Ang Lee

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ang Lee
Ang Lee
Data i miejsce urodzenia 23 października 1954
Pingdong, Tajwan
Zawód reżyser
scenarzysta
producent
Lata aktywności od 1992
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ang Lee w Wikicytatach

Ang Lee (chiń.: 李安; pinyin: Lǐ Ān) (ur. 23 października 1954 w Pingdong, Tajwan) - amerykański reżyser filmowy pochodzenia chińskiego. Laureat Oscara w kategorii "Najlepszy Film Nieanglojęzyczny" za film "Przyczajony Tygrys, Ukryty Smok" (2000) oraz dwóch Oscarów za reżyserię filmów: "Tajemnica Brokeback Mountain" (2005) i "Życie Pi" (2012).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Pingdong, małym mieście położonym na południu Tajwanu, dokąd w 1949 roku uciekli jego rodzice z Chin, chcąc uniknąć prześladowania przez komunistów. W wywiadach określa swój dom rodzinny "typowo chiński, patriarchalny, gdzie wykonywało się obowiązki, ale trudno było oddychać"[1]. Jego ojciec starał się dać dzieciom klasyczne chińskie wykształcenie, łącznie z nauką kaligrafii. Wbrew jego woli Ang rozpoczął naukę w tajwańskiej National Arts School, następnie wraz z żoną i dziećmi wyjechał na studia do Stanów, gdzie uczęszczał między innymi do Tisch School of the Arts. Tam poznał Spike'a Lee z którym często współpracował. Zrealizował kilka filmów krótkometrażowych, m.in. Shades of the Lake (1982) i Fine Line (1984).

Debiut na Tajwanie[edytuj | edytuj kod]

W 1992 roku za pieniądze otrzymane od rządu tajwańskiego nakręcił Pushing Hands, który nie tylko wyreżyserował, ale też napisał scenariusz i wyprodukował. Była to pierwsza część trylogii, którą zadedykował ojcu , nazywając ją przewrotnie Tata zawsze wie lepiej. Dwie pozostałe to Przyjęcie weselne (1993) oraz Jedz i pij, kobieto i mężczyzno (1994), które przyniosły mu nominacje do Oscara za film nieanglojęzyczny.

Sukces w Hollywood[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym filmem, który przyniósł Angowi Lee międzynarodowy sukces była adaptacja XIX - wiecznej powieści Jane Austen pt. Rozważna i romantyczna, według scenariusza Emmy Thompson. Film zdobył liczne nagrody i nominacje, m.in. Złotego Niedźwiedzia w Berlinie i nominację do Złotego Globu. W swoim następnym anglojęzycznym filmie Burza lodowa, dramacie obyczajowym opowiadającym historię dwóch rodzin, Lee poddaje analizie skutki rewolucji obyczajowej lat 60.

Przyczajony tygrys, ukryty smok[edytuj | edytuj kod]

W 2000 roku na ekrany kin weszła pierwsza superprodukcja Anga Lee, baśniowa opowieść Przyczajony tygrys, ukryty smok. W filmie reżyser połączył elementy chińskiej mitologii, filozofii Dao, historii miłosnej i politycznej intrygi, a w to wszystko wplótł sceny walki , których choreografię ułożył Yuen Wo-Ping (jeden z twórców Matrixa). Ekranizacja, mimo że zrealizowana w dialekcie mandaryńskim, zdobyła duże uznanie w Stanach Zjednoczonych i odniosła duży sukces kasowy.

Brokeback Mountain[edytuj | edytuj kod]

Po chłodnym przyjęciu ekranizacji komiksu "Hulk" (2003) reżyser postanowił wrócić do swojego ulubionego gatunku - dramatu. W 2005 roku wyreżyserował Tajemnicę Brokeback Mountain na podstawie opowiadania Annie Proulx. Film przedstawia historię uczucia jakie rodzi się między dwoma mężczyznami, typowymi amerykańskimi kowbojami. Tajemnica... zdobyła szereg filmowych nagród, między innymi 4 Złote Globy, Złotego Lwa i 3 Oscary, w tym za reżyserię.

Ostrożnie, pożądanie[edytuj | edytuj kod]

W 2007 roku odbyła się premiera najnowszego filmu Lee Ostrożnie, pożądanie, nakręconego w Chinach, opartego częściowo na faktach i opowiadającego o intrydze miłosnej rozgrywającej się pomiędzy działaczką ruchu oporu a japońskim kolaborantem. Odważne sceny erotyczne sprawiły, że w niektórych krajach wyświetlano jedynie ocenzurowaną wersję. Film ponownie zdobył przychylność krytyków i znaczące nagrody, m.in. Złotego Lwa w Wenecji.

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Ang Lee mieszka w Larchmont (w stanie Nowy Jork) razem z żoną, Jane Lin i dwójką synów.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Producent[edytuj | edytuj kod]

Wybrane nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody

  • nagroda nowojorskich krytyków filmowych w kategorii reżyseria za Rozważną i romantyczną (1995)
  • Złoty Glob za Przyczajony tygrys, ukryty smok (2001)
  • nagrody krytyków nowojorskich, z San Francisco, Los Angeles i Bostonu za Tajemnicę Brockback Mountain (2005)
  • Złoty Glob w kategorii reżyseria za Tajemnicę Brockback Mountain (2005)
  • nagrodę BAFTA w kategorii reżyseria za Tajemnicę Brockback Mountain (2005)
  • Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji za Tajemnicę Brockback Mountain (2005)[2].
  • Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji za Ostrożnie pożądanie (2007)[2].

Odznaczenia

  • Chevalier de L'Ordre des Arts et des Lettres (2012) przyznany przez rząd francuski.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]