Miloš Forman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miloš Forman
Miloš Forman (2009)
Miloš Forman (2009)
Prawdziwe imię i nazwisko Jan Tomáš Forman
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1932
Čáslav
Zawód reżyser
Odznaczenia
Medal Za zasługi I stopnia (Czechy)
Wikicytaty Miloš Forman w Wikicytatach

Miloš Forman, właściwie Jan Tomáš Forman (ur. 18 lutego 1932 w Čáslaviu) – czeski reżyser filmowy, obecnie zamieszkały i tworzący w Stanach Zjednoczonych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest absolwentem Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze.

Rozpoczynał karierę w Czechosłowacji, kręcił filmy krótkometrażowe i komedie, od początku związany z operatorem Miroslavem Ondříčkiem. Czołowy przedstawiciel tzw. czechosłowackiej nowej fali.

Światowy rozgłos zdobył w latach 60. XX wieku dzięki filmowi Miłość blondynki, który otrzymał nagrody na festiwalach w Locarno i Wenecji.

W 1968 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie Paramount Pictures, by nakręcić film o amerykańskiej młodzieży Odlot. Stłumienie praskiej wiosny spowodowało, że Forman pozostał na stałe w Stanach Zjednoczonych i tam kontynuował swoją karierę. Sam film nie odniósł większego sukcesu.

W 1975 roku zekranizował powieść Kena Keseya Lot nad kukułczym gniazdem. Film ten, jako drugi w historii (pozostałe to Ich noce oraz Milczenie owiec), został uhonorowany aż pięcioma Oscarami w najważniejszych kategoriach (najlepszy reżyser, najlepszy aktor, najlepsza aktorka, najlepszy film i najlepszy scenariusz). Ogromny sukces pozwolił Formanowi nakręcić od dawna planowaną ekranizację kultowego musicalu Hair, która jednak spotkała się z umiarkowanym przyjęciem ze strony krytyków.

Kolejnym ważnym osiągnięciem Formana była adaptacja sztuki Petera Shaffera Amadeusz, oparta na biografii Wolfganga Amadeusza Mozarta. Film ten przyniósł mu kolejnego Oscara za reżyserię oraz wiele innych nagród.

Koniec lat osiemdziesiątych przyniósł 2 filmowe adaptacje powieści Niebezpieczne związki. Nakręcona w 1988 roku wersja Stephena Frearsa została obsypana nagrodami, o rok spóźniony Valmont w reżyserii Formana nie wzbudził zainteresowania.

W 1995 został odznaczony Medalem Za zasługi I stopnia.

W 1996 roku Forman nakręcił film biograficzny o Larrym Flyncie, twórcy magazynu pornograficznego Hustler. Obraz starał się zdefiniować granice swobodnej wypowiedzi i wolności słowa, wzbudził kontrowersje w wielu krajach (m.in. w Polsce) śmiałym plakatem. Obraz przyniósł 2 nominacje do Oscara i zdobył Złotego Niedźwiedzia na Festiwalu Filmowym w Berlinie w roku 1997.

W 1999 roku powstała kolejna biografia, film poświęcony amerykańskiemu komikowi Andy Kaufmanowi, Człowiek z księżyca. Film nie odniósł sukcesu, doceniono natomiast kreację Jima Carreya w tytułowej roli.

W 2006 roku Forman nakręcił swój ostatni do chwili obecnej film, Duchy Goi będący fabularyzowaną biografią Francisco Goi.

W roku 2009 powstał dokumentalny film produkcji czeskiej Miloš Forman: Co cię nie zabije (czes. Miloš Forman: Co tě nezabije) w reżyserii Miloša Smídmajera opisujący wybory życiowe i artystyczne Formana.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]