Bohdan Poręba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bohdan Poręba
Prawdziwe imię i nazwisko Jerzy Bogusław Poręba[1]
Data i miejsce urodzenia 5 kwietnia 1934
Wilno
Data i miejsce śmierci 25 stycznia 2014
Warszawa
Zawód reżyser, scenarzysta
Lata aktywności od 1954
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Strona internetowa

Bohdan Poręba, właśc. Jerzy Bogusław Poręba (ur. 5 kwietnia 1934 w Wilnie, zm. 25 stycznia 2014 w Warszawie) – polski reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, polityk, publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i twórczość zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie inteligenckiej. Jego ojciec był oficerem Legionów Polskich, a potem Wojska Polskiego i Armii Krajowej. Matka była nauczycielką. W 1945 wraz z rodziną został repatriowany do Polski, osiadając w Bydgoszczy. W tym mieście ukończył liceum i zdał maturę. Działał również w harcerstwie. Był m.in. drużynowym 5. Bydgoskiej Drużyny Harcerskiej.

Studia i pierwsze polskie filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

W 1955 ukończył studia na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Jako reżyser zadebiutował w połowie lat 50. Reżyserował filmy jeszcze w trakcie studiów (m.in. film dokumentalny o niewidomych I dla nas słońce świeci). Jego pierwszym filmem, zrobionym po uzyskaniu dyplomu był Apel poległych, mający spełniać rolę epitafium dla żołnierzy polskich poległych na wszystkich frontach II wojny światowej, w tym w powstaniu warszawskim oraz w formacjach polskich na Zachodzie, o których mówienie było wcześniej zakazane. W 1957 otrzymał nagrodę Polskiej Krytyki Filmowej "Złota Syrenka" za film Wyspa wielkiej nadziei. W 1963 wyreżyserował film Daleka jest droga, który opowiadał o żołnierzach gen. Stanisława Maczka. Został wówczas na kilka lat odsunięty od robienia filmów. Podjął więc pracę w teatrze, w którym był m.in. reżyserem spektaklu Dziś do Ciebie przyjść nie mogę złożonego z piosenek partyzanckich.

Powrót do robienia filmów[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie do robienia filmów, został autorem filmu Gniewko, syn rybaka, a w 1970 był reżyserem filmu o buncie warszawskich hutników Prawdzie w oczy. W 1973 wyreżyserował film Hubal o polskich partyzantach z początków II wojny światowej, za który otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia środowiska filmowego. Od 1975 do 1998 był kierownikiem artystycznym Zespołu Filmowego "Profil" (faktycznie zaprzestał działalności po 1990). Od 1986 do 1989 kierował Teatrem Dramatycznym w Gdyni. W latach 1987-1989 pełnił funkcję członka Komitetu Kinematografii[2]. Był także producentem m.in. Zamachu stanu, Nad Niemnem i Sekretu Enigmy. W latach 90. krótko prowadził działalność gospodarczą, następnie przeszedł na emeryturę.

XXI wiek[edytuj | edytuj kod]

W 2005 wyreżyserował dramat Lusi Ogińskiej (poetka, żona Ryszarda Filipskiego) pt. Zmartwychwstanie, który był emitowany w TV Trwam, a pierwotnie wystawiony na kongresie Samoobrony RP[3].

W 2010 powstał film dokumentalny Prawda, dobro i piękno. Film o Bohdanie Porębie, w reżyserii Ksawerego Szczepanika, który opowiada o losach Bohdana Poręby. W tym samym roku ukazał się wywiad - rzeka z Bohdanem Porębą Obronić Polskość!

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Polska Rzeczpospolita Ludowa[edytuj | edytuj kod]

W 1969 wstąpił do PZPR. Działał w Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, był członkiem Patriotycznego Ruchu Ocalenia Narodowego, współzałożycielem i jednym z ideologów Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. Jako jeden z nielicznych głosował na ostatnim Zjeździe PZPR przeciwko rozwiązaniu tej partii, a wcześniej popierał linię polityczną Albina Siwaka (tzw. narodowy komunizm). W latach 1986-1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego[4].

W filmie Stanisława Barei Miś parodią Poręby była postać reżysera Zagajnego (w tej roli Janusz Zakrzeński). Także w serialach Alternatywy 4 i Zmiennicy wyśmiewano się ze środowiska ZP „Grunwald” i samego Poręby wytykając mu antysemityzm i lojalność wobec PRL-owskiej rzeczywistości[5].

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. współpracował m.in. z Andrzejem Lepperem, Stanisławem Tymińskim i gen. Tadeuszem Wileckim, starając się powołać Blok Ludowo-Narodowy. Przed wyborami parlamentarnymi w 1993 kierował kampanią wyborczą Samoobrony – Leppera. W wyborach tych kandydował bez powodzenia do Sejmu z listy tego ugrupowania w województwie bydgoskim (otrzymał 902 głosy). Następnie wraz z grupą rozłamowców z partii Przymierze Samoobrona, współtworzył Front Narodowej Samoobrony[6].

Działał w krakowskim Stowarzyszeniu Nie dla Unii Europejskiej, był współproducentem i reżyserem kontrowersyjnych (o mocnym akcencie antyniemieckim) klipów antyunijnych w czasie przedreferendalnym. Po 2000 związał się ze środowiskiem Bolesława Tejkowskiego, zostając członkiem zarządu Polskiego Komitetu Słowiańskiego, wchodzącego w skład Soboru Wszechsłowiańskiego z siedzibą w Moskwie. Był członkiem władz Stronnictwa Narodowego, a następnie prezesem Stronnictwa Narodowego – Organizacji Politycznej Narodu. Zasiadł także we władzach Kresowego Ruchu Patriotycznego, Stowarzyszenia Patriotycznego „Wola – Bemowo” oraz Ruchu Obrony Godności Narodu Polskiego.

W wyborach w 2001 kandydował do Senatu jako kandydat niezależny, zaś w wyborach parlamentarnych w 2005 ponownie kandydował do Sejmu z ramienia Samoobrony RP w okręgu konińskim[7]. W 2007 wstąpił do Obozu Wielkiej Polski, gdzie pełni funkcję wiceprzewodniczącego ds. kultury narodowej. Został ponadto członkiem Polskiej Wspólnoty Narodowej oraz honorowym członkiem Frontu Narodowo-Robotniczego. Objął również funkcję wiceprezesa stowarzyszenia Wierni Polsce Suwerennej.

W wyborach samorządowych w 2010 bez powodzenia kandydował do rady miasta Warszawy z listy Polski Patriotycznej[8].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Publikował m.in. w „Myśli Polskiej”, „Naszym Dzienniku”, „Tygodniku Ojczyzna” oraz „Nowej Myśli Polskiej”.

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Zmarł 25 stycznia 2014 w Warszawie[9]. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera W-XX-1-9-2).

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

Scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

  • Prawdzie w oczy (1970)
  • Nad Odrą (1965)
  • Lunatycy (1959)

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uhonorowano go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Odznaką „Za Zasługi dla Warszawy” i Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”. W 1978 roku został odznaczony Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, a w 1983 roku otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]