Michał Merczyński, Jacek Purchla, Monika Smoleń, Tadeusz Zielniewicz. Zwycięzcą konkursu ogłosiła Wrocław[18].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. PAP: ESK 2016 - mija termin (pol.). portal samorządowy, 30-08-2010. [dostęp 31-08-2010].
  2. Zob. Dominik Szulc, Wilno – centrum obchodów Tysiąclecia Litwy i Europejska Stolica Kultury w 2009 roku, "Histmag.org", 5 lipca 2009.
  3. Oficjalna strona internetowa Bydgoszczy, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  4. Oficjalna Strona internetowa Gdańska, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  5. Oficjalna Strona internetowa Katowic, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  6. Oficjalna Strona internetowa Miasta Lublin, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  7. Oficjalna Strona internetowa Łodzi, jako Kandydata do Europejskiej Stolicy Kultury w 2016
  8. Oficjalna Strona internetowa Poznania, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  9. Oficjalna strona internetowa Szczecina, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  10. Oficjalna Strona internetowa Torunia, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  11. Oficjalna Strona internetowa Warszawy, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury w 2016
  12. Oficjalna strona internetowa Wrocławia, jako Kandydata do tytułu Europejska Stolica Kultury 2016
  13. Burgos, San Sebastián, Las Palmas, Córdoba, Segovia y Zaragoza, candidatas a Capital Europea de la Cultura 2016, [dostęp 2010-10-14].
  14. Lublin - Europejska Stolica Kultury 2016 - Kandydat: Dyskusja
  15. Lista miast ubiegających się o tytuł ESK 2016 - ogłoszona, [dostęp 2010-10-14].
  16. http://lublin.gazeta.pl/lublin/1,69005,8486125,ESK__13_sprawiedliwych__Oni_nas_ocenia.html
  17. http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/zakonczenie-i-etapu-konkursu-o-tytul-bdquoeuropejskiej-stolicy-kultury-2016rdquo-1247.php Zakończenie I etapu konkursu o tytuł „Europejskiej Stolicy Kultury 2016”.
  18. Wrocław Europejską Stolicą Kultury [dostęp 2011-06-21]